Dövlət Proqramının əsas hədəfləri - ŞƏRH

Yanvarın 12-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə keçirilən müşavirə ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasında mühüm yer tutan su təsərrüfatı məsələlərinə həsr olundu. Müşavirənin gündəliyində Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasında su təchizatı, tullantı və yağış suları sistemlərinin təkmilləşdirilməsinə dair 2026–2035-ci illəri əhatə edən Dövlət Proqramının əsas istiqamətləri, icra mexanizmləri və uzunmüddətli hədəfləri geniş müzakirə edildi.

Müasir dövrdə su ehtiyatlarının səmərəli idarə edilməsi yalnız kommunal məsələ deyil, eyni zamanda sosial rifahın, ekoloji təhlükəsizliyin və milli inkişafın əsas dayaqlarından biri hesab olunur. Bakı şəhəri və Abşeron yarımadası ölkənin ən sıx məskunlaşmış ərazisi olmaqla yanaşı, sənaye, xidmət və nəqliyyat infrastrukturunun cəmləşdiyi məkandır. Bu amillər suya olan tələbatı ildən-ilə artırır və mövcud sistemlərin müasirləşdirilməsini qaçılmaz edir.

Son illər həyata keçirilən iri infrastruktur layihələri nəticəsində paytaxtda və ətraf ərazilərdə su təchizatı sahəsində mühüm irəliləyişlər əldə edilsə də, sürətli şəhərsalma, yeni yaşayış massivlərinin salınması və iqlim dəyişiklikləri əlavə tədbirlərin görülməsini zəruri edir. Məhz bu baxımdan 2026–2035-ci illər üzrə Dövlət Proqramı strateji sənəd kimi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Yeni Dövlət Proqramı Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasında su təsərrüfatının bütün komponentlərini əhatə edən kompleks yanaşma üzərində qurulub. Proqramın əsas məqsədi əhalinin keyfiyyətli içməli su ilə fasiləsiz təmin olunmasını daha yüksək səviyyəyə çatdırmaq, mövcud sistemlərdə itkiləri azaltmaq və müasir ekoloji standartlara cavab verən tullantı və yağış suları infrastrukturunu formalaşdırmaqdır.

Bu çərçivədə su mənbələrinin qorunması, paylayıcı şəbəkələrin yenilənməsi, tullantı sularının təmizlənməsi güclərinin artırılması və yağış sularının idarə olunması məsələləri vahid plan üzrə həyata keçiriləcək. Dövlət Proqramı qısa müddətli texniki həllərlə kifayətlənməyərək, gələcək onilliklər üçün dayanıqlı su idarəetmə modelinin yaradılmasını hədəfləyir.

Bakı şəhərində intensiv yağışlar zamanı yaranan subasma hallarının qarşısının alınması müşavirədə xüsusi diqqət mərkəzində oldu. Şəhər təsərrüfatının uzun illər ərzində formalaşmış infrastrukturunda yağış suları sistemlərinin tullantı suları şəbəkəsi ilə birgə işləməsi müəyyən risklər yaradır. Yeni Dövlət Proqramı bu sahədə köklü dəyişiklikləri nəzərdə tutur.

Proqram çərçivəsində yağış sularının ayrıca toplanması üçün yeni kollektorların tikintisi, mövcud sistemlərin genişləndirilməsi və müasir texnologiyalar əsasında yenidən qurulması planlaşdırılır. Bu yanaşma həm şəhər infrastrukturunun qorunmasına, həm də ətraf mühitə dəyən zərərin azaldılmasına xidmət edəcək. Tullantı sularının təmizlənməsi məsələsi yalnız şəhər sanitariyası ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda Xəzər dənizinin ekoloji təhlükəsizliyi baxımından da xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Dövlət Proqramında müasir təmizləyici qurğuların tikintisi, mövcud obyektlərin texnoloji imkanlarının genişləndirilməsi və tullantı sularının təkrar istifadəsi imkanlarının araşdırılması nəzərdə tutulur.

Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğulamışdır ki, su ehtiyatlarının səmərəli idarə olunması və əhalinin keyfiyyətli içməli su ilə fasiləsiz təmin edilməsi milli təhlükəsizlik, əhalinin sağlamlığı və dayanıqlı inkişaf baxımından strateji əhəmiyyət daşıyır. Xüsusilə Bakı və Abşeron yarımadasında əhali sıxlığının artması, urbanizasiya proseslərinin sürətlənməsi və iqlim dəyişiklikləri su təsərrüfatına olan tələbatı daha da artırır. Həmçinin qeyd edildi ki, son illər bu sahədə mühüm layihələr həyata keçirilsə də, mövcud problemlərin tam aradan qaldırılması üçün uzunmüddətli, sistemli və elmi əsaslara söykənən yanaşma tələb olunur.

Qlobal iqlim dəyişiklikləri su ehtiyatlarının idarə olunmasına yeni tələblər irəli sürür. Yağıntıların mövsümi qeyri-sabitliyi, quraqlıq dövrlərinin artması və ekstremal hava hadisələri şəhər infrastrukturunun dayanıqlığını ön plana çıxarır. Dövlət Proqramında bu çağırışlara cavab olaraq rəqəmsal monitorinq sistemlərinin tətbiqi, su şəbəkələrinin ağıllı idarəetmə mexanizmləri ilə təchiz olunması və alternativ su mənbələrinin istifadəsi kimi innovativ yanaşmalar öz əksini tapır.

Su təchizatı və kanalizasiya sistemlərinin müasirləşdirilməsi birbaşa olaraq vətəndaşların gündəlik həyatına təsir göstərir. Təmiz içməli su, etibarlı kanalizasiya və effektiv yağış suları infrastrukturu şəhər həyatının rahatlığını artırır, sağlam yaşayış mühitinin formalaşmasına şərait yaradır. Bu baxımdan Dövlət Proqramı sosial yönümlü xarakter daşımaqla yanaşı, şəhərsalma siyasətinin mühüm tərkib hissəsi kimi çıxış edir.

Yanvarın 12-də keçirilən müşavirə Azərbaycanın su təsərrüfatı sahəsində uzunmüddətli və məqsədyönlü siyasət yürütmək əzmində olduğunu bir daha ortaya qoydu. Bakı şəhəri və Abşeron yarımadasını əhatə edən 2026–2035-ci illər üzrə Dövlət Proqramı müasir texnologiyalar, elmi yanaşma və strateji planlama əsasında formalaşdırılaraq paytaxt regionunun dayanıqlı inkişafına xidmət edəcək.

Müşavirə Azərbaycanın urbanizasiya prosesləri fonunda qarşıya çıxan yeni çağırışlara cavab olaraq, infrastruktur sahəsində kompleks və strateji yanaşmanın formalaşdırıldığını bir daha nümayiş etdirdi. Bu tədbirlər nəticəsində ətraf mühitə atılan çirkləndirici maddələrin həcmi azalacaq, ekosistemin qorunması istiqamətində mühüm addımlar atılacaq və Azərbaycanın beynəlxalq ekoloji öhdəliklərinə uyğun fəaliyyət daha da güclənəcək.

Bu proqramın icrası nəticəsində su təchizatı və kanalizasiya sahəsində keyfiyyətcə yeni mərhələ başlayacaq, ekoloji təhlükəsizlik güclənəcək və Azərbaycan vətəndaşlarının həyat səviyyəsi daha da yüksələcək.

Əli Paşayev

YAP Tərtər rayon təşkilatının məsləhətçisi