Rəqəmsal transformasiyada yeni mərhələ

Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” adlı vahid fəaliyyət planına həsr olunmuş müşavirədə çıxışı ölkəmizin son illərdə rəqəmsal inkişaf sahəsində qazandığı mühüm nailiyyətlərin məntiqi davamı kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan artıq informasiya-kommunikasiya texnologiyalarının tətbiqi, dövlət idarəçiliyində innovativ həllərin genişləndirilməsi və elektron xidmətlərin əlçatanlığının artırılması istiqamətində regionda qabaqcıl mövqelərdən birini tutur. Rəqəmsallaşma prosesi ölkənin sosial-iqtisadi inkişaf strategiyasının əsas sütunlarından birinə çevrilərək həm iqtisadi artıma, həm də idarəetmədə şəffaflığın gücləndirilməsinə xidmət edir.

Son illərdə elektron hökumət infrastrukturunun təkmilləşdirilməsi, dövlət xidmətlərinin vahid platformada birləşdirilməsi və rəqəmsal ödəniş mexanizmlərinin geniş tətbiqi mühüm nəticələr verib. Xüsusilə ASAN xidmət modelinin uğurlu fəaliyyəti dövlət-vətəndaş münasibətlərində keyfiyyətcə yeni mərhələ yaradıb. Bu model operativlik, şəffaflıq və rahatlıq prinsiplərinə əsaslanaraq vətəndaş məmnunluğunu əhəmiyyətli dərəcədə artırıb və beynəlxalq təşkilatlar tərəfindən nümunəvi təcrübə kimi qiymətləndirilib. Eyni zamanda, müxtəlif dövlət qurumlarının informasiya sistemlərinin inteqrasiyası xidmətlərin daha sürətli və effektiv göstərilməsinə imkan yaradıb.

Ölkə Başçımız müşavirədə çıxışı zamanı qeyd edib ki, mövcud nailiyyətlər mühüm baza yaratsa da, yeni mərhələdə əsas məqsəd vahid və koordinasiyalı rəqəmsal arxitekturanın formalaşdırılmasıdır. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, ayrı-ayrı informasiya sistemlərinin paralel fəaliyyəti deyil, onların mərkəzləşdirilmiş və təhlükəsiz platformada birləşdirilməsi prioritet istiqamət olmalıdır. Bu yanaşma həm resurslardan səmərəli istifadəni təmin edəcək, həm də qərar qəbuletmə prosesində operativliyi artıracaq.

Müşavirədə kibertəhlükəsizlik məsələləri xüsusi diqqət mərkəzində olub. Cənab Prezident bildirib ki, rəqəmsal transformasiya prosesində informasiya təhlükəsizliyi əsas şərtdir. Dövlət informasiya resurslarının qorunması, kritik infrastrukturun təhlükəsizliyinin təmin olunması və müasir şifrələmə texnologiyalarının tətbiqi bu sahədə əsas istiqamətlər kimi müəyyənləşdirilib. Qeyd olunub ki, qlobal miqyasda artan kiberhücumlar fonunda milli təhlükəsizlik sisteminin rəqəmsal komponenti daha da gücləndirilməlidir.

Rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafı da çıxışın əsas xəttini təşkil edib. Prezident qeyri-neft sektorunun şaxələndirilməsində yüksək texnologiyalar və innovasiya sahəsinin rolunu xüsusi vurğulayıb. Startap ekosisteminin genişləndirilməsi, innovasiya mərkəzlərinin yaradılması, texnologiya parklarının fəaliyyətinin gücləndirilməsi və yerli İT şirkətlərinin beynəlxalq bazarlara çıxış imkanlarının artırılması qarşıya qoyulan əsas vəzifələr sırasındadır. Bu istiqamətdə insan kapitalının inkişafı, xüsusilə gənclərin rəqəmsal bacarıqlarının artırılması strateji prioritet kimi qiymətləndirilib.

Təhsil sahəsində rəqəmsal transformasiya məsələsinə də toxunan dövlət başçısı məktəblərdə və ali təhsil müəssisələrində müasir texnologiyaların tətbiqinin genişləndirilməsinin vacibliyini qeyd edib. Proqramlaşdırma, süni intellekt, böyük verilənlər və kibertəhlükəsizlik kimi sahələr üzrə kadr hazırlığının gücləndirilməsi Azərbaycanın gələcək texnoloji inkişafının təminatı kimi təqdim olunub. Prezident bildirib ki, rəqəmsal bacarıqların artırılması yalnız iqtisadi deyil, həm də sosial inkişaf baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.

Regionların rəqəmsal infrastrukturunun inkişafı məsələsi də müşavirədə mühüm yer tutub. Genişzolaqlı internet şəbəkəsinin bütün yaşayış məntəqələrini əhatə etməsi, fiber-optik xətlərin çəkilişinin sürətləndirilməsi və ucqar ərazilərdə rəqəmsal xidmətlərə çıxışın təmin olunması dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri kimi vurğulanıb. Rəqəmsal bərabərliyin qorunması və bütün vətəndaşların eyni imkanlara malik olması sosial ədalət prinsiplərinin tərkib hissəsi kimi dəyərləndirilib.

Müşavirədə dövlət qurumları arasında koordinasiyanın gücləndirilməsi və rəqəmsal layihələrin icrasına nəzarət mexanizmlərinin təkmilləşdirilməsi ilə bağlı konkret tapşırıqlar verilib. Cənab Prezident qeyd edib ki, vahid standartların tətbiqi və məlumat mübadiləsinin real vaxt rejimində həyata keçirilməsi idarəetmədə çevikliyi artıracaq, bürokratik əngəlləri minimuma endirəcək və xidmət keyfiyyətini yüksəldəcək.

Çıxışın yekununda Prezident İlham Əliyev vurğulayıb ki, “Azərbaycanın yeni rəqəmsal arxitekturası” ölkənin uzunmüddətli inkişaf strategiyasının ayrılmaz tərkib hissəsidir. Bu fəaliyyət planı təkcə texnoloji yenilikləri deyil, həm də idarəetmə fəlsəfəsində keyfiyyət dəyişikliklərini nəzərdə tutur. Rəqəmsal transformasiya dövlətin daha çevik, şəffaf və vətəndaş yönümlü fəaliyyət modelinə keçidini təmin edəcək.

Beləliklə, müşavirədə səsləndirilən fikirlər və qarşıya qoyulan hədəflər göstərir ki, Azərbaycan rəqəmsallaşma prosesində yeni mərhələyə qədəm qoyur. Mövcud nailiyyətlər üzərində qurulan vahid rəqəmsal arxitektura modeli ölkənin beynəlxalq rəqabət qabiliyyətini artıracaq, iqtisadi dayanıqlığını möhkəmləndirəcək və vətəndaşlara göstərilən xidmətlərin keyfiyyətini daha da yüksəldəcək. Bu yanaşma Azərbaycanın müasir texnologiyalar əsasında inkişaf edən, innovativ və güclü dövlət kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirəcək.

Rövşən Əhmədov

YAP Ağcabədi rayon təşkilatının sədri