Azərbaycan xalqının yaddaşına qanlı hərflərlə yazılmış Xocalı soyqırımından 34 il ötür. 1992-ci ilin fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Azərbaycanın Xocalı şəhərində baş verən hadisələr XX əsrin ən ağır humanitar faciələrindən biri kimi tarixə düşüb. Bu dəhşətli cinayət təkcə Azərbaycan xalqına qarşı deyil, bütün bəşəriyyətə qarşı törədilmiş ağır soyqırımı aktıdır.
Xocalı şəhəri strateji mövqedə yerləşirdi. Şəhərin mühasirəyə alınması və mülki əhaliyə qarşı həyata keçirilən hücum nəticəsində yüzlərlə dinc sakin həyatını itirdi, ailələr məhv edildi, uşaqlar valideynsiz qaldı. Minlərlə insan yaralandı və əsir götürüldü. Bu hadisə beynəlxalq humanitar hüququn norma və prinsiplərinin kobud şəkildə pozulması idi.
Xocalıda törədilən cinayətin məqsədi təkcə bir şəhəri işğal etmək deyil, Azərbaycan xalqının iradəsini qırmaq, bölgədə etnik təmizləmə siyasəti həyata keçirmək idi. Lakin Azərbaycan xalqı bu ağır sınaqdan daha da mətinləşərək çıxdı.
Ümummilli Lider Heydər Əliyev hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra Xocalı faciəsinə dövlət səviyyəsində siyasi-hüquqi qiymət verildi. 1994-cü ildə Milli Məclis tərəfindən Xocalı soyqırımı rəsmən tanındı və dünya ictimaiyyətinə çatdırılması istiqamətində sistemli iş başlandı.
Sonrakı illərdə Azərbaycan dövləti Xocalı həqiqətlərinin beynəlxalq miqyasda tanıdılması üçün geniş diplomatik və informasiya siyasəti həyata keçirdi. Bir çox ölkələrin parlamentləri və beynəlxalq təşkilatlar bu faciəni pisləyən sənədlər qəbul etdilər.
Bu siyasət bu gün də Prezident cənab İlham Əliyev tərəfindən ardıcıl şəkildə davam etdirilir. Dövlət başçısının rəhbərliyi ilə aparılan məqsədyönlü fəaliyyət nəticəsində Xocalı soyqırımı haqqında həqiqətlər dünya ictimaiyyətinə daha geniş şəkildə çatdırılıb.
Eyni zamanda Azərbaycan Ordusunun gücləndirilməsi, diplomatik mövqelərin möhkəmləndirilməsi və milli birliyin təmin edilməsi istiqamətində görülən işlər tarixi ədalətin bərpasına zəmin yaratdı.
2020-ci ildə başlanan və 44 gün davam edən Vətən müharibəsi Azərbaycan tarixində dönüş nöqtəsi oldu. Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycan Ordusu işğal altında olan torpaqları azad etdi, o cümlədən Qarabağ bölgəsində Azərbaycanın suverenliyi bərpa olundu.
Bu qələbə Xocalı qurbanlarının ruhuna ən böyük təsəlli, tarixi ədalətin bərpası istiqamətində mühüm addım oldu. Azərbaycan xalqı sübut etdi ki, heç bir faciə unudulmur və heç bir cinayət cəzasız qalmır.
Xocalı soyqırımı xalqımızın qan yaddaşıdır — unudulmur, unutdurulmur və 44 günlük Vətən müharibəsində qazanılan Zəfər bu yaddaşın ədalətlə tamamlanan tarixi səhifəsidir.
Eldar Əsədov
YAP Tərtər rayon təşkilatının sədri