Almaniya hüquq-mühafizə orqanları Qərb sanksiyalarını aşaraq Avropanın Rusiya hərbi sənayesinə ikili təyinatlı texnologiya tədarükü üçün böyük bir qaçaqmalçılıq sxemini pozublar. İstintaqa görə, qaçaqmalçılıq sxemi Lübekdə yerləşən Almaniyanın Global Trade ticarət şirkətinə yönəlmişdi. Rusiyanın Ukraynaya tammiqyaslı işğalından sonra onu 39 yaşlı "Nikita S." adlı iş adamı ələ keçirib.
Əslində, şirkət Rusiya müdafiə sənayesinə xidmət göstərən sanksiyalı Rusiya şirkəti "Kolovrat" tərəfindən idarə olunurdu. Rus işçiləri alman şirkətinin elektron poçt hesabına birbaşa giriş əldə edə bilirdilər. Onlar qanuni bir Alman biznesinin fəaliyyətini simulyasiya edərək saxta adlarla Avropa boyunca mal sifariş edirdilər.
Qərb sanksiyaları Rusiyaya birbaşa ixracı çətinləşdirdiyindən, cinayətkar şəbəkə malları digər ölkələrdən, əsasən də Türkiyədən keçirməyə nail olub. İstintaqa görə, AB-dən ixracla Rusiyaya idxal arasındakı fərq çox vaxt cəmi beş-on gün olurdu. İşdə olan gömrük qeydlərinə və kəşfiyyat məlumatlarına görə, ruslar kütləvi şəkildə mikrokontrollerlər, elektron komponentlər, sensorlar, çeviricilər, kürə rulmanları, mexaniki hissələr, osiloskoplar və digər ölçmə avadanlıqlarını alırdılar. Müstəntiqlər müəyyən ediblər ki, bu ikili təyinatlı mallar birbaşa Rusiya hərbi müəssisələrinə göndərilirdi. Xüsusilə, nüvə silahı proqramı ilə əlaqəli olan Ümumrusiya Tədqiqat Avtomatlaşdırma İnstitutu avadanlıqları alıb.
İşdə istinad edilən daxili yazışmalar göstərir ki, aldatma adi hala çevrilib. Bir mesajda "Nikita S." partnyoruna xatırladıb: "Hər şeyi təmiz göstərin. Rusiyadan heç bir yerdə bəhs etməyin." Başqa bir mesajda: "Göndərilməzdən əvvəl qutulardan bütün sənədləri çıxarın."
İstintaq sənədlərində qeyd olunur ki, sistem geniş insan dairəsinə əsaslanır: göndərişləri və sənədləşməni idarə edən logistika işçiləri, ödənişləri emal edən və faktura hazırlayan mühasiblər və Avropada təchizatçıları axtaran satış menecerləri. Bəziləri Almaniyadan, digərləri Rusiyadan fəaliyyət göstərirdi. Müstəntiqlər hesab edirlər ki, bir neçə şəxs malların hara getdiyini dəqiq bilirdi. Bir mesajda bu açıq şəkildə deyilirdi: "Sanksiya tətbiq olunan ölkədə mallara ehtiyac var."
Ümumilikdə, bu şəbəkədən 30 milyon avrodan çox dəyərində təxminən 16.000 göndəriş keçib. Almaniya Xarici Kəşfiyyat Xidməti (BND) qaçaqmalçıları ifşa edə bilib. Alman kəşfiyyat zabitləri Rusiyanın "Kolovrat" şirkətinin daxili şəbəkəsinə daxil ola və əməliyyatları içəridən izləyə biliblər.
"Nikita S." və onun bir neçə əlbirliyi uzunmüddətli müşahidədən sonra həbs edilib. Onlar ixrac nəzarətini sistematik şəkildə pozmaqda və genişmiqyaslı sanksiyalardan yayınmaqda ittiham olunurlar. Almaniya qanunvericiliyinə görə, təqsirləndirilən şəxslər 10 ilə qədər həbs cəzası ilə üzləşirlər.
Sənədlər göstərir ki, bu, təcrid olunmuş bir sxem deyil, Qərbin sanksiyalarına baxmayaraq Rusiyaya kritik texnologiyaların davamlı axınını təmin etmək üçün hazırlanmış daha böyük bir sistemin bir hissəsidir. BND qiymətləndirmələrindən birində qeyd edir ki, başqa bir Rusiya şirkəti olan Rokem Services, Türkiyənin dövlət agentliyi olan Global Trade və Kolovrat da daxil olmaqla vasitəçilər vasitəsilə bir Alman firmasından sanksiyalı avadanlıq əldə etməyə cəhd edib.
BND müstəntiqi qeyd edib: "Bu avadanlığın dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması qurğuları üçün komponentlər olduğuna inanılır və bunlar hərbi məqsədlər üçün, xüsusən də nüvə sualtı qayıqlarında istifadə edilə bilər".
İlham