Azərbaycanın Türkiyə ilə strateji müttəfiqliyi və onun iqtisadi inkişafa təsiri

Müasir dövrdə dövlətlərin inkişafında beynəlxalq əməkdaşlıq və etibarlı tərəfdaşlıq mühüm rol oynayır. Azərbaycan və Türkiyə arasında mövcud olan strateji müttəfiqlik münasibətləri bunun ən uğurlu nümunələrindən biridir. Tarixi, mədəni, dini və dil bağlılığı ilə seçilən bu iki qardaş ölkə uzun illərdir ki, siyasi, iqtisadi, hərbi və humanitar sahələrdə sıx əməkdaşlıq edir. Bu əməkdaşlıq təkcə iki dövlət arasında münasibətlərin möhkəmlənməsinə deyil, həm də onların iqtisadi inkişafına və beynəlxalq nüfuzunun artmasına mühüm təsir göstərir.
Azərbaycan və Türkiyə arasındakı münasibətlərin əsasını qarşılıqlı etimad və dostluq təşkil edir. Ulu Öndər Heydər Əliyevin söylədiyi “Bir millət, iki dövlət” ifadəsi bu münasibətlərin mahiyyətini ən yaxşı şəkildə əks etdirir. Bu prinsip əsasında qurulan əlaqələr zaman keçdikcə daha da inkişaf etmiş və strateji müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəlmişdir. Xüsusilə son illərdə iki ölkə arasında imzalanan müxtəlif sazişlər və həyata keçirilən birgə layihələr əməkdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir.
İqtisadi sahədə əməkdaşlıq Azərbaycan və Türkiyə münasibətlərinin ən vacib istiqamətlərindən biridir. Türkiyə Azərbaycanın əsas ticarət tərəfdaşlarından biri hesab olunur. İki ölkə arasında ticarət dövriyyəsi ildən-ilə artır və bu da hər iki ölkənin iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərir. Azərbaycan Türkiyəyə əsasən enerji məhsulları ixrac edir, Türkiyə isə Azərbaycana müxtəlif sənaye və istehlak məhsulları göndərir. Bu qarşılıqlı ticarət əlaqələri hər iki ölkədə sahibkarlığın inkişafına və yeni iş yerlərinin yaranmasına şərait yaradır.
Azərbaycan və Türkiyə arasında həyata keçirilən enerji layihələri əməkdaşlığın ən mühüm nəticələrindən biridir. Azərbaycanın zəngin neft və qaz ehtiyatlarının dünya bazarlarına çıxarılmasında Türkiyə mühüm tranzit ölkə rolunu oynayır. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri və Bakı-Tbilisi-Ərzurum qaz kəməri kimi layihələr regionun enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində böyük əhəmiyyət daşıyır. Bu layihələr sayəsində Azərbaycan enerji resurslarını beynəlxalq bazarlara çıxarmaq imkanı əldə etmiş, Türkiyə isə enerji tranziti sahəsində strateji mövqeyini daha da gücləndirmişdir. Nəticədə hər iki ölkə iqtisadi gəlirlərini artırmış və beynəlxalq iqtisadi əlaqələrini genişləndirmişdir.
Son illərdə həyata keçirilən TANAP layihəsi də Azərbaycan-Türkiyə əməkdaşlığının uğurlu nümunələrindən biridir. Bu layihə vasitəsilə Azərbaycan qazı Türkiyə üzərindən Avropaya nəql olunur. TANAP yalnız iqtisadi baxımdan deyil, həm də geosiyasi baxımdan mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Layihə Avropanın enerji təhlükəsizliyinə töhfə verməklə yanaşı, Azərbaycan və Türkiyənin beynəlxalq nüfuzunu artırır.
Nəqliyyat sahəsində əməkdaşlıq da iqtisadi inkişaf üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu xətti Asiya ilə Avropanı birləşdirən mühüm nəqliyyat dəhlizlərindən biridir. Bu layihə yük və sərnişin daşımalarının daha sürətli və səmərəli həyata keçirilməsinə imkan yaradır. Dəmir yolu xətti vasitəsilə ticarət əlaqələri genişlənir, logistika imkanları artır və regionun iqtisadi potensialı daha səmərəli şəkildə istifadə olunur. Bu isə həm Azərbaycanın, həm də Türkiyənin tranzit ölkə kimi əhəmiyyətini artırır.
İki ölkə arasında investisiya əməkdaşlığı da xüsusi diqqətə layiqdir. Türkiyə şirkətləri Azərbaycanda müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərir və ölkə iqtisadiyyatına böyük həcmdə investisiya yatırırlar. Eyni zamanda Azərbaycan da Türkiyədə iri investisiya layihələrində iştirak edir. Bu investisiyalar sənaye, enerji, tikinti, nəqliyyat və xidmət sektorlarının inkişafına təkan verir. Qarşılıqlı investisiyalar iqtisadi əlaqələrin daha da dərinləşməsinə və uzunmüddətli əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Turizm sahəsində əməkdaşlıq da hər iki ölkənin iqtisadiyyatına müsbət təsir göstərir. Azərbaycan və Türkiyə vətəndaşları arasında qarşılıqlı səfərlərin sayının artması turizm sektorunun inkişafına səbəb olur. Turist axınının çoxalması hotellərin, restoranların, nəqliyyat xidmətlərinin və digər turizm obyektlərinin gəlirlərini artırır. Bununla yanaşı, xalqlar arasında mədəni əlaqələrin möhkəmlənməsinə də şərait yaradır.
Azərbaycan və Türkiyə arasında strateji müttəfiqlik yalnız iqtisadi deyil, həm də siyasi və təhlükəsizlik baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Güclü siyasi əməkdaşlıq iqtisadi layihələrin uğurla həyata keçirilməsi üçün əlverişli mühit yaradır. Qarşılıqlı dəstək və etimad sayəsində hər iki ölkə regional və beynəlxalq səviyyədə öz maraqlarını daha effektiv şəkildə müdafiə edə bilir.Azərbaycanın Türkiyə ilə strateji müttəfiqliyi hər iki dövlətin inkişafında mühüm rol oynayır. Enerji, nəqliyyat, ticarət, investisiya və turizm sahələrində həyata keçirilən birgə layihələr iqtisadi inkişafı sürətləndirir, yeni imkanlar yaradır və ölkələrin beynəlxalq nüfuzunu artırır. Qardaşlıq və dostluq prinsiplərinə əsaslanan bu əməkdaşlıq gələcəkdə də hər iki xalqın rifahına və tərəqqisinə xidmət edəcəkdir. Bu səbəbdən Azərbaycan-Türkiyə strateji müttəfiqliyi regionda sabitliyin, inkişafın və əməkdaşlığın ən uğurlu nümunələrindən biri hesab olunur.

Leyla Quliyeva

YAP Düdəngə kənd ərazi partiya təşkilatının sədri