Bakıda tarixi görüş - Avropa İttifaqı ilə yeni üfüqlərə doğru - ŞƏRH

Avropa Komissiyasının Prezidenti Ursula fon der Lyayenin 1-2 iyul 2026-cı il tarixlərində Azərbaycana reallaşdırdığı rəsmi səfər, Bakı ilə Brüssel arasında münasibətlərin keyfiyyətcə yeni və daha dinamik mərhələyə qədəm qoyduğunu növbəti dəfə təsdiqlədi. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevlə keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər göstərdi ki, tərəflər arasında əlaqələr artıq birtərəfli enerji asılılığından çıxaraq, çoxtərəfli nəqliyyat, logistika və rəqəmsal inteqrasiya mərhələsinə keçmişdir. Bu səfər regionda dayanıqlı sülhün və qlobal kommunikasiyaların gələcəyini müəyyən edən strateji hadisə kimi tarixə düşdü. Azərbaycan Avropa İttifaqı (Aİ) üçün yalnız karbohidrogen resurslarının etibarlı tədarükçüsü deyil, həm də kontinental əhəmiyyətli infrastruktur layihələrinin mərkəzi qovşağıdır. Bakıda aparılan müzakirələr bu əməkdaşlığın miqyasını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirdi. Ursula fon der Lyayenin Bakıya səfəri, 2026-cı il ərzində Aİ rəhbərliyinin Azərbaycana təşkil etdiyi ardıcıl diplomatik missiyaların davamıdır.

Bu misilsiz diplomatik dinamika Brüsselin regionda dayanıqlı sülhün əldə olunmasında Azərbaycanın lider rolunu qəbul etdiyini göstərir. Səfər zamanı regional təhlükəsizlik və Azərbaycan-Ermənistan normallaşma prosesi geniş müzakirə olunub. Avropa Komissiyasının rəhbəri regionda sülh və əməkdaşlığın təşviqində nümayiş etdirdiyi şəxsi liderliyə görə Prezident İlham Əliyevə təşəkkürünü bildirərək, Aİ-nin bu sülh gündəliyinə tam dəstək verdiyini vurğulamışdır.

Qlobal logistika zəncirinin qırıldığı və ənənəvi şimal marşrutlarının effektivliyini itirdiyi müasir dövrdə, Trans-Xəzər Beynəlxalq Nəqliyyat Marşrutu - yəni Orta Dəhliz yeganə təhlükəsiz və qısa alternativ kimi ön plana çıxır. Ursula fon der Lyayenin rəsmi təmaslarında bu istiqamətdə konkret addımlar atılmışdır.

Səfərin ən mühüm siyasi komponentlərindən biri Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sülhün, sabitliyin və təhlükəsizliyin təmin olunması məsələsi idi. Azərbaycan-Ermənistan münasibətlərinin normallaşması prosesində Avropa İttifaqının vasitəçilik platforması (Brüssel formatı) mühüm keçmişə malikdir və bu gün də aktuallığını qoruyur.

Görüş zamanı Avropa Komissiyasının Prezidenti regionda sülhün və etimad mühitinin qurulmasında nümayiş etdirdiyi qətiyyətli mövqeyə və şəxsi liderliyə görə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevə xüsusi təşəkkürünü bildirmişdir. Brüssel bəyan edir ki, sərhədlərin delimitasiyası, regional kommunikasiyaların açılması və yekun sülh müqaviləsinin imzalanması prosesinə hərtərəfli siyasi və texniki dəstək verməyə hazırdır. Sabit Cənubi Qafqaz Avropanın həm təhlükəsizlik xətti, həm də iqtisadi maraqlarının qorunması baxımından həyati əhəmiyyət kəsb edir.

Bakı və Brüssel arasında qurulan bu möhkəm tərəfdaşlıq körpüsü, Şərqlə Qərbin qovuşuğunda yerləşən Azərbaycanın müstəqil, çoxvektorlu və praqmatik xarici siyasət kursunun ən böyük uğurlarından biridir.

Ursula fon der Lyayenin Azərbaycana etdiyi bu son səfər sadəcə növbəti diplomatik təmas deyil, həm də Bakı ilə Brüssel arasında uzunmüddətli, bərabərhüquqlu və strateji xarakter daşıyan əlaqələrin yeni təzahürüdür. Azərbaycanın müstəqil xarici siyasəti, etibarlı tərəfdaş imici və təşəbbüskarı olduğu qlobal layihələr onu Avrasiyanın yeni enerji və logistika xəritəsində əvəzedilməz güc mərkəzinə çevirir. Səfər çərçivəsində əldə olunmuş razılaşmalar yaxın gələcəkdə həm Azərbaycanın iqtisadi qüdrətinin artmasına, həm də Avropanın iqtisadi və rəqəmsal təhlükəsizliyinin möhkəmlənməsinə xidmət edəcəkdir.

Samirə Zeynalova

YAP Tərtər rayon təşkilatının mühasibi