Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin müasir inkişaf mərhələsi - ŞƏRH

2026-cı il iyulun 31-də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri iki ölkə arasında münasibətlərin tarixində mühüm mərhələ oldu. Səfər çərçivəsində Prezident İlham Əliyev və Qırğız Respublikasının Prezidenti Sadır Japarov arasında yüksək səviyyəli görüşlər keçirildi, Dövlətlərarası Şuranın növbəti iclası baş tutdu və bir sıra mühüm sənədlər imzalandı. Dövlət başçılarının mətbuata verdikləri bəyanatlar iki ölkənin gələcək əməkdaşlıq istiqamətlərini müəyyənləşdirdi və qarşılıqlı etimadın daha da möhkəmləndiyini nümayiş etdirdi.

Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlər qarşılıqlı hörmətə, etimada və dostluğa əsaslanır. Onun sözlərinə görə, iki ölkə beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində daim bir-birini dəstəkləyir və mühüm regional məsələlərdə oxşar mövqedən çıxış edir. Bu həmrəylik Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində də özünü aydın şəkildə göstərir. Dövlət başçısı bildirdi ki, Azərbaycan və Qırğızıstan türk dünyasının birliyinin möhkəmlənməsinə mühüm töhfələr verir.
Səfərin ən mühüm nəticələrindən biri Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında müttəfiqlik münasibətlərinin daha da möhkəmləndirilməsi oldu. İmzalanmış sənədlər siyasi dialoqun genişləndirilməsi, iqtisadi əlaqələrin inkişafı, investisiya layihələrinin həyata keçirilməsi, energetika, nəqliyyat, kibertəhlükəsizlik, təhsil və maliyyə sahələrində əməkdaşlığın gücləndirilməsi üçün yeni imkanlar yaratdı. Bu sənədlər iki ölkənin uzunmüddətli strateji maraqlarının üst-üstə düşdüyünü bir daha nümayiş etdirdi.
İqtisadi əməkdaşlıq Prezident İlham Əliyevin bəyanatında xüsusi yer tutdu. O qeyd etdi ki, Azərbaycan və Qırğızıstan arasında ticarət dövriyyəsinin artırılması, qarşılıqlı investisiyaların təşviqi və yeni birgə layihələrin həyata keçirilməsi əsas prioritetlərdən biridir. Azərbaycan-Qırğızıstan İnkişaf Fondu vasitəsilə müxtəlif layihələrin maliyyələşdirilməsi iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə xidmət edir. Bu layihələr sənaye, kənd təsərrüfatı, turizm və digər sahələrdə yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır.
Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan Orta Dəhlizin əsas iştirakçılarından biri kimi Mərkəzi Asiyanı Avropa ilə birləşdirən strateji nəqliyyat marşrutunda mühüm rol oynayır. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Qırğızıstanın bu dəhlizdə fəal iştirakı regionda ticarətin genişlənməsinə, yükdaşımaların artmasına və iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsinə şərait yaradacaq. Bu istiqamətdə həyata keçirilən birgə layihələr hər iki ölkənin tranzit potensialını artıracaq.
Humanitar sahədə əməkdaşlıq da münasibətlərin mühüm istiqamətlərindən biridir. Təhsil, elm, mədəniyyət və turizm sahələrində həyata keçirilən layihələr xalqlar arasında dostluq əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsinə xidmət edir. İssık-Kul gölü sahilində Azərbaycanın dəstəyi ilə həyata keçirilən layihələr və yeni turizm obyektlərinin istifadəyə verilməsi iki ölkə arasında qarşılıqlı etimadın və əməkdaşlığın rəmzi kimi qiymətləndirilir. Mədəni əlaqələrin inkişafı gələcək nəsillər arasında qarşılıqlı anlaşmanın güclənməsinə də töhfə verir.
Azərbaycan və Qırğızıstan beynəlxalq təşkilatlar çərçivəsində də uğurla əməkdaşlıq edirlər. BMT, Türk Dövlətləri Təşkilatı, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər beynəlxalq platformalarda ölkələr bir-birinin ərazi bütövlüyünü və suverenliyini dəstəkləyirlər. Bu əməkdaşlıq regionda sabitliyin, təhlükəsizliyin və davamlı inkişafın təmin edilməsinə xidmət edir.
Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı ildə Qırğızıstana dövlət səfəri zamanı mətbuata verdiyi bəyanat göstərdi ki, Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətləri keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoymuşdur. İmzalanmış sənədlər, əldə olunmuş razılaşmalar və müəyyən edilmiş yeni əməkdaşlıq istiqamətləri gələcək illərdə siyasi, iqtisadi və humanitar əlaqələrin daha da genişlənəcəyini göstərir. Bu münasibətlər təkcə iki dövlət üçün deyil, həm də bütövlükdə türk dünyasının birliyinin möhkəmlənməsi və regionda əməkdaşlığın inkişafı baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında formalaşmış strateji tərəfdaşlıq və müttəfiqlik münasibətləri qarşılıqlı etimada, ortaq tarixi köklərə və ümumi maraqlara əsaslanır. Prezident İlham Əliyevin dövlət səfəri və mətbuata verdiyi bəyanat bu münasibətlərin gələcək inkişafına yeni təkan vermiş, iki ölkə arasında əməkdaşlığın daha geniş miqyasda davam etdirilməsi üçün möhkəm siyasi və hüquqi zəmin yaratmışdır.

Mələk Rzayeva
YAP Kəngərli rayon təşkilatının əməkdaşı