İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri həmin bölgələrin Azərbaycanın ümumi nəqliyyat və turizm sisteminə yenidən inteqrasiyasına geniş imkanlar yaradır. Bu baxımdan Laçın əlverişli coğrafi mövqeyi, zəngin təbiəti və yaradılan müasir infrastrukturla Qarabağın yeni turizm və nəqliyyat məkanlarından birinə çevrilir.
Laçının nəqliyyat imkanlarının genişləndirilməsi istiqamətində həyata keçirilən layihələr şəhərin və rayonun regiondaxili əlaqələrinin möhkəmləndirilməsində mühüm rol oynayır. Bu layihələr sırasında Kəlbəcər-Laçın avtomobil yolunun xüsusi əhəmiyyəti var. Uzunluğu 75,8 kilometr olan yeni yol mövcud yoldan 32,2 kilometr qısa olacaq. Yolun müxtəlif hissələrində iki, üç və dörd hərəkət zolağının yaradılması nəzərdə tutulur. Layihə çərçivəsində 17 tunel və 23 körpünün inşası həyata keçirilir. Tunellərin ümumi uzunluğu 13,3 kilometr, körpülərin ümumi uzunluğu isə 4163 metrdir.
Bu infrastruktur layihələri Laçının digər rayonlarla nəqliyyat əlaqələrinin daha da yaxşılaşdırılmasına xidmət edir. Müasir yol şəbəkəsinin formalaşdırılması insanların rahat və təhlükəsiz hərəkətini təmin etməklə yanaşı, rayonun iqtisadi və turizm potensialının reallaşdırılması üçün də əlverişli şərait yaradır. Laçının əlçatanlığının artması onun regionun mühüm cazibə mərkəzlərindən birinə çevrilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Laçının nəqliyyat imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artıran mühüm layihələrdən biri də Laçın Beynəlxalq Hava Limanıdır. Təməli 2021-ci ildə qoyulan hava limanı 2025-ci il mayın 28-də istifadəyə verilib. Qorçu kəndində, dəniz səviyyəsindən 1700 metr yüksəklikdə yerləşən aeroport Azərbaycanın dəniz səviyyəsindən ən hündürdə yerləşən hava limanıdır.
Laçın Beynəlxalq Hava Limanının 3000 metr uzunluğunda və 60 metr enində uçuş-enmə zolağı istənilən tip hava gəmisinin qəbuluna imkan verir. 5000 kvadratmetrlik terminal binası saatda ən azı 200 sərnişinə xidmət göstərə bilər. Hava limanının Laçın şəhərindən 30, Şuşadan 70, Kəlbəcərdən isə 60 kilometr məsafədə yerləşməsi onun regional nəqliyyat əhəmiyyətini daha da artırır.
Laçın Beynəlxalq Hava Limanı yalnız nəqliyyat infrastrukturu baxımından deyil, turizm imkanlarının genişləndirilməsi baxımından da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müasir hava nəqliyyatı əlaqələrinin yaradılması bölgəyə yerli və xarici turistlərin səfərlərini asanlaşdırır, Laçının təbii və turizm potensialının daha geniş auditoriyaya təqdim olunmasına imkan yaradır. Faylda da hava limanının gələcəkdə regionun turizm potensialının inkişafına imkan verəcəyi xüsusi vurğulanır.
Laçının turizm potensialının əsasını onun zəngin təbiəti təşkil edir. Dağlıq relyef, meşələr, çaylar və təbii landşaftlar rayonun istirahət və turizm üçün əlverişli imkanlarını artırır. Bu təbii üstünlüklərin müasir infrastrukturla tamamlanması nəticəsində Laçında yeni turizm məkanları yaradılır.
2025-ci ildə Laçın rayonunun Zerti kəndində “Laçın” İstirahət Kompleksinin istifadəyə verilməsi bu istiqamətdə atılan mühüm addımlardan biridir. 11,2 hektar ərazini əhatə edən kompleksin ümumi sahəsi 42 min kvadratmetrdir. Burada 120 otaqlı hotel binası və 8 kottec yaradılıb. Kompleks ümumilikdə 324 nəfər qonaq qəbul edə bilir.
İstirahət kompleksində turistlər üçün yalnız yaşayış imkanları deyil, müxtəlif tədbirlərin keçirilməsi üçün də müasir şərait yaradılıb. Burada 500 nəfərlik tədbir, 340 nəfərlik ziyafət və 100 nəfərlik konfrans zalları, həmçinin toplantı otaqları fəaliyyət göstərir. Kompleksdə 174 nəfər işlə təmin olunub və onların 122-si Laçın, Kəlbəcər və digər işğaldan azad edilmiş ərazilərin sakinləridir.
Laçın şəhərində yaradılan çaykənarı bulvar da gələcək turizm və istirahət imkanlarının mühüm hissəsidir. Həkəri çayında astana və göl yaradılıb, gölün üzərində asma körpü inşa edilib, ətraf ərazilərdə yaşıllıqlar salınıb və kotteclər tikilib. Burada çimərliyin və əyləncə mərkəzinin yaradılması da nəzərdə tutulur.
Şəhərin turizm imkanlarını daha da artıracaq layihələrdən biri Laçın kanat yoludur. 2025-ci ildə təməli qoyulan kanat yolunun Bulvar ərazisində yerləşməsi nəzərdə tutulur. İki hissədən ibarət olacaq kanat yolunun xəttinin uzunluğu 1720 metr, hündürlüyü 300 metr təşkil edəcək. 17 kabindən ibarət sistemin saatda 800 sərnişinə xidmət göstərməsi planlaşdırılır.
Laçının turizm potensialının inkişafında şəhərin beynəlxalq və mədəni statusu da mühüm rol oynayır. Laçın şəhərinin 2025-ci ildə MDB-nin mədəniyyət paytaxtı elan olunması şəhərin beynəlxalq miqyasda tanıdılması baxımından əhəmiyyətli hadisə olub. 2025-ci il iyunun 3-də burada “MDB-nin mədəniyyət paytaxtı – 2025” ilinin rəsmi açılış mərasiminin keçirilməsi Laçının yeni statusunun beynəlxalq və regional səviyyədə təqdim olunmasına imkan yaradıb.
Bütün bu layihələr Laçının turizm potensialının sistemli şəkildə inkişaf etdirildiyini göstərir. Müasir yollar və hava limanı rayonun əlçatanlığını artırır, hotel və istirahət kompleksləri turistlərin qəbuluna imkan yaradır, bulvar və kanat yolu yeni istirahət məkanları formalaşdırır. Beləliklə, nəqliyyat və turizm infrastrukturu bir-birini tamamlayaraq Laçının yeni inkişaf modelinin mühüm istiqamətlərindən birinə çevrilir.
Laçının Qarabağın turizm və nəqliyyat qapılarından birinə çevrilməsi onun yalnız yerli əhəmiyyətini deyil, bütövlükdə regiondakı rolunu da artırır. Burada həyata keçirilən layihələr işğaldan azad edilmiş ərazilərin Azərbaycanın iqtisadi, nəqliyyat və turizm sisteminə tam inteqrasiyasına xidmət edir.
Bu gün Laçın özünün təbii gözəlliklərini müasir infrastruktur imkanları ilə birləşdirən yeni inkişaf mərhələsini yaşayır. Qurulan yollar, istifadəyə verilən hava limanı, yaradılan turizm obyektləri və gələcək layihələr Laçının həm sakinlər, həm də ölkənin müxtəlif bölgələrindən və xaricdən gələn qonaqlar üçün əlçatan, müasir və cəlbedici məkana çevrilməsinə möhkəm zəmin yaradır.
Aytəkin Mahmudova,
YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri
Neftçala rayon İnteqrasiya təlimli İnternat tipli Gimnaziyanın direktoru