Gələcəyin əməkdaşlıq gündəliyi formalaşır -ŞƏRH

Müasir dünyada hər bir dövlətin gələcəyi, ilk növbədə, gənc nəslin bilik və bacarığından, vətənpərvərlik ruhundan, dünyagörüşündən və ictimai fəallığından asılıdır. Gənclər cəmiyyətin ən dinamik və yeniliyə açıq təbəqəsi olmaqla yanaşı, dövlətlərin uzunmüddətli inkişaf strategiyalarının həyata keçirilməsində mühüm rol oynayırlar. Bu baxımdan Türk Dövlətləri Təşkilatına üzv və müşahidəçi dövlətlər arasında gənclər siyasəti sahəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Gənclər təşkilatlarımızın qarşılıqlı fəaliyyətinə daha çox diqqət yetirməli, mövcud imkanlardan səmərəli istifadə etməli və türk dünyasının gəncləri arasında əlaqələri daha sistemli şəkildə inkişaf etdirməliyik.

Türk xalqlarını birləşdirən ortaq tarix, dil, mədəniyyət və milli-mənəvi dəyərlər gənclər arasında münasibətlərin inkişafı üçün möhkəm zəmin yaradır. Lakin bu ortaq dəyərlərin gələcək nəsillərə ötürülməsi yalnız onları tanımaqla məhdudlaşmamalıdır. Gənclər bir-biri ilə görüşməli, fikir mübadiləsi aparmalı, birgə layihələr həyata keçirməli, müxtəlif ölkələrin təcrübəsini öyrənməli və gələcəyin əməkdaşlıq gündəliyinin formalaşmasında fəal iştirak etməlidirlər.

Türk Dövlətləri Təşkilatının fəaliyyətində gənclər və idman əməkdaşlığı artıq ayrıca istiqamət kimi formalaşıb. Təşkilatın məlumatlarına görə, üzv dövlətlərdə əhalinin 40 faizdən çoxunu gənclər təşkil edir. 2015-ci ildən etibarən bu sahədə əməkdaşlıq prosesi inkişaf etdirilir və gənclər mübadiləsi, könüllülük, gənc sahibkarlar və liderlər forumları, beynəlxalq düşərgələr, idman oyunları və digər mexanizmlər vasitəsilə gənclərin bir araya gəlməsi üçün imkanlar yaradılır.

Bu istiqamətdə mühüm məsələlərdən biri gənclər təşkilatları arasında birbaşa və davamlı əlaqələrin qurulmasıdır. Təkcə dövlət qurumlarının səviyyəsində keçirilən görüşlər kifayət deyil. Gənclər təşkilatları, tələbə birlikləri, könüllü hərəkatları, gənc sahibkarlar, ictimai birliklər və digər gənclər platformaları arasında da müntəzəm əlaqələr olmalıdır. Belə əməkdaşlıq gənclərin bir-birini daha yaxından tanımasına, ortaq problemləri müzakirə etməsinə və konkret həll yolları üzərində birlikdə işləməsinə şərait yaradar.

Türk Dövlətləri Təşkilatının Gənclər Platforması bu baxımdan mühüm mexanizmlərdən biridir. Platformanın əsas məqsədlərindən biri üzv dövlətlərin gənclər təşkilatları və milli gənclər şuraları arasında əlaqələrin gücləndirilməsidir. Bu cür institusional mexanizmlərin fəaliyyətinin daha da genişləndirilməsi və yerli gənclər təşkilatlarının həmin proseslərdə fəal iştirakının təmin edilməsi qarşılıqlı əməkdaşlığın daha geniş sosial bazaya malik olmasına imkan verə bilər.

Azərbaycanın bu sahədə təcrübəsi də diqqətəlayiqdir. 2018-ci ilin noyabrında Naxçıvanda Türk Şurasının Gənc Liderlər Forumu keçirilib. Tədbirdə üzv dövlətlərin dövlət qurumlarının, milli gənclər şuralarının və gənclər təşkilatlarının nümayəndələri iştirak edib, gənclər əməkdaşlığının gücləndirilməsi, gələcək fəaliyyət istiqamətləri və gənclərin gözləntiləri müzakirə olunub. Naxçıvanda belə bir tədbirin keçirilməsi Azərbaycanın və Naxçıvanın türk dünyasının gəncləri arasında əlaqələrin inkişafındakı rolunun nümunələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.

2026-cı ildə Qubada keçirilən “Model Türk Dövlətləri Təşkilatı 2026” Beynəlxalq Gənclər Düşərgəsi də gənclərin praktik əməkdaşlığı baxımından maraqlı nümunədir. Tədbir iştirakçılarına diplomatiya, beynəlxalq münasibətlər, liderlik, qərar qəbuletmə və dövlət idarəçiliyi sahələrində bilik və bacarıqlar qazandırmaqla yanaşı, onları çoxtərəfli müzakirələrə cəlb edib. Gənclərin müxtəlif rollarda iştirak etdiyi simulyasiya çərçivəsində əməkdaşlıq təşəbbüsləri hazırlanıb və yekunda gənclər siyasəti, təhsil, rəqəmsal transformasiya, mədəniyyət, media və vətəndaş cəmiyyəti kimi sahələr üzrə təkliflər əks etdirən memorandum qəbul olunub.

Bu cür layihələrin sayının artırılması vacibdir. Gənclər təşkilatlarımız qarşılıqlı səfərləri, yay düşərgələrini, liderlik proqramlarını, debat və müzakirə platformalarını, könüllülük layihələrini, startap və sahibkarlıq proqramlarını daha geniş şəkildə həyata keçirə bilərlər. Eyni zamanda müxtəlif ölkələrin gəncləri üçün ortaq rəqəmsal platformaların yaradılması, onlayn təlimlərin keçirilməsi və birgə sosial layihələrin hazırlanması əməkdaşlığın coğrafiyasını genişləndirə bilər.

Təhsil sahəsi də bu prosesdə xüsusi yer tutur. Türk dünyasının gənclərinin müxtəlif universitetlərdə təhsil alması, tələbə mübadilə proqramlarında iştirak etməsi və birgə elmi layihələr hazırlaması yalnız akademik biliklərin artmasına deyil, həm də gələcəkdə dövlətlər və cəmiyyətlər arasında əlaqələri inkişaf etdirəcək yeni nəsil mütəxəssislərin formalaşmasına xidmət edir. Tələbələr arasında mübadilə imkanlarının genişləndirilməsi, ortaq elmi müsabiqələrin və gənc alim forumlarının keçirilməsi bu istiqamətdə faydalı addımlar ola bilər.

Rəqəmsal texnologiyalar isə gənclər əməkdaşlığı üçün tamamilə yeni imkanlar açır. Müasir gənc dünyanın müxtəlif ölkələrində yaşayan həmyaşıdları ilə bir neçə saniyə ərzində əlaqə yarada bilir. Bu imkandan məqsədyönlü istifadə etməklə türk dövlətlərinin gəncləri arasında ortaq media layihələri, podkastlar, onlayn debatlar, innovasiya yarışları və rəqəmsal maarifləndirmə proqramları təşkil etmək mümkündür. Belə layihələr həm gənclərin bacarıqlarının inkişafına, həm də ortaq dəyərlərin müasir vasitələrlə təbliğinə kömək edə bilər.

Gənclər təşkilatlarının əməkdaşlığında sosial məsuliyyət də mühüm istiqamət olmalıdır. Ətraf mühitin qorunması, könüllülük, sosial həssas qruplara dəstək, sağlam həyat tərzi, təhsil və peşə bacarıqlarının inkişafı kimi mövzularda birgə layihələr həyata keçirmək mümkündür. Bu layihələr gənclərə yalnız tədbirlərdə iştirak etmək deyil, real sosial problemlərin həllinə töhfə vermək imkanı yaradar.

İdman da gəncləri birləşdirən ən təsirli vasitələrdən biridir. Türk dünyasının gəncləri arasında müxtəlif idman yarışlarının, düşərgələrin və könüllü proqramların keçirilməsi dostluq və həmrəyliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Türk Dövlətləri Təşkilatının gənclər və idman sahəsində beynəlxalq düşərgələr, Türk Universiadası, Gənc Sahibkarlar və Liderlər Forumları və digər layihələrə diqqət yetirməsi bu istiqamətin əhəmiyyətini göstərir.

Biz xüsusilə gənclərin yalnız iştirakçı deyil, təşəbbüskar kimi çıxış etməsinə şərait yaratmalıyıq. Gənclər təşkilatlarının öz ideyalarını irəli sürməsi, layihələr hazırlaması, beynəlxalq tərəfdaşlar tapması və həmin layihələri müstəqil şəkildə həyata keçirməsi üçün imkanlar genişləndirilməlidir. Dövlət və ictimai qurumlar isə bu təşəbbüslərin reallaşması üçün lazımi dəstəyi göstərməlidirlər. Belə yanaşma gənclərin məsuliyyət hissini, liderlik bacarıqlarını və ictimai fəallığını daha da artırar.

Türk dünyasının gələcək inkişafında bu gün gənclər arasında yaradılan əlaqələrin mühüm rolu olacaq. Bu gün tələbə kimi bir-birini tanıyan, birgə layihədə çalışan, beynəlxalq düşərgədə iştirak edən və ya dostluq münasibətləri quran gənclər sabah müxtəlif sahələrdə mütəxəssis, alim, sahibkar, diplomat, dövlət qulluqçusu və ictimai xadim kimi fəaliyyət göstərəcəklər. Onların şəxsi əlaqələri gələcəkdə dövlətlərarası əməkdaşlığın sosial və humanitar dayaqlarını daha da möhkəmləndirə bilər.

Ona görə də gənclər təşkilatlarımızın qarşılıqlı fəaliyyətinə daha çox diqqət yetirməliyik. Əməkdaşlıq yalnız toplantı və tədbirlərin keçirilməsi ilə məhdudlaşmamalı, konkret nəticələrə hesablanmalıdır. Hər bir görüşün ardınca yeni layihə, yeni təşəbbüs, yeni mübadilə proqramı və yeni əməkdaşlıq mexanizmi formalaşmalıdır. Gənclərin fikirləri dinlənilməli, onların təklifləri təşkilatların və dövlət qurumlarının fəaliyyət planlarında nəzərə alınmalıdır.

Azərbaycan bu prosesdə öz fəal mövqeyini bundan sonra da davam etdirə bilər. Ölkəmizin türk dövlətləri ilə siyasi, iqtisadi, mədəni və humanitar əlaqələri gənclər əməkdaşlığının inkişafı üçün geniş imkanlar yaradır. Bakı və digər şəhərlərimizlə yanaşı, Naxçıvanın da türk dünyasının gənclərini bir araya gətirən tədbirlər üçün mühüm məkanlardan biri kimi imkanları nəzərə alınmalıdır. Naxçıvanda 2018-ci ildə keçirilmiş Gənc Liderlər Forumu bunun üçün artıq müsbət təcrübənin olduğunu göstərir.

Nəticə etibarilə, türk dövlətləri arasında əməkdaşlığın davamlı və uzunmüddətli olması üçün gənclər amilinə xüsusi diqqət yetirilməlidir. Gənclər arasında qarşılıqlı əlaqələr nə qədər geniş və sistemli olarsa, gələcəkdə dövlətlər və xalqlar arasında münasibətlərin sosial bazası da bir o qədər möhkəm olar. Ortaq tariximizi və mədəniyyətimizi qorumaqla yanaşı, gələcəyə dair ortaq baxış formalaşdırmaq da bizim mühüm vəzifələrimizdən biridir.

İnanıram ki, gənclər təşkilatlarımız arasında əməkdaşlığın daha da genişləndirilməsi Türk dünyasının birliyinə və həmrəyliyinə mühüm töhfə verəcək. Bir-birini tanıyan, bir-birinin təcrübəsindən yararlanan, ortaq layihələr həyata keçirən və gələcəyə birlikdə baxan gənclər daha güclü əməkdaşlığın əsasını qoyurlar. Buna görə də gənclərin potensialından maksimum istifadə etməli, onların təşəbbüslərini dəstəkləməli və gənclər təşkilatlarımızın qarşılıqlı fəaliyyətini yeni mərhələyə yüksəltməliyik.

Şükufə Bağırova

YAP Culfa şəhər İncəsənət məktəbi ərazi partiya təşkilatının sədri