Yeni sənayeləşmə dalğası və qeyri-neft sektorunun inkişaf strateqiyası - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə keçirilən və “Azərbaycan Respublikasında 2027–2030-cu illərdə dağ-mədən (metal filizləri) və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramı”na həsr olunmuş müşavirə ölkənin qeyri-neft/qaz sektorunun keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu nümayiş etdirir.
Prezident İlham Əliyev öz çıxışında vurğuladı ki, Azərbaycan iqtisadiyyatının dayanıqlılığının təmin edilməsi birbaşa qeyri-neft-qaz sənayesinin şaxələndirilməsindən asılıdır. Karbohidrogen ehtiyatlarından əldə olunan gəlirlər artıq uzun illərdir ki, ölkənin infrastruktur bazasını möhkəmləndirməyə yönəldilib. İndi isə əsas məqsəd bu bazanın üzərində yüksək əlavə dəyər yaradan, ixrac yönümlü ağır sənaye sahələrini, xüsusilə də dağ-mədən və metallurgiya kompleksini inkişaf etdirməkdir.
2027–2030-cu illəri əhatə edəcək Dövlət Proqramı xammal hasilatçısından son texnoloji məhsul istehsalçısına çevrilmək modelini rəhbər tutur. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, filizlərin sadəcə çıxarılması və xam şəkildə ixrac edilməsi dövrü geridə qalmalıdır. Bütün emal zənciri ölkə daxilində qapanmalı, son metallurgiya məhsulu Azərbaycanda istehsal olunmalıdır.
30 illik işğaldan azad edilmiş torpaqlarımız Dövlət Proqramının icrasında strateji dönüş nöqtəsidir. Prezident İlham Əliyev işğal dövründə resurslarımızın vəhşicəsinə istismar olunduğunu, erməni vandallığına məruz qaldığını xüsusi qeyd edərək, indi bu yataqların qanuni sahibi olan Azərbaycan dövlətinin xidmətinə verildiyini bildirdi.
İşğaldan azad olunmuş rayonlarda qurulan yeni nəqliyyat və enerji infrastrukturu bu yataqların hasilat və emal xərclərini əhəmiyyətli dərəcədə azaldır.
Dövlət Proqramının uğuru həm də investisiya mühitinin cəlbediciliyindən asılıdır. Müşavirədə qeyd olundu ki, dövlət büdcəsi ilə yanaşı, bu sahəyə iri xarici investorlar və yerli özəl kapital cəlb edilməlidir. Dünyanın aparıcı dağ-mədən şirkətləri ilə texnoloji transfer və birgə müəssisələrin yaradılması təşviq ediləcəkdir.
Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə qəbul edilən bu strateji xətt yaxın gələcəkdə ölkə iqtisadiyyatında dərin keyfiyyət dəyişikliklərinə səbəb olacaqdır.
Dağ-mədən sənayesi, bir qayda olaraq, paytaxtdan kənar regionlarda yerləşir. Bu proqramın icrası Dashkəsən, Gədəbəy, Kəlbəcər, Zəngilan, Balakən və Naxçıvan kimi bölgələrdə minlərlə yeni iş yerinin yaradılması, sosial infrastrukturun (yollar, məktəblər, xəstəxanalar) yenilənməsi deməkdir. Bu isə Böyük Qayıdış proqramına birbaşa töhfə verir.
Metallurgiyanın inkişafı ona bağlı olan digər sahələri — maşınqayırmanı, cihazqayırmanı, müdafiə sənayesini və tikinti sektorunu yerli keyfiyyətli xammalla təmin edəcək. Bu, zəncirvari reaksiya verərək ümumi daxili məhsulun (ÜDM) tərkibində sənayenin xüsusi çəkisini yüksəldəcəkdir.
Prezident İlham Əliyevin “Azərbaycan Respublikasında 2027–2030-cu illərdə dağ-mədən (metal filizləri) və metallurgiya sənayesinin inkişafına dair Dövlət Proqramı”na həsr olunmuş müşavirədəki çıxışı ölkəmizin uzunmüddətli iqtisadi strategiyasının təməl daşlarından biridir.
Bu proqram təkcə resursların çıxarılmasını nəzərdə tutmur; o, elmi potensiala, müasir texnologiyalara, ekoloji məsuliyyətə və yüksək əlavə dəyərə söykənən tam sənaye ekosisteminin qurulmasını hədəfləyir. Vətən müharibəsindəki Zəfərdən sonra azad edilmiş torpaqlarımızın zəngin resurslarının bu prosesə töhfə verməsi Azərbaycanın iqtisadi suverenliyini və regiondakı liderlik mövqeyini daha da möhkəmləndirəcəkdir. 2027–2030-cu illəri əhatə edəcək bu yol xəritəsi Azərbaycanı yaxın gələcəkdə regionun əsas metallurgiya və dağ-mədən mərkəzlərindən birinə çevirmək potensialına malikdir.

Nurlana Yusifova
YAP Samux rayon təşkilatının əməkdaşı