Azadlıq, dirçəliş və Böyük Qayıdışın vəhdəti

Elşən Alıyev
​​​​​​​YAP Daşkəsən rayon təşkilatının sədr müavini

17 oktyabr – Füzuli şəhəri günü Azərbaycan xalqının azadlıq iradəsini, milli birliyini və doğma torpaqlara bağlılığını ifadə edən əlamətdar tarixdir. Füzulinin timsalında biz torpaqların azad edilməsindən sonra onların yenidən qurulması, əhalinin doğma yurduna qayıtması və gələcəyə hesablanmış inkişafın təmin olunması prosesini görürük.

Füzuli Azərbaycanın qədim yaşayış məskənlərindən, zəngin tarixi və mədəni irsə malik bölgələrindən biridir. Rayonun tarixi abidələri, türbələri və memarlıq nümunələri xalqımızın əsrlər boyu formalaşmış mədəniyyətini nümayiş etdirir. Lakin Ermənistanın hərbi təcavüzü nəticəsində şəhər və rayonun böyük hissəsi uzun illər işğal altında qaldı, yaşayış məntəqələri dağıntılara məruz qaldı, sakinlər doğma torpaqlarından didərgin düşdülər. Bu ağır dövr Füzulinin tarixində silinməz izlər buraxsa da, insanların geri qayıtmaq inamını sarsıda bilmədi.

2020-ci il oktyabrın 17-də Füzulinin işğaldan azad edilməsi həmin inamın gerçəyə çevrildiyi tarixi məqamlardan biri oldu. Azərbaycan Ordusunun qəhrəmanlığı və peşəkarlığı sayəsində əldə olunan bu Qələbə Vətən müharibəsinin gedişində mühüm dönüş yaratdı. Uzun illər düşmənin möhkəmləndirdiyi müdafiə xətlərinin yarılması şanlı ordumuzun döyüş əzmini, xalqımızın iradəsini və dövlətimizin öz ərazi bütövlüyünü bərpa etmək qətiyyətini nümayiş etdirir. Bu uğur şəhidlərimizin qanı, qazilərimizin fədakarlığı və hərbçilərin misilsiz şücaəti hesabına qazanıldı.
Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il 31 iyul tarixli Sərəncamı ilə 17 oktyabrın Füzuli şəhəri günü kimi müəyyən edilməsi bu tarixi Qələbənin əbədiləşdirilməsinə xidmət edir. Bu gün Vətən uğrunda canından keçən qəhrəmanların xatirəsinə ehtiramın, milli həmrəyliyin və dövlətçilik iradəsinin ifadəsidir.

Füzulidə həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa işləri azadlığın real nəticələrini nümayiş etdirir. Şəhərin Baş planına uyğun olaraq yaşayış məhəllələri salınır, mühəndis-kommunikasiya sistemləri qurulur, yollar, enerji və su infrastrukturu yenilənir. Füzuli Beynəlxalq Hava Limanının, avtomobil yollarının və digər strateji obyektlərin istifadəyə verilməsi bölgənin nəqliyyat imkanlarını genişləndirir, gələcək iqtisadi fəallıq üçün yeni şərait yaradır. Məqsəd yalnız dağıdılmış şəhəri bərpa etmək deyil, sakinlərin rahat yaşayacağı, işləyəcəyi və gələcək nəsillərini böyüdəcəyi müasir məkan yaratmaqdır.

Füzulinin dirçəlişində Böyük Qayıdış Proqramı xüsusi yer tutur. 2023-cü il avqustun 18-dən başlanan köç prosesi illərlə doğma torpaq həsrəti ilə yaşayan ailələrin həyatında yeni səhifə açıb. 2026-cı il oktyabrın 1-dək şəhərə 827 ailənin, ümumilikdə 3153 nəfərin köçürülməsi bu istiqamətdə görülən işlərin konkret göstəricisidir. Hər bir ailənin öz evinə qayıtması şəhərin dirçəlişinə yeni nəfəs verir, sosial həyatın bərpasını sürətləndirir.
Füzulidə qurulan təhsil və mədəniyyət müəssisələri də gələcəyə hesablanmış inkişafın mühüm hissəsidir. Özbəkistanın təşəbbüsü ilə inşa edilən Mirzə Uluqbəy adına məktəb və Qazaxıstanın dəstəyi ilə yaradılan Kurmanqazı adına Uşaq Yaradıcılıq Mərkəzi qardaş xalqlar arasında dostluğun, qarşılıqlı dəstəyin və ortaq mənəvi dəyərlərin rəmzidir. Füzulinin bərpası yalnız fiziki infrastrukturun yenilənməsi deyil, həm də yeni nəslin təhsili, yaradıcılığı və sosial həyatı üçün imkanların genişləndirilməsidir. Bununla yanaşı, mina təhlükəsinin aradan qaldırılması, ərazilərin təhlükəsizliyinin təmin olunması və tarixi-mədəni irsin qorunması qarşıda duran vacib vəzifələrdəndir. Davamlı bərpa prosesi bu məsələlərin ardıcıl həllini, sakinlərin təhlükəsiz yaşayışının və məşğulluq imkanlarının təmin edilməsini tələb edir.

Füzulinin bugünkü mənzərəsi Azərbaycanın qələbədən quruculuğa keçidinin aydın nümunəsidir. Vaxtilə işğalın ağır nəticələri ilə üzləşən şəhər indi yenilənən infrastrukturu, müasir təhsil ocaqları və doğma evlərinə qayıdan insanları ilə gələcəyə doğru irəliləyir. Tarixi Zəfər azad edilmiş torpaqlarda həyatın bərpası, tarixi yaddaşın qorunması və gələcək nəsillər üçün firavan şəraitin yaradılması ilə tamamlanır. Füzuli bu gün həm qəhrəmanlıq tariximizin, həm də Azərbaycan dövlətinin quruculuq əzminin təcəssümüdür.