Zəngilanın işğaldan azad edilməsi rayonun təbii və iqtisadi imkanlarından xalqımızın rifahı naminə istifadə olunması üçün yeni şərait yaratdı. Uzun illər doğma sakinlərindən ayrı düşmüş bu torpaqda indi yaşayış məntəqələri qurulur, yollar çəkilir, xidmət obyektləri yaradılır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən bərpa siyasəti Zəngilanın müxtəlif sahələr üzrə inkişafını nəzərdə tutur. Bu istiqamətlər arasında turizmin də mühüm perspektivi var. Rayonun təbiəti, tarixi-mədəni irsi və formalaşan müasir infrastrukturu bir-birini tamamlayaraq gələcək turizm fəaliyyətinin əsaslarını yaradır.
Turizm imkanlarının inkişafı ərazinin gözəlliklərinin tanıdılmasından daha geniş iş tələb edir. Ziyarətçinin rahat hərəkəti, yerləşməsi, məlumat alması və keyfiyyətli xidmətlərdən istifadə etməsi üçün bütöv bir mühit formalaşdırılmalıdır. Təhlükəsizlik, nəqliyyat, kommunal təminat və peşəkar xidmət bu mühitin əsas hissələridir. Buna görə Zəngilanda aparılan ümumi quruculuq işləri turizmin gələcəyi üçün də əhəmiyyət daşıyır. Yeni yolların, yaşayış və xidmət obyektlərinin yaradılması rayonun imkanlarını mərhələli şəkildə genişləndirir.
Zəngilanın təbii mühiti müxtəlif istirahət və səyahət maraqlarına cavab verə biləcək potensiala malikdir. Landşaft müxtəlifliyi, yaşıllıq sahələri və kənd mühiti təbiətlə ünsiyyətə üstünlük verən ziyarətçilər üçün cəlbedici ola bilər. Bu imkanlardan səmərəli istifadə zamanı əsas şərt təbiətin qorunmasıdır. Turizmin inkişafı ərazinin ekoloji tarazlığı ilə uzlaşdırılmalı, təbii sərvətlərin gələcək nəsillər üçün saxlanılması nəzərə alınmalıdır. Zəngilanın turizm dəyərini uzunmüddətli edən məhz onun özünəməxsus təbiətinin qorunması olacaq.
Ekoloji məsuliyyət turizm fəaliyyətinin planlaşdırılmasından başlamalıdır. Ziyarət marşrutlarının müəyyənləşdirilməsi, istirahət məkanlarının təşkili, tullantıların idarə olunması və təbii ərazilərə düşən yükün nəzərə alınması bu baxımdan vacibdir. Nəzarətsiz istifadə turizmin əsas sərvətinə çevrilən təbiətə zərər vura bilər. Düzgün idarəetmə isə həm ziyarətçilərin maraqlarını, həm də yerli əhalinin yaşayış mühitini qoruyar. Belə yanaşma turizmin davamlı iqtisadi fayda yaratmasına xidmət edər.
Rayonun turizm gələcəyində Ağalı kəndinin xüsusi yeri ola bilər. “Ağıllı kənd” yanaşması əsasında yenidən qurulmuş Ağalı müasir kənd həyatının təşkili ilə maraqlananlar üçün də diqqətçəkən məkandır. Burada tətbiq olunan həllər, yaradılmış yaşayış şəraiti və doğma yurda qayıdışın nəticələri müxtəlif istiqamətlərdə maraq doğura bilər. Ağalıya səfər edən insan həm Zəngilanın dirçəlişi ilə tanış olmaq, həm də kənd həyatının yeni imkanlarını görmək fürsəti qazana bilər.
2024-cü il mayın 18-də Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə “Ağalı” hotelinin açılması rayonun qonaqlama imkanlarının inkişafında mühüm addım oldu. Yerləşmə obyektinin mövcudluğu səfərlərin daha rahat təşkilinə şərait yaradır. Bu, ziyarətçilərin bölgədə daha çox vaxt keçirməsinə, yerli xidmətlərdən faydalanmasına və ətraf məkanlarla tanış olmasına imkan verə bilər. Hotelin fəaliyyəti yerləşmə xidməti ilə yanaşı, digər xidmət sahələrinə də tələbat yaradan iqtisadi amildir.
Belə obyektlərin yerli iqtisadiyyatla əlaqələndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. İctimai iaşə, nəqliyyat, təmizlik, texniki xidmət və məhsul təchizatı kimi sahələr turizm müəssisələrinin gündəlik fəaliyyətini tamamlayır. Bu ehtiyacların mümkün qədər yerli imkanlar hesabına qarşılanması sakinlərin məşğulluğuna və gəlirlərinə töhfə verə bilər. Turizmin faydası bölgədə yaşayan insanların həyatında hiss olunduqda sahənin inkişafı daha möhkəm ictimai əsas qazanır.
Zəngilan Konqres Mərkəzi Kompleksi rayonun turizm imkanlarına əlavə istiqamət verir. Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə 2023-cü il sentyabrın 28-də açılmış kompleks işgüzar və peşəkar tədbirlərin təşkili üçün müasir məkan yaradıb. Ertəsi gün burada 2-ci Azərbaycan Milli Şəhərsalma Forumunun keçirilməsi Zəngilanın tədbirlərə ev sahibliyi imkanlarını nümayiş etdirdi. Bu cür toplantılar müxtəlif sahələrin nümayəndələrinin bölgəyə gəlməsinə, görülən işlərlə tanış olmasına və yeni əlaqələrin yaranmasına şərait yaradır.
İşgüzar tədbirlərin təşkili turizm fəaliyyətinin daha davamlı olmasına kömək edə bilər. Konfrans, forum və görüş iştirakçılarının yerləşmə, nəqliyyat və iaşə ehtiyacları xidmət sahələrinin fəaliyyətini genişləndirir. Eyni zamanda, belə səfərlər zamanı rayonun təbiəti və mədəni irsi ilə tanışlıq imkanlarının yaradılması işgüzar səfəri daha zəngin təcrübəyə çevirə bilər. Bunun üçün tədbir təşkilatçılığı ilə yerli turizm xidmətləri arasında əlaqələrin qurulması əhəmiyyətlidir.
Tarixi-mədəni irs də Zəngilanın tanıdılmasında mühüm yer tutur. Rayonun dini və memarlıq abidələri onun keçmişi haqqında məlumat verir, bölgəyə səfərin məzmununu zənginləşdirir. Heydər Əliyev Fondu tərəfindən inşa edilmiş Zəngilan şəhər məscidinin 2024-cü il mayın 18-də açılması şəhərin mənəvi həyatında və memarlıq görünüşündə mühüm hadisə oldu. Tarixi məkanlarla müasir quruculuq nümunələrinin düzgün təqdim edilməsi ziyarətçiyə Zəngilanın keçdiyi yolu daha dolğun anlamaq imkanı verər.
Bu təqdimatda məlumatın dəqiqliyi vacibdir. Tarixi abidələr, yer adları və bölgənin keçmişi haqqında məlumatlar araşdırılmış faktlara əsaslanmalıdır. Bələdçilərin hazırlığı, məlumat lövhələri və rəqəmsal materialların keyfiyyəti səfərin dəyərinə təsir edir. Ziyarətçi gördüyü məkanın tarixini və əhəmiyyətini anladıqda onun bölgə haqqında təsəvvürü də zənginləşir. Bu baxımdan turizmin inkişafı ilə mədəni irsin tədqiqi və təbliği bir-birini tamamlamalıdır.
Azad edilmiş ərazilərdə turizm fəaliyyətinin mərhələli və təhlükəsizlik tələblərinə uyğun təşkili də əsas şərtdir. Marşrutların müəyyənləşdirilməsi və ziyarətlərin təşkili ərazilərin hazırlıq səviyyəsi nəzərə alınmaqla aparılmalıdır. Planlaşdırılmış və idarə olunan səfərlər həm insanların təhlükəsizliyinə, həm də xidmətlərin keyfiyyətinə kömək edir. Bu yanaşma bölgənin imkanlarının etibarlı şəkildə açılmasına və ziyarətçilərdə müsbət təəssüratın formalaşmasına xidmət edər.
Turizmin inkişafında yerli sakinlərin iştirakı həlledici əhəmiyyət daşıyır. Bölgənin adətlərini, mətbəxini və həyat tərzini ən yaxşı tanıdanlar burada yaşayan insanlardır. Onların bilik və bacarıqlarının xidmət sahələrinə cəlb edilməsi turizm təcrübəsini daha məzmunlu edə bilər. Peşə hazırlığı, qonaqpərvərlik bacarıqları və sahibkarlıq təşəbbüsləri bu imkanların iqtisadi nəticəyə çevrilməsinə kömək edər. Beləliklə, doğma yurda qayıdan sakin turizmin inkişafında fəal iştirakçıya çevrilər.
Zəngilanın gələcək turizm siması onun təbiətinin, mədəni irsinin və yeni həyatının birlikdə təqdim olunması ilə formalaşa bilər. Burada əsas üstünlük bölgənin özünəməxsusluğudur. Müasir infrastruktur həmin xüsusiyyətlərin qorunaraq tanıdılması üçün vasitə olmalıdır. Səfərlərin keyfiyyətli təşkili, yerli əhalinin iştirakı və ekoloji məsuliyyət bir araya gəldikdə turizm rayonun davamlı inkişafına töhfə verə bilər.
20 Oktyabr – Zəngilan şəhəri günü xalqımıza doğma torpağın azadlığını qazandıran qəhrəmanlarımızı ehtiramla xatırladır. Bu azadlıq rayonun imkanlarını yenidən xalqımızın istifadəsinə qaytarıb. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə yaradılan infrastruktur Zəngilanın turizm gələcəyi üçün də zəmin formalaşdırır. Qarşıdakı məqsəd həmin imkanları təbiəti qoruyan, mədəni irsi yaşadan və sakinlərin rifahını yüksəldən fəaliyyətə çevirməkdir.
Vüsal Manaflı,
YAP Neftçala rayon təşkilatının fəal üzvü
“Qala Sığorta ASC”-nin Muğan nümayəndəliyinin rəhbəri