Le Figaro qəzeti İsrailin İrana qarşı saxta internet kampaniyasını ifşa etdi

Fransız qəzeti Le Figaro İsrailin saxta hesablar vasitəsilə İran ictimai rəyini hədəf alan, Rza Pəhləvini təbliğ etmək və İranda rejim dəyişikliyini təşviq etmək məqsədi daşıyan geniş sosial media kampaniyasını ifşa edib.

Virtual dünyada fasiləsiz müharibə

Qəzet ABŞ-ın İran hökumətini qeyri-sabitləşdirmək üçün İranı yeni hücumlarla təhdid etdiyi bir vaxtda internetdə fərqli bir müharibənin aparıldığını yazır. Məqalədə İsrailin sosial media vasitəsilə İran ictimai rəyini hədəf alan koordinasiyalı kampaniyalar apardığı vurğulanıb.

Qəzetin məlumatına görə, İsrail ötən ilin iyun ayında İran hədəflərinə qarşı apardığı hərbi əməliyyatlar dayandıqdan sonra, sosial mediada fəaliyyətlər dayanmadan davam edib.

Saxta hesablar və süni əlaqələndirmə şəbəkəsi

Hesabatda bildirilir ki, dezinformasiya ilə mübarizə sahəsində çalışan tədqiqatçılar aylardır İran ictimai rəyini hədəf alan kampaniyalarda əhəmiyyətli dərəcədə artım aşkar ediblər. Orada vurğulanıb ki, bu fəaliyyətlər əsasən xaricdən idarə olunur, saxta hesablar şəbəkələrinə və süni intellekt tərəfindən yaradılan manipulyasiya edilmiş məzmuna əsaslanır.

Tədqiqatçılar bu vəziyyəti belə təsvir ediblər: “Farsdilli kontentdə manipulyasiyaların miqyası və diqqətəlayiq mürəkkəbliyi bu kampaniyaların mütəşəkkil şəkildə aparıldığını göstərir.”

Həşteqlər ilə süni gündəm yaradılması

Le Figaro qəzetinə görə, kampaniyalar koordinasiyalı və miqyas məntiqi ilə davam edir. Eyni mesajlar minlərlə hesab tərəfindən eyni vaxtda paylaşılır; “İran İnqilabı”, “Azad İran” və “Kral Rza Pəhləvi” kimi heşteqlərlə süni bir gündəm yaradılır.

Bu metod, istifadəçilərin marağından asılı olmayaraq, məzmunun sosial media yayımlarında yüksək yer tutmasını təmin edir.

Alqoritmik diplomatiya

Qəzet İsrailin fəaliyyətini “alqoritm diplomatiyası” adlandırıb. Social Forensics-in məlumatlarına görə, gündə 100-dən çox paylaşım edən 4765 hesab fəaliyyət dövründə ümumilikdə 843 milyon paylaşım edib. Bundan əlavə, 11421 hesab qeyri-adi qarşılıqlı əlaqə nümayiş etdirərək 1,7 milyard bəyənmə toplayıb.

Qeyd olunub ki, bu şəbəkəyə qoşulmuş 3361 hesab platformalar tərəfindən dayandırılıb və 8830 hesab dəfələrlə istifadəçi adlarını dəyişdirib.

Prisonbreak əməliyyatı

Le Figaro həmçinin Toronto Universiteti ilə əlaqəli Citizen Lab tərəfindən dərc edilən və Prisonbreak (Həbsxana qaçışı) adlı təsir kampaniyasını araşdıran hesabata istinad edib.

Hesabata görə, bu hesablar 2023-cü ildə yaradılıb, lakin İsrail-İran gərginliyinin artması ilə 2025-ci ilin əvvəlində qəfildən aktivləşib.

Hesabatda əməliyyatın məqsədinin "üsyan, vətəndaş itaətsizliyi və dövlət hakimiyyətinin aşınması ilə bağlı saxta məlumatları gücləndirməklə İranda rejim dəyişikliyini təşviq etmək" olduğu bildirilir.

Mərkəzləşdirilmiş planlaşdırma

Citizen Lab vəzifələrin sinxron zamanlamasını və etibarlı şəxsiyyətlərin olmamasını qeyd edərək müşahidə edilən koordinasiyanın "kortəbii inkişaf edən dinamika ilə uyğunsuz olduğunu və mərkəzləşdirilmiş planlaşdırmaya işarə etdiyini" bildirdi.

Rza Pəhləviyə yönəlmiş rəqəmsal kampaniya

Hesabatda İsrailin rəqəmsal kampaniyalarının keçmiş İran şahının oğlu Rza Pəhləvini təbliğ etməyi hədəflədiyi bildirilir. Toronto Universitetinin tədqiqatçısı Filip Mey xüsusilə X platformasında aparılan fəaliyyətlərin Pəhləvini "müxalifətin yeganə səsi" kimi təqdim etməyi hədəflədiyini söyləyib.

Saxta hesabların emojilərdən istifadə edərək kütləvi dəstək təəssüratı yaratdığı və təhlillərə görə, bu hesabların 95%-dən çoxunun saxta olduğu bildirilib.

Şəbəkədə rəsmi İsrail hesabları da var

Le Figaro-nun məlumatına görə, İsrailin rəsmi farsdilli sosial media hesabları da bu şəbəkələrdə iştirak edir. Qeyd edilib ki, bu hesabların izləyicilərinin təxminən 12%-i saxtadır. Həmçinin qeyd edilib ki, Hananiya Naftali və Emili Şrader kimi tanınmış şəxslər də bu məzmunun yayılmasına töhfə veriblər.

Elçin Bayramlı