Orta Asiya Rusiyasız öz enerji bazarını yaradır...

Rusiya Orta Asiya enerji bazarını itirir. SİA xəbər verir ki, bu barədə Ukrayna Xarici Kəşfiyyat Xidməti məlumat verib.

Orta Asiya ölkələri Dünya Bankı ilə birlikdə enerji sistemlərini vahid məkanda birləşdirməyi hədəfləyən genişmiqyaslı REMIT layihəsinə başlayırlar.

İdeya müxtəlif generasiya növlərini balanslaşdırmaqdır: Qırğızıstan və Tacikistandakı su elektrik stansiyalarını Qazaxıstan, Türkmənistan və Özbəkistanın istilik enerjisi ilə, eləcə də günəş və külək elektrik stansiyalarını birləşdirmək…

Proqram 10 il davam etməsi üçün nəzərdə tutulub və ümumi dəyəri 1 milyard dolları keçib, bunun 143 milyon dolları artıq toplanıb.

Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin məlumatına görə, bir neçə il əvvəl Rusiya özünü regionda enerji inteqrasiyasının əsas koordinatoru kimi təsdiqləməyə çalışırdı.

Avrasiya İqtisadi Birliyi vasitəsilə Mərkəzi Asiyanın ortaq enerji mərkəzi üçün öz layihəsini irəli sürdü. Lakin Ukraynaya qarşı müharibə, sərt sanksiyalar və Rusiya eləcə də Belarusun texnoloji geriliyi bu planları faktiki olaraq dondurub - 2025-ci ilə planlaşdırılan işlərin başlanması ən azı 2027-ci ilə qədər təxirə salınıb.

Avrasiya İqtisadi Komissiyası özü etiraf edir ki, hətta 2030-cu il də real başlanğıc tarixi deyil, yalnız bir etalon ola bilər. Əsas problemlər Rusiyada tam hüquqlu qaz bazarının olmaması və iştirakçı ölkələr arasında qayda və tənzimləmələrdə dərin uyğunsuzluqlardır.

Buna görə də Rusiya enerji layihəsinin perspektivləri qeyri-müəyyən olaraq qalır.

SVR hesab edir ki, "Bu fonda REMIT təşəbbüsü daha praqmatik və institusional cəhətdən əsaslıdır".

Dünya Bankının hesablamalarına görə, bu, 2050-ci ilə qədər region üçün 15 milyard dollara qədər iqtisadi fayda gətirə bilər və son onilliklərdə Mərkəzi Asiyada ən böyük infrastruktur irəliləyişlərindən birinə çevrilə bilər.

Əli Babayev