Neft və faizlər dünya bazarlarını təzyiq altında saxlayır

Dünya maliyyə bazarlarında neft qiymətlərinin və istiqraz gəlirliliklərinin yüksəlməsi investorların narahatlığını artırıb. Reuters yazır ki, yüksək faiz dərəcələrinin uzun müddət qüvvədə qalacağı gözləntiləri səhmlər üzərində təzyiq yaradıb.

ABŞ-ın 10 illik dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi 5,27 faizdən yuxarı qalxaraq son 19 ilin ən yüksək səviyyəsinə çatıb. İkiillik istiqrazların gəlirliliyi də sentyabr ərzində 57 baza bəndindən çox artaraq 5 faizə yaxınlaşıb. İstiqraz gəlirliliklərinin yüksəlməsi dövlətlər, şirkətlər və ev təsərrüfatları üçün borclanma xərclərini artırır.

Bazar iştirakçıları ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin faiz siyasəti ilə bağlı yeni siqnalları gözləyirlər. Bu həftə açıqlanacaq inflyasiya və əmək bazarı göstəricilərinin FED-in gələcək qərarlarına təsir edəcəyi gözlənilir. Reuters-in məlumatına görə, bazarlarda oktyabrın sonunda faiz artımı ehtimalı 70 faizdən çox qiymətləndirilir.

Neft bazarında da qiymətlər yüksəlib. Brent markalı neftin bir barelinin qiyməti 107 dollardan yuxarı qalxıb. Yaxın Şərqdə enerji təchizatı ilə bağlı risklər və ABŞ-İran münasibətlərindəki qeyri-müəyyənlik neft qiymətlərinə əlavə təzyiq göstərir.

Yüksək neft qiymətləri idxaldan asılı iqtisadiyyatlara da təsir göstərir. Məsələn, Hindistan rupisi dollar qarşısında 96 səviyyəsini keçərək son iki ayın ən aşağı göstəricisinə düşüb. Ölkənin enerji idxalından asılılığı fonunda bahalaşan neft investorların narahatlığını artırıb.

Bu arada Avstraliya Mərkəzi Bankı əsas faiz dərəcəsini 15 ilin ən yüksək səviyyəsi olan 4,60 faizə yüksəldib. Bank inflyasiyanın hələ də yüksək olduğunu və zərurət yaranarsa faizlərin daha da artırıla biləcəyini bildirib.

Beləliklə, yüksələn neft qiymətləri, yüksək inflyasiya və dövlət istiqrazlarının gəlirliliyinin artması qlobal maliyyə bazarlarında yeni risklər yaradır. İnvestorların diqqəti isə qarşıdakı günlərdə ABŞ-dan açıqlanacaq iqtisadi göstəricilərə və mərkəzi bankların faiz siyasətinə yönələcək.

Lalə Mehralı