Si Cinpinin ambisiyaları Çin iqtisadiyyatını tələyə salır...

...Çin prezidenti Si Cinpinin ölkəni texnoloji və hərbi supergücə çevirmək səyləri artan borc probleminə səbəb olur. Çin hökuməti istehsal, infrastruktur və strateji sektorlara böyük sərmayə qoyur, lakin malların çoxluğu və zəif daxili tələbat iqtisadiyyatı geridə qoyur.

SİA xəbər verir ki, The Wall Street Journal qəzetinin məlumatına görə. Çin şirkətlərinə, hökumətə və ev təsərrüfatlarına verilən ümumi kreditlər ötən il ÜDM-in 300 faizini keçib.

Bu rəqəm 2019-cu ilin sonundan bəri 60 faiz bəndi artıb və Si 2012-ci ildə hakimiyyətə gələndən bəri borc ehtiyatı 43 trilyon dollardan çox artıb.

Bir çox investisiya səmərəsiz olduğunu sübut edib. Şirkətlər Çin istehlakçılarının ödəyə biləcəyindən daha çox avtomobil, günəş panelləri və elektronika istehsal edir.

İstehsalçılar bunu ixrac etməklə kompensasiya etməyə çalışırlar və bu da digər ölkələrlə ticarət münaqişələrini qızışdırır.

Nəticədə, Çinin dünyanın qalan hissəsi ilə ticarət profisiti ildə bir trilyon dollara çatıb.

Yerli hökumətlərlə əlaqəli şirkətlər xüsusilə ciddi problemlər toplayıblar. Onlar illərdir mənzil tikmək və iqtisadi artımı dəstəkləmək üçün borc götürürdülər, lakin daşınmaz əmlak böhranından sonra özlərini böyük borclar və gəlirsiz layihələrlə qarşılaşdılar.

…Ən çox ehtimal olunan ssenari vəziyyətin tədricən pisləşməsi və getdikcə böyüməni dəstəkləyə bilməyən maliyyə sisteminin yavaş pisləşməsidir.

Bunu Rhodium tədqiqat qrupundan Kamil Bullenois deyir.

Bu dövrü qırmaq üçün Pekin daxili istehlakı stimullaşdırmalı və investisiya və ixracdan asılılığını azaltmalı olacaq.

Lakin bu, Si Ceninin texnologiyaya və hərbi gücə üstünlük verən iqtisadi kursuna yenidən baxmaq demək olardı.

…Sistemin öz həddinə çatdığını görürük, - MERICS Çin Araşdırmaları İnstitutunun eksperti Yakob Qünter qeyd edir.

Əli Babayev