Pekin Kremli Orta Asiyadan sıxışdırır

...Rusiya Əfqanıstan və Orta Asiyada təsirini bərpa etməyə çalışır, lakin onun ambisiyaları ABŞ-ın geri çəkilməsindən sonra regionun dominant xarici gücünə çevrilən Çinin maraqları ilə toqquşur.

Moskva "Taliban"la hərbi əməkdaşlığı gücləndirməyə, ticarəti genişləndirməyə və yeni nəqliyyat marşrutları vasitəsilə Pakistan limanlarına çıxış əldə etməyə ümid edir. Lakin, bu planların həyata keçirilməsi əsasən Pekinin razılığından asılıdır.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The National Interest yazır.

Rusiya Xarici Kəşfiyyat Xidmətinin rəhbəri Sergey Narışkin Kabilə, daxili işlər naziri Vladimir Kolokoltsev Pakistana, xarici işlər naziri Sergey Lavrov isə Tehrana səfər edib. Rusiya 2025-ci ilin iyul ayında "Taliban" hökumətini tanıyan və hərbi-texniki əməkdaşlıq müqaviləsi imzalayan ilk dövlət olub.

Moskvanın əsas maraqları İŞİD-in Əfqanıstan qolu ilə mübarizə və kommersiya sövdələşmələridir. Rusiyanın Əfqanıstanla ticarəti 2026-cı ilin ilk yeddi ayında 150 faiz artıb.

Moskvanın əsas nəqliyyat layihəsinin - Özbəkistan və Əfqanıstandan keçərək Pakistana gedən dəmir yolu layihəsinin - 8,2 milyard dollara başa gələcəyi təxmin edilir. Çinin iştirakı və regiondakı münaqişələrin həlli olmadan onun həyata keçirilməsi ehtimalı azdır. Pekin on milyardlarla dollar dəyərində olan Çin-Pakistan İqtisadi Dəhlizini maliyyələşdirir və öz marşrutlarını inkişaf etdirir. Pakistan limanlarına ayrıca Rusiya marşrutunun yaradılması səmərəsizdir.

...Analitiklər Eldəniz Hüseynov və Endryu Kuçins yazır ki, "Moskva, demək olar ki, hər yerdə olduğu kimi, nüfuzlu oyunçu olmaq istəyir, lakin bu münaqişədə əsas vasitəçi olacağı fikri çox ağlasığmaz görünür".

Nəticədə, Kremlin Əfqanıstandakı ən etibarlı imkanları Rusiyanın regiona genişmiqyaslı təsirinin qayıtmasından daha çox, kəşfiyyat əməkdaşlığı, terrorizmə qarşı mübarizə və ticarətdədir.

Əli Babayev