Əlaqələrin inkişafında yeni mərhələ - ŞƏRH

Martın 11-də Bakıda baş tutan yüksək səviyyəli görüş bir daha sübut etdi ki, Azərbaycan və Avropa İttifaqı arasında münasibətlər artıq sadə diplomatik əlaqələrin çərçivəsini aşaraq strateji tərəfdaşlıq mərhələsinə qədəm qoyub. Prezident İlham Əliyev və Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta arasında keçirilən görüş və səsləndirilən bəyanatlar təkcə iki tərəf arasındakı əlaqələrin yox, həm də enerji təhlükəsizliyi, regional sabitlik və iqtisadi əməkdaşlıq baxımından böyük əhəmiyyət daşıyır.

Prezident İlham Əliyev çıxışında vurğuladı ki, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasındakı münasibətlər son illərdə dinamik inkişaf mərhələsinə qədəm qoyub. Yüksək səviyyəli görüşlərin intensivləşməsi və Avropa Komissiyasının nümayəndələrinin Azərbaycana mütəmadi səfərləri tərəfdaşlığın möhkəmlənməsinin bariz göstəricisidir. Artıq əməkdaşlıq yalnız siyasi dialoqla məhdudlaşmır – iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat və təhlükəsizlik sahələrində də geniş perspektivlər açılır.

İqtisadi sahədə də tərəflər arasındakı əlaqələr aydın görünür. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, 2026-cı ilin yanvar ayında Azərbaycanın ümumi ticarət dövriyyəsinin təxminən yarısı Avropa İttifaqı ölkələri ilə bağlı olub. Bu, Aİ-nin Azərbaycanın ən böyük ticarət tərəfdaşı olduğunu göstərir və qarşılıqlı iqtisadi asılılığın artdığını ortaya qoyur. Gələcəkdə investisiya əməkdaşlığının daha da genişlənməsi isə artıq gözlənilən prosesdir.

Enerji sahəsi isə bu strateji tərəfdaşlığın əsas sütunlarından biridir. 2022-ci ildə imzalanmış “Enerji sahəsində Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Anlaşma Memorandumu” bu sahədə yeni imkanlar açıb. Hazırda Avropa İttifaqının 10 üzv dövləti Azərbaycandan qaz alır, ümumilikdə isə 16 ölkə Azərbaycan qazı ilə təmin olunur. Bu, Azərbaycanın dünyada etibarlı qaz ixracatçısı kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir.

Prezident İlham Əliyev həmçinin yaxın illərdə qaz hasilatının artırılacağını açıqladı. Yeni yataqların istismara verilməsi ilə növbəti 2–3 il ərzində hasilat ən azı 10 milyard kubmetr artacaq. Bu, Avropaya qaz ixracının daha da genişlənməsinə imkan yaradacaq və Azərbaycanı enerji təhlükəsizliyində strateji tərəfdaş mövqeyinə gətirəcək.

Enerji əməkdaşlığının digər vacib istiqaməti isə bərpa olunan enerji sahəsidir. Azərbaycan külək, günəş və hidroenerji potensialına malikdir. Prezident İlham Əliyevin sözlərinə görə, yaxın 5–6 ildə ölkə 6–8 giqavat həcmində bərpa olunan enerji istehsal edərək ixrac etməyi planlaşdırır. Bu plan Avropa İttifaqının yaşıl enerji strategiyası ilə üst-üstə düşür və əməkdaşlığı daha da şaxələndirir.

Avropa İttifaqı Şurasının Prezidenti Antonio Koşta da Azərbaycanın Avropa üçün strateji tərəfdaş olduğunu vurğuladı. Onun sözlərinə görə, enerji təhlükəsizliyi sahəsində əməkdaşlıq tərəflər arasında münasibətlərin əsasını təşkil edir. Cənub Qaz Dəhlizi layihəsi isə Avropanın enerji mənbələrinin şaxələndirilməsi siyasətində mühüm rol oynayıb.

Nəqliyyat və logistika sahəsində əməkdaşlıq da xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Orta Dəhliz Avropa ilə Asiyanı birləşdirən yeni ticarət marşrutları yaradır, Bakı–Naxçıvan dəmir yolu layihəsinin tamamlanması isə regionun iqtisadi əlaqələrinin güclənməsinə xidmət edir.

Regional təhlükəsizlik məsələləri görüşün əsas mövzularından biri olub. Antonio Koşta Ermənistan və Azərbaycan arasında əldə olunan sülh prosesini tarixi əhəmiyyətli hadisə kimi qiymətləndirib və Aİ-nin bu prosesin davamlı və sabit olmasını dəstəklədiyini bəyan edib.

Bakı görüşü göstərdi ki, Azərbaycan–Avropa İttifaqı əməkdaşlığı artıq yalnız diplomatiya deyil – bu, strateji tərəfdaşlıqdır, həm regional sabitliyi, həm qlobal enerji təhlükəsizliyini təmin edir. Bu əməkdaşlıq həm də gələcəkdə yeni layihələr və təşəbbüslərlə daha da dərinləşəcək, Avropanın və Azərbaycanın maraqlarını birləşdirən möhkəm körpü rolunu oynayacaq.

İlahə Qurbanova

YAP Samux rayon təşkilatının əməkdaşı