Azərbaycanın inkişaf modeli və müasir şəhərsalma strategiyası - ŞƏRH

2026-cı il mayın 18-də Bakı şəhərində keçirilən Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun 13-cü Sessiyası beynəlxalq miqyasda mühüm hadisə kimi diqqət mərkəzində oldu. Dünyanın müxtəlif ölkələrindən nümayəndələrin iştirak etdiyi forum şəhərlərin gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Tədbirdə çıxış edən Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev ölkənin şəhərsalma siyasəti, müasir urbanizasiya modeli və dayanıqlı inkişaf istiqamətində görülən işlər barədə ətraflı məlumat verdi. Prezident çıxışında vurğuladı ki, Azərbaycan son illər ərzində genişmiqyaslı quruculuq və abadlıq işləri həyata keçirərək müasir şəhərsalma konsepsiyasını uğurla tətbiq edir. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, Bakı şəhəri təkcə Azərbaycanın deyil, bütövlükdə regionun ən müasir və inkişaf etmiş şəhərlərindən birinə çevrilib. Burada həyata keçirilən iri layihələr şəhərin simasını tamamilə dəyişib. Yeni parklar, geniş prospektlər, müasir yaşayış kompleksləri və innovativ nəqliyyat sistemi paytaxtın inkişafını sürətləndirib.

Prezident İlham Əliyev çıxışında bildirdi ki, şəhərsalma siyasəti insanların rahat yaşayışını təmin etməlidir. O vurğuladı ki, urbanizasiya prosesinin düzgün idarə olunması dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biridir. Azərbaycan hökuməti şəhərlərin ekoloji baxımdan daha təmiz, təhlükəsiz və müasir olması üçün ardıcıl addımlar atır. Prezident xüsusi olaraq yaşıllıq zonalarının artırılması məsələsinə toxundu. O qeyd etdi ki, son illərdə Bakıda və digər şəhərlərdə minlərlə ağac əkilib, yeni park və istirahət mərkəzləri yaradılıb. Dövlət başçısı həmçinin bildirdi ki, şəhərsalma layihələrində insanların sosial rifahı əsas amillərdən biri kimi nəzərə alınır. Yeni yaşayış məhəllələrinin tikintisi zamanı məktəblərin, xəstəxanaların, uşaq bağçalarının və idman komplekslərinin yaradılması diqqət mərkəzində saxlanılır. Prezident qeyd etdi ki, müasir şəhər yalnız binalardan ibarət deyil, o həm də insanların rahat və xoşbəxt yaşadığı bir mühitdir.

Çıxış zamanı azad edilmiş ərazilərdə aparılan yenidənqurma işləri barədə də geniş məlumat verildi. Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən layihələr dünyada nadir nümunələrdən biridir. İşğaldan azad edilmiş şəhər və kəndlər tamamilə yenidən qurulur. Dövlət başçısı bildirdi ki, həmin ərazilərdə “ağıllı şəhər” və “ağıllı kənd” layihələri həyata keçirilir. Bu layihələr müasir texnologiyaların tətbiqinə əsaslanır. Günəş və külək enerjisindən istifadə, rəqəmsal idarəetmə sistemi, ekoloji təmiz nəqliyyat vasitələri və innovativ infrastruktur həmin layihələrin əsas xüsusiyyətləridir. Prezident qeyd etdi ki, Azərbaycanın məqsədi bu bölgələri dünyanın ən müasir yaşayış məkanlarından birinə çevirməkdir. O vurğuladı ki, artıq bir sıra yaşayış məntəqələrində keçmiş məcburi köçkünlərin geri qayıdışı təmin olunub. İnsanların öz doğma torpaqlarına qayıtması dövlət siyasətinin əsas məqsədlərindən biridir.

Prezident İlham Əliyev forum iştirakçılarına Azərbaycanın iqtisadi inkişaf modeli barədə də məlumat verdi. O bildirdi ki, ölkənin iqtisadi gücü şəhərsalma layihələrinin uğurla icrasına imkan yaradır. Son illərdə həyata keçirilən iqtisadi islahatlar nəticəsində Azərbaycanın maliyyə imkanları daha da genişlənib. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, neft və qaz gəlirlərindən düzgün istifadə olunması ölkədə genişmiqyaslı infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsinə şərait yaradıb. Yeni yolların, körpülərin, hava limanlarının və dəmir yollarının tikintisi ölkənin nəqliyyat imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə artırıb. Prezident vurğuladı ki, Azərbaycan artıq beynəlxalq nəqliyyat dəhlizlərinin mühüm iştirakçısına çevrilib. Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu, Şimal-Cənub və Şərq-Qərb nəqliyyat marşrutları regionun iqtisadi inkişafına böyük töhfə verir. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, müasir şəhərsalma siyasəti həm də iqtisadi inkişafın vacib elementidir.

Çıxışda iqlim dəyişiklikləri və ekoloji problemlər məsələsinə də xüsusi diqqət ayrıldı. Prezident İlham Əliyev bildirdi ki, dünyada baş verən iqlim dəyişiklikləri bütün dövlətləri ciddi addımlar atmağa məcbur edir. Azərbaycan da bu istiqamətdə mühüm layihələr həyata keçirir. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, ölkədə yaşıl enerji layihələrinin icrası sürətlə davam edir. Xəzər dənizinin böyük külək enerjisi potensialına malik olduğu vurğulandı. Prezident bildirdi ki, yaxın illərdə Azərbaycan yaşıl enerji ixrac edən ölkələrdən birinə çevriləcək. O həmçinin qeyd etdi ki, şəhərlərin inkişafı ekoloji tarazlığın qorunması ilə paralel aparılmalıdır. Yaşıl zonaların artırılması, alternativ enerjidən istifadə və ekoloji təmiz texnologiyaların tətbiqi gələcəyin əsas tələblərindən biridir.

Forum çərçivəsində Prezident İlham Əliyev beynəlxalq əməkdaşlığın əhəmiyyətindən də danışdı. O qeyd etdi ki, şəhərsalma sahəsində ölkələr arasında təcrübə mübadiləsi vacibdir. Müxtəlif dövlətlərin urbanizasiya problemləri ilə bağlı ortaq çağırışları mövcuddur. Əhalinin artımı, nəqliyyat sıxlığı, ekoloji problemlər və sosial infrastrukturun genişləndirilməsi bütün ölkələr üçün aktual məsələlərdir. Prezident vurğuladı ki, beynəlxalq təşkilatlar və dövlətlər birgə əməkdaşlıq etməklə bu problemlərin həllinə nail ola bilərlər. O qeyd etdi ki, Bakı forumu bu baxımdan mühüm platformadır. Forum müxtəlif ölkələrin nümayəndələrini bir araya gətirərək fikir mübadiləsinə geniş imkan yaradır.

Prezident İlham Əliyev çıxışında Azərbaycanın multikultural dəyərlərinə də toxundu. O bildirdi ki, Azərbaycan tarixən müxtəlif xalqların və dinlərin sülh şəraitində yaşadığı ölkə olub. Bakı şəhəri isə bu multikultural mühitin ən parlaq nümunəsidir. Müxtəlif millətlərin nümayəndələri burada dostluq və qarşılıqlı hörmət şəraitində yaşayırlar. Prezident qeyd etdi ki, tolerantlıq və multikulturalizm Azərbaycanın dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir. Bu amil ölkənin beynəlxalq nüfuzunun artmasına da mühüm töhfə verir. Dövlət başçısı forum iştirakçılarını Azərbaycanın müxtəlif bölgələrini ziyarət etməyə dəvət etdi və ölkənin turizm potensialı barədə məlumat verdi.

Forum iştirakçıları Prezident İlham Əliyevin çıxışını böyük maraqla dinlədilər. Onlar Azərbaycanın şəhərsalma sahəsində əldə etdiyi uğurları yüksək qiymətləndirdilər. Xüsusilə azad edilmiş ərazilərdə aparılan yenidənqurma işləri beynəlxalq ekspertlərin diqqətini çəkdi. Forum çərçivəsində keçirilən panel müzakirələrində Azərbaycanın təcrübəsi nümunə kimi göstərildi. Bir çox iştirakçılar qeyd etdilər ki, Bakı artıq beynəlxalq tədbirlərin keçirildiyi mühüm mərkəzlərdən birinə çevrilib. Müasir infrastruktur və yüksək təşkilatçılıq qabiliyyəti Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunu daha da artırır.

Ümumdünya Şəhərsalma Forumunun Bakıda keçirilməsi Azərbaycanın beynəlxalq arenadakı mövqeyinin gücləndiyini göstərən mühüm hadisə oldu. Bu tədbir ölkənin şəhərsalma, iqtisadi inkişaf və beynəlxalq əməkdaşlıq sahəsində əldə etdiyi uğurların nümayişinə çevrildi. Prezident İlham Əliyevin forumdakı çıxışı Azərbaycanın gələcək inkişaf strategiyasını və müasir şəhərsalma modelini əks etdirən mühüm mesajlarla yadda qaldı. Dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycanın dayanıqlı inkişaf, innovasiya və ekoloji təhlükəsizlik sahəsində qarşıya qoyduğu məqsədlərin aydın göstəricisi oldu. Forum həm də gələcək əməkdaşlıqlar üçün yeni imkanlar yaratdı və Azərbaycanın beynəlxalq nüfuzunun daha da möhkəmlənməsinə töhfə verdi.

Rövşən Qasımov,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının məsləhətçisi