“Aqrar sektorun inkişafı dövlət siyasətinin prioriteti kimi müəyyənləşdirilib” - DEPUTAT DANIŞDI

“Müasir dövrdə dövlətlərin milli təhlükəsizliyini və iqtisadi dayanıqlığını müəyyən edən əsas amillərdən biri ərzaq təhlükəsizliyidir. Qlobal iqlim dəyişiklikləri, geosiyasi gərginliklər, logistika zəncirlərində yaranan problemlər və dünya bazarlarında müşahidə olunan qiymət dəyişiklikləri bir daha göstərir ki, ölkələrin daxili istehsal potensialının gücləndirilməsi strateji əhəmiyyət daşıyır. Bu baxımdan kənd təsərrüfatının inkişafı yalnız iqtisadi deyil, həm də sosial və milli təhlükəsizlik məsələsi kimi qiymətləndirilir”.Bu sözləri SİA -ya açıqlamasında Milli Məclisin Aqrar siyasət komitəsinin sədri Tahir Rzayev bildirib.Onun sözlərinə görə, Azərbaycan son illərdə aqrar sektorun inkişafını dövlət siyasətinin prioritet istiqamətlərindən biri kimi müəyyənləşdirib:”Dövlət tərəfindən kənd təsərrüfatına göstərilən sistemli dəstək, həyata keçirilən islahatlar, subsidiyaların artırılması, müasir texnologiyaların tətbiqi və hüquqi bazanın təkmilləşdirilməsi nəticəsində aqrar sahədə mühüm irəliləyişlər əldə olunub. Bununla yanaşı, əhalinin artımı, istehlak bazarının genişlənməsi və ixrac imkanlarının yüksəlməsi kənd təsərrüfatının daha intensiv inkişafını zəruri edir.Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin sədrliyi ilə mayın 25-də keçirilən kənd təsərrüfatı məsələlərinə həsr olunmuş müşavirədə bu istiqamətdə mövcud vəziyyət hərtərəfli təhlil olunub, qarşıda duran strateji hədəflər müəyyənləşdirilib. Dövlət başçısı vurğulayıb ki, aqrar sahədə müsbət nəticələr əldə olunsa da, mövcud inkişaf tempi ölkənin potensialına tam uyğun deyil. Buna görə də kənd təsərrüfatında məhsuldarlığın artırılması, yeni istehsal sahələrinin yaradılması və müasir idarəetmə mexanizmlərinin tətbiqi əsas vəzifələr kimi qarşıya qoyulub.T.Rzayev qeyd etdi ki, bu yanaşmanın davamı olaraq “Azərbaycan Respublikasında kənd təsərrüfatı yönümlü və ixracyönümlü məhsulların istehsalı və emalı sahələrinin inkişafına dair 2026–2030-cu illər üçün Dövlət Proqramı” təsdiq edilib. Beş illik dövrü əhatə edən proqram yalnız cari problemlərin həllinə deyil, həm də uzunmüddətli inkişaf strategiyasının formalaşdırılmasına xidmət edir. Proqram çərçivəsində kənd təsərrüfatının inkişafına 5,9 milyard manat həcmində investisiyanın yönəldilməsi nəzərdə tutulur. Bu vəsait istehsalın genişləndirilməsi, emal müəssisələrinin yaradılması, müasir texnologiyaların tətbiqi və ixrac imkanlarının artırılması üçün mühüm maliyyə bazası formalaşdıracaq.Dövlət Proqramında innovativ yanaşmalar xüsusi yer tutur. Rəqəmsal texnologiyaların tətbiqi, “ağıllı kənd təsərrüfatı” sistemlərinin qurulması, su ehtiyatlarından səmərəli istifadə, torpaq resurslarının qorunması, müasir kənd təsərrüfatı texnikasının tətbiqi və məhsuldarlığın artırılması əsas prioritet istiqamətlər kimi müəyyənləşdirilib. Bu yanaşma yalnız məhsul istehsalının həcmini artırmağa deyil, həm də istehsalın keyfiyyətini yüksəltməyə, resurslardan daha səmərəli istifadə etməyə və ekoloji tarazlığın qorunmasına xidmət edir.Bununla yanaşı, beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və tətbiqi, aqrar idarəetmə sisteminin təkmilləşdirilməsi, məhsulun keyfiyyət standartlarının yüksəldilməsi, sertifikatlaşdırma mexanizmlərinin inkişaf etdirilməsi və istehsalçıların məsuliyyətinin artırılması da proqramın əsas istiqamətləri sırasındadır. Müasir aqrar siyasət yalnız istehsalın artırılmasını deyil, həm də beynəlxalq bazarlarda rəqabət qabiliyyətli məhsulların istehsalını qarşıya məqsəd qoyur.Kənd təsərrüfatının inkişafı ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi baxımından həlledici əhəmiyyət daşıyır. İdxaldan asılılığın azaldılması, daxili bazarın yerli məhsullarla təmin olunması və ixracyönümlü istehsalın genişləndirilməsi Azərbaycanın iqtisadi dayanıqlığını artıran əsas amillərdəndir. Keyfiyyətli və rəqabətqabiliyyətli məhsul istehsalı həm daxili bazarın tələbatını ödəyir, həm də ölkənin ixrac potensialını gücləndirir.Aqrar sektorun inkişafı eyni zamanda sosial rifahın yüksəldilməsinə birbaşa təsir göstərir. Kənd təsərrüfatı məşğulluğun artırılmasına, kənd əhalisinin gəlirlərinin yüksəlməsinə, regionlarda iqtisadi fəallığın genişlənməsinə və sosial sabitliyin möhkəmlənməsinə xidmət edir. Xüsusilə kənd yerlərində yeni istehsal sahələrinin yaradılması insanların doğma yaşayış yerlərində işləməsinə, regionların inkişafına və daxili miqrasiyanın azalmasına şərait yaradır.Prezident İlham Əliyev çıxışında aqrar sektorun hüquqi bazasının daha da möhkəmləndirilməsinin vacibliyini də xüsusi vurğulayıb. Sahibkarların, investorların və kənd təsərrüfatı ilə məşğul olan şəxslərin hüquq və vəzifələrinin aydın şəkildə müəyyənləşdirilməsi, qanunvericiliyin müasir çağırışlara uyğunlaşdırılması, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması və sahibkarlığın inkişafı üçün etibarlı hüquqi zəmin yaradır. Güclü qanunvericilik bazası məhsulun istehsalı, emalı, saxlanılması, daşınması və ixracı sahəsində şəffaf münasibətlərin formalaşmasına imkan verir.Dövlət Proqramının təsdiqindən dərhal sonra onun icrasına başlanılması həyata keçirilən islahatların ardıcıl xarakter daşıdığını göstərir. Regionlarda geniş tədbirlər görülüb, Milli Məclisə proqramın icrasından irəli gələn qanun layihələri təqdim olunub. Bu qanunvericilik təşəbbüsləri toxumçuluğun inkişafı, akvakultura və balıqçılıq sahəsinin genişləndirilməsi, sahibkarlığın dəstəklənməsi, ixrac imkanlarının artırılması və yeni bazarlara çıxışın asanlaşdırılması kimi mühüm istiqamətləri əhatə edir.Aqrar sektorun inkişafı yalnız Kənd Təsərrüfatı Nazirliyinin və ya digər dövlət qurumlarının fəaliyyəti ilə məhdudlaşmır. Bu, dövlət, sahibkarlar, elm müəssisələri, fermerlər və bütövlükdə cəmiyyət arasında əməkdaşlıq tələb edən ümummilli məsələdir. Ölkə əhalisinin əhəmiyyətli hissəsinin kənd yerlərində yaşaması və kənd təsərrüfatı ilə məşğul olması bu sahənin sosial əhəmiyyətini daha da artırır.Sektorun inkişafı yeni emal müəssisələrinin yaradılması, logistika infrastrukturunun genişləndirilməsi, kənd təsərrüfatı məhsullarının əlavə dəyər zəncirinin formalaşdırılması və minlərlə yeni iş yerinin açılması deməkdir. Bu isə regionların iqtisadi inkişafını sürətləndirir, sahibkarlığın genişlənməsinə və əhalinin rifah səviyyəsinin yüksəlməsinə mühüm töhfə verir.Dövlət aqrar sahənin inkişafını stimullaşdırmaq məqsədilə geniş maliyyə dəstəyi mexanizmləri tətbiq edir. Torpaq vergisi istisna olmaqla kənd təsərrüfatı istehsalçıları əksər vergilərdən azaddırlar. Hər il yüz milyonlarla manat subsidiya ayrılır, güzəştli kreditlər təqdim olunur, aqrar sığorta sistemi genişləndirilir və fermerlərin risklərinin azaldılması istiqamətində mühüm addımlar atılır. Bütün bunlar kənd təsərrüfatının daha dayanıqlı, rəqabətqabiliyyətli və gəlirli sahəyə çevrilməsinə xidmət edir.Müasir dövrdə aqrar sektorun inkişafı təkcə kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalının artırılması deyil, həm də ölkənin iqtisadi müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, ərzaq təhlükəsizliyinin təmin olunması, regionların sosial-iqtisadi inkişafının sürətləndirilməsi və gələcək nəsillər üçün dayanıqlı inkişaf modelinin formalaşdırılması deməkdir. Bu baxımdan həyata keçirilən dövlət siyasəti və qəbul olunan strateji proqramlar Azərbaycanın aqrar potensialının tam reallaşdırılmasına və ölkənin iqtisadi inkişafında bu sektorun rolunun daha da güclənməsinə mühüm zəmin yaradır.Komitə sədri vurğuladı ki, aqrar sektorun inkişafında elmi tədqiqatların və innovasiyaların tətbiqi də xüsusi əhəmiyyət daşıyır:”Müasir dövrdə iqlim dəyişiklikləri, su ehtiyatlarının azalması və torpaq resurslarından səmərəli istifadənin zəruriliyi kənd təsərrüfatında yeni yanaşmaların tətbiqini aktuallaşdırır. Rəqəmsal texnologiyalar, dəqiq əkinçilik üsulları, məhsuldar toxum sortlarının tətbiqi, suvarma sistemlərinin müasirləşdirilməsi və aqrar elmin nailiyyətlərindən istifadə məhsuldarlığın artırılmasına, istehsal xərclərinin azaldılmasına və ekoloji dayanıqlığın təmin olunmasına mühüm töhfə verir.Kənd təsərrüfatı məhsullarının emalı və ixrac imkanlarının genişləndirilməsi qeyri-neft sektorunun inkişafında strateji rol oynayır. Xammalın ölkə daxilində emal olunaraq əlavə dəyər yaradan məhsullara çevrilməsi həm istehsalçıların gəlirlərini artırır, həm də yeni iş yerlərinin yaradılmasına şərait yaradır. Müasir logistika mərkəzlərinin, soyuducu anbarların və ixrac infrastrukturunun inkişafı isə yerli məhsulların beynəlxalq bazarlarda rəqabət qabiliyyətinin yüksəlməsinə, “Azərbaycanda istehsal olunub” brendinin möhkəmlənməsinə və ölkənin ixrac potensialının daha da artmasına xidmət edir”.

Müəllif: Günay Hacıyeva