Azərbaycan xalqının müasir tarixində elə hadisələr var ki, onlar təkcə bir dövrün deyil, bütöv bir xalqın gələcəyinin istiqamətini müəyyənləşdirir. 2020-ci ildə qazanılmış tarixi Zəfər də məhz belə hadisələrdən biridir. Bu qələbə Azərbaycan xalqının uzun illər davam edən mübarizəsinin, milli birliyinin, dövlətimizin gücünün və ordumuzun qəhrəmanlığının parlaq təcəssümü oldu. Şanlı Zəfərdən sonra ölkəmizin qarşısında duran əsas vəzifə əldə olunmuş nailiyyətləri möhkəmləndirmək, ərazi bütövlüyümüzün tam bərpasını təmin etmək, suverenliyimizi bütün ölkə ərazisində bərqərar etmək və işğaldan azad edilmiş torpaqlarda yeni həyat qurmaq idi.
Azərbaycanın qazandığı tarixi qələbə yalnız hərbi uğur kimi qiymətləndirilə bilməz. Bu Zəfər həm də xalqımızın milli iradəsinin, öz torpaqlarına bağlılığının və ədalətə olan inamının təsdiqi idi. Uzun illər ərzində Azərbaycan xalqı doğma yurdlarından didərgin düşmüş soydaşlarımızın öz evlərinə qayıdacağı günü gözləmiş, işğal altında olan torpaqlarımızın azad olunacağına ümid etmişdir. Həmin illərdə dövlətimizin həyata keçirdiyi siyasət, ordumuzun gücləndirilməsi və beynəlxalq müstəvidə aparılan ardıcıl fəaliyyət bu məqsədin gerçəkləşməsi üçün mühüm zəmin yaratdı. Nəhayət, 2020-ci ildə qazanılan Zəfər Azərbaycan tarixində yeni bir mərhələnin başlanğıcı oldu.
Şanlı qələbədən sonra Azərbaycanın fəaliyyətinin əsas istiqamətlərindən biri ərazi bütövlüyünün tam bərpasına nail olmaq idi. Çünki ölkənin ərazi bütövlüyünün təmin edilməsi dövlət müstəqilliyinin, milli təhlükəsizliyin və suverenliyin əsas şərtlərindən biridir. Bu məqsədlə Azərbaycan dövləti siyasi, diplomatik, hüquqi və təhlükəsizlik sahələrində ardıcıl addımlar atdı. Ölkəmiz regionda davamlı sülhün təmin olunması, sərhədlərin müəyyənləşdirilməsi və dövlət suverenliyinin möhkəmləndirilməsi istiqamətində öz mövqeyini qətiyyətlə ortaya qoydu.
Azərbaycanın prinsipial mövqeyi ondan ibarət idi ki, ölkəmizin beynəlxalq səviyyədə tanınmış əraziləri üzərində suverenliyi tam şəkildə təmin edilməlidir. Bu yanaşma beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinə, dövlətlərin ərazi bütövlüyünə hörmət prinsipinə əsaslanırdı. Azərbaycan uzun illər ərzində öz ərazilərinin işğal altında qalmasının yaratdığı problemlərin aradan qaldırılması üçün müxtəlif beynəlxalq platformalarda fəaliyyət göstərmiş, münaqişənin sülh yolu ilə həlli üçün imkanlardan istifadə etmişdir. Lakin tarixi təcrübə göstərdi ki, dövlətin milli maraqlarını qorumaq üçün güclü ordu, möhkəm iqtisadiyyat, ardıcıl siyasət və xalqın birliyi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Zəfərdən sonrakı dövrdə Azərbaycan qarşısında duran vəzifələri mərhələli şəkildə həyata keçirməyə başladı. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə təhlükəsizliyin təmin olunması, minalardan təmizləmə işlərinin aparılması, sərhədlərin mühafizəsinin gücləndirilməsi və dövlət idarəçiliyinin bərpası prioritet məsələlərə çevrildi. Bu istiqamətdə görülən tədbirlər ölkəmizin ərazi bütövlüyünün möhkəmləndirilməsinə və suverenliyin təmin olunmasına xidmət edirdi. Azərbaycan dövləti bir daha nümayiş etdirdi ki, qazanılmış Zəfər yalnız başlanğıcdır və əsas məqsəd azad edilmiş torpaqlarda təhlükəsiz, firavan və davamlı həyatın qurulmasıdır.
2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirlərindən sonra Azərbaycanın bütün ərazisi üzərində suverenliyinin bərpası istiqamətində mühüm tarixi mərhələ tamamlandı. Bu hadisə ölkəmizin müasir dövlətçilik tarixində xüsusi yer tutur. Beləliklə, Azərbaycan öz ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin tam bərpasına nail oldu. Bu nəticə uzun illər davam edən mübarizənin, dövlətin qətiyyətli siyasətinin və milli maraqların ardıcıl müdafiəsinin nəticəsi idi. Ölkəmiz qarşısına qoyduğu strateji məqsədə çataraq yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoydu.
Ərazi bütövlüyünün və suverenliyin tam bərpası Azərbaycanın qarşısında yeni imkanlar açdı. Artıq dövlətimizin əsas diqqəti işğaldan azad edilmiş ərazilərin bərpasına, iqtisadi potensialın reallaşdırılmasına, əhalinin doğma yurdlarına qayıdışının təmin edilməsinə və regionda uzunmüddətli sülhün möhkəmləndirilməsinə yönəldilib. Bu gün Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı quruculuq işləri Azərbaycanın gələcəyə inamla baxdığını göstərir. Yeni yolların çəkilməsi, hava limanlarının inşası, elektrik və su təchizatı sistemlərinin qurulması, yaşayış məntəqələrinin yenidən salınması dövlətimizin bu torpaqlara xüsusi diqqətinin bariz nümunəsidir.
İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa və yenidənqurma işləri təkcə fiziki infrastrukturun yaradılması ilə məhdudlaşmır. Burada müasir yaşayış mühitinin formalaşdırılması, təhsil və səhiyyə müəssisələrinin tikilməsi, iqtisadi fəaliyyətin genişləndirilməsi və yeni iş yerlərinin açılması da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Məqsəd insanların öz doğma torpaqlarına qayıtdıqdan sonra rahat yaşaması, işləməsi və gələcək planlarını həmin ərazilərdə həyata keçirməsi üçün lazımi şərait yaratmaqdır. Bu baxımdan Böyük Qayıdış proqramı Azərbaycanın müharibədən sonrakı inkişaf strategiyasının əsas istiqamətlərindən biri kimi çıxış edir.
Doğma yurdlarına qayıdan insanların üzündəki sevinc və quruculuq işlərinə göstərilən maraq xalqımızın torpaqlarına bağlılığını bir daha təsdiqləyir. Uzun illər məcburi köçkün həyatı yaşamış ailələrin öz evlərinə qayıtması tarixi ədalətin bərpasının mühüm göstəricisidir. Hər bir yenidən qurulan kənd, hər bir bərpa edilən yaşayış məntəqəsi Azərbaycanın Zəfər tarixinin davamı və gələcək nəsillərə ünvanlanan mühüm mesajdır. Bu proses həm də milli həmrəyliyin, dövlətlə xalq arasındakı birliyin və ümumi məqsədlər naminə səfərbər olmağın əhəmiyyətini nümayiş etdirir.
Ərazi bütövlüyünün tam bərpasından sonra Azərbaycanın xarici siyasətində də yeni mərhələ formalaşıb. Ölkəmiz regionda davamlı sülhün və əməkdaşlığın təmin edilməsini, nəqliyyat əlaqələrinin inkişafını və iqtisadi münasibətlərin genişləndirilməsini prioritet hesab edir. Cənubi Qafqazda sabitliyin möhkəmləndirilməsi bütün region dövlətlərinin inkişafı üçün vacib şərtdir. Azərbaycan sülh gündəliyinə sadiqliyini ifadə etməklə yanaşı, milli maraqlarının və təhlükəsizliyinin qorunmasına da xüsusi diqqət yetirir. Çünki əldə olunmuş tarixi nailiyyətlərin qorunması, yeni münaqişələrin qarşısının alınması və gələcək nəsillərə təhlükəsiz ölkə miras qoyulması dövlət siyasətinin əsas məqsədlərindəndir.
Bu gün Azərbaycan yalnız müharibədən sonra bərpa işləri aparan ölkə deyil, eyni zamanda, iqtisadi inkişafını sürətləndirən, beynəlxalq əlaqələrini genişləndirən və regional əməkdaşlıqda mühüm rol oynayan dövlətdir. Enerji, nəqliyyat, logistika, sənaye və digər sahələrdə həyata keçirilən layihələr ölkəmizin iqtisadi gücünü artırır. Azad edilmiş ərazilərin iqtisadi dövriyyəyə qaytarılması da bu inkişafın mühüm tərkib hissəsidir. Həmin ərazilərin təbii və iqtisadi imkanlarından səmərəli istifadə edilməsi yeni iş yerlərinin yaradılmasına, sahibkarlığın inkişafına və əhalinin rifahının yüksəldilməsinə şərait yaradır.
Şanlı Zəfərdən sonra görülən işlər bir həqiqəti aydın şəkildə ortaya qoyur: güclü dövlətçilik, milli birlik və məqsədyönlü siyasət ən mürəkkəb problemlərin həllində mühüm rol oynayır. Azərbaycan xalqı öz birliyini qoruyaraq, dövlətinin ətrafında sıx birləşərək tarixi məqsədinə çatdı. Bu birlik ölkəmizin gələcək inkişafı üçün də əsas dayaqlardan biridir. Qarşıda duran vəzifələrin uğurla yerinə yetirilməsi üçün iqtisadi potensialın artırılması, insan kapitalının inkişafı, gənclərin vətənpərvərlik ruhunda yetişdirilməsi və milli dəyərlərin qorunması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Qazanılmış Zəfər Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayacaq, ərazi bütövlüyünün və suverenliyin bərpası isə gələcək nəsillər üçün dövlətçilik dərsi olacaqdır. Bu tarixi nailiyyət göstərir ki, milli maraqlar ətrafında birləşən xalq öz qarşısına qoyduğu böyük məqsədlərə çata bilər. Azərbaycanın qarşıdakı əsas vəzifəsi əldə etdiyi uğurları qorumaq, azad edilmiş torpaqları inkişaf etdirmək, ölkədə rifahı yüksəltmək və regionda davamlı sülhün bərqərar olmasına töhfə verməkdir. Şanlı Zəfərlə başlanan yeni dövr bu gün də davam edir və Azərbaycanın gələcək inkişafı üçün möhkəm təməl yaradır.
Bağırova Cəmilə
YAP Ordubad rayon təşkilatının məsləhətçisi