Çin Uzaq Şərqi döyüşsüz ələ keçirir...

...Rusiyanın imperiya əzəmətini bərpa etmək şüarı altında Ukraynaya tammiqyaslı işğala başlayan Putin, nəticədə Rusiyanı Çinin iqtisadi vassalına çevirən siyasətçi kimi tarixə düşə bilər.

SİA xəbər verir ki, bu fikri Britaniya beyin mərkəzi Henri Cekson Cəmiyyətinin tədqiqatçısı David Kiriçenko The Hill üçün yazdığı köşədə bildirib.

Müəllif iddia edir ki, Ukraynaya qarşı müharibə təkcə Rusiyanın iqtisadiyyatını və hərbi potensialını tükəndirmir, həm də Pekinin Moskva üzərindəki təsirini gücləndirir.

Onun sözlərinə görə, Kreml Rusiya ilə Çin arasında bərabərhüquqlu ittifaq imicini yaratmağa çalışır, lakin reallıq tamamilə fərqlidir.

Kiriçenkonun qeyd etdiyi kimi, müharibə nə qədər uzun sürərsə, Rusiya iqtisadi, texnoloji və strateji cəhətdən Çindən bir o qədər asılı olur.

O, Pekinin Rusiya hərbi maşınına dəstəyini tədricən artırdığını və eyni zamanda tərəfdaşı üzərində getdikcə daha çox təsir əldə etdiyini vurğulayır.

Məqalədə qeyd olunur ki, bu gün Rusiya elektronika, sənaye avadanlıqları, avtomobillər və ikili təyinatlı texnologiyalar baxımından Çindən çox asılıdır.

Müəllif yazır ki, Qərb sanksiyaları və bir çox beynəlxalq bazarlarla əlaqənin kəsilməsi Çini faktiki olaraq Moskvanın əsas iqtisadi dayağına çevirib.

Bu asılılıq enerji sektorunda xüsusilə nəzərə çarpır.

Kiriçenko qeyd edir ki, Pekin hələ də Avropa qaz bazarının əhəmiyyətli bir hissəsini itirdikdən sonra Rusiya üçün vacib olan "Sibir Gücü 2" qaz kəmərinin həyata keçirilməsinə razılıq verməyib.

Çin Kremlin zəifləmiş mövqeyindən istifadə edərək əhəmiyyətli endirimlər tələb etməyə davam edir.

Müəllif həmçinin Rusiyanın Uzaq Şərqində baş verən dəyişikliklərə diqqət çəkir.

Demoqrafik problemlər və investisiya çatışmazlığı səbəbindən region getdikcə Çinin iqtisadi məkanına inteqrasiya olunur.

Sibir və Uzaq Şərqin bəzi ərazilərində yerli sakinlər və rəsmilər artıq Pekini Moskvanın təkbaşına həll edə bilmədiyi problemlərin həlli mənbəyi kimi görürlər.

...Çinin Rusiya ərazisinə hakim olmaq üçün rəsmi olaraq ilhaq etməsinə ehtiyac yoxdur. İqtisadi asılılıq, maliyyə rıçaqları və regional inteqrasiya bir vaxtlar hərbi fəth tələb edən şeyə nail ola bilər, - deyə ekspert yekunlaşdırır.

Müəllif qeyd edir ki, Rusiya Ukraynada daha çox ərazi qazansa belə, uzunmüddətli fəlakətli nəticələrlə üzləşə bilər. O hesab edir ki, imperiya ambisiyaları naminə Avropa ilə iqtisadi əlaqələrin kəsilməsi Moskvanı getdikcə Pekinin son sözü deməyə səlahiyyəti olduğu bir münasibətə bağlayır.

Əli Babayev