Mühacirətdəki naşirlər Kremlin senzurasına etiraz etdilər

...Mühacirətdə olan rusiyalı naşirlər ölkədə qanuni olaraq nəşr oluna bilməyən kitabların paylanması üçün yeni bir sistem yaradırlar.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, Foreign Policy yazır ki, senzuranın sərtləşdirilməsi fonunda onlar xaricdə qadağan olunmuş əsərləri çap edir və rusiyalı oxuculara çatdırılmasına kömək edirlər.

Ukraynaya qarşı genişmiqyaslı müharibənin başlamasından sonra Rusiya hakimiyyəti kitab sənayesinə təzyiqi kəskin şəkildə artırıb.

Parlament ordunun tənqidi, sözdə "ənənəvi dəyərlər"ə zidd olan materiallar və LGBT mövzuları da daxil olmaqla geniş məlumat dairəsini qadağan edən qanunlar qəbul edib.

2024-cü ildə hakimiyyət kitabların dövlət tələblərinə uyğunluğunu yoxlamaq üçün xüsusi "ekspert mərkəzi" yaratdı. Nəticədə naşirlər özünüsenzura etməyə məcbur olurlar. Qadağan olunmuş əsərlər arasında həm rus, həm də xarici müəlliflərin, o cümlədən Vladimir Sorokin, Hanya Yanaqixara, Syuzan Sontaq və Stiven Kinqin əsərləri var. Vəziyyət o qədər gərginləşib ki, naşirlər əlyazmaları nəzərdən keçirmək üçün süni intellektdən istifadə etməyə başlayıblar.

...Artıq mətnin bütün hökumət tələblərinə uyğunluğunu əl ilə yoxlamaq mümkün deyil, - deyə rusiyalı yazıçı və redaktor nəşrə bildirib.

Eyni zamanda, ölkədə qadağan olunmuş ədəbiyyat üçün yeraltı bazar inkişaf edir.

Bu cür kitablar Avito və Wildberries vasitəsilə satılır, adları və məzmunu reklamlarda gizlədilir. Sifarişlər alıcılara adi poçt vasitəsilə göndərilir. Avropadakı naşirlər Sovet "tamizdat" təcrübəsini - qadağan olunmuş əsərləri xaricdə nəşr etdirmək və sonra onları ölkə daxilində oxuculara paylamaq təcrübəsini effektiv şəkildə canlandırırlar.

Müstəqil rusdilli ədəbiyyata həsr olunmuş Berlin kitab sərgisində təxminən 4000 nəfər toplaşıb. Təşkilatçıların fikrincə, bu, 2022-ci ildən bəri Kremlin siyasətinə qarşı çıxan xaricdəki rusların ən böyük toplantısı ola bilər.

...Rus dili dövlət təbliğatının dilinə çevrilməməlidir, - sərginin təşkilatçıları bildiriblər.

Əli Babayev