Putinin müharibəsi Rusiya elitası üçün getdikcə daha baha başa gəlir

...Ukraynaya qarşı müharibə Kremlin Rusiya elitası ilə münasibətlərini getdikcə daha çox dəyişdirir.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, Chatham House yazır ki, böyük bizneslər Ukrayna hücumlarından müdafiə olunmaq üçün öz pullarını xərcləməyə, vəsaitləri dövlətə köçürməyə və bəzi hallarda məcburi milliləşdirmə səbəbindən aktivlərini itirməyə məcburdurlar.

Tammiqyaslı işğalın başlamasından sonra əksər Rusiya biznes nümayəndələri və hökumət rəsmiləri Putinlə mübahisə etməməyi seçdilər.

Sədaqət və ictimai sükut müqabilində onlar sərvətlərini və nisbi fəaliyyət azadlığını qoruyub saxlamağı gözləyirdilər. İndi bu tənzimləmə pozulur.

Rusiya şirkətləri artıq Ukrayna dronlarına qarşı müdafiəyə 1 milyard dollardan çox pul xərcləyiblər.

Bu arada, Kreml bizneslərdən yeni ödənişlər tələb edir.

2026-cı ilin avqust ayına qədər büdcəyə "könüllü ianələr" deyilən məbləğ rekord həddə - 384 milyard rubla çatdı.

Eyni zamanda, hakimiyyət iri sahibkarların aktivlərini ələ keçirir.

2022-ci ildən bəri dövlət təxminən 6,5 trilyon rubl dəyərində şirkətlər və aktivlər üzərində nəzarəti ələ keçirib.

İyun ayında Rusaqro kənd təsərrüfatı holdinqinin təsisçisi Vadim Moşkoviçdən 550 milyard rubl dəyərində aktivlər müsadirə edildi.

Müəlliflər yazır ki, Rusiyalı iş adamları özlərini iki tərəfdən sıxışdırılmış vəziyyətdə tapdılar. Sanksiyalar kapital uçuş yollarını bağladı, Kreml isə əlinə keçəni getdikcə daha çox ələ keçirir.

Dövlət sistemində də təzyiq artır. Müharibənin əvvəlindən bəri ən azı 697 regional və federal məmura qarşı cinayət işləri açılıb. 2025-ci ildə onların sayı müharibədən əvvəlki səviyyədən təxminən üç dəfə artıb. Bu arada, yüksək vəzifəli iqtisadçılar və dövlət şirkətlərinin rəhbərləri müharibənin dəyəri barədə getdikcə daha çox xəbərdarlıq edirlər.

...VEB-nin baş iqtisadçısı Andrey Klepaç Rusiyanın iqtisadi cəhətdən geridə qaldığını və uzun sürən müharibədə qalib gələ bilməyəcəyini bildirib.

O, avqust ayında işdən çıxarılıb.

...Elita narazılığı özlüyündə Putin üçün siyasi təhlükə yaratmır. Əksinə, artan qeyri-müəyyənlik qısa müddətdə avtoritar nəzarəti gücləndirə bilər.

Ekspertlər belə hesab edirlər.

Lakin Kreml müharibəni qələbə kimi təqdim edə bilməsə, elitaları uyğun vəziyyətdə saxlamaq getdikcə çətinləşəcək.

Əli Babayev