Bu an gəlib çatdı...

...Çətin dövrlər güclü insanlar yaradır. Güclü insanlar yaxşı dövrlər yaradır. Yaxşı dövrlər zəif insanlar yaradır. Zəif insanlar isə çətin dövrlər yaradır.

SİA xatırladır ki, ingilis yazar Maykl Hopf tərəfindən populyarlaşdırılan bu ifadə, kökləri İbn Xəlduna gedib çıxan bir fikri əks etdirir. Bu gün Qərb sivilizasiyası özünü bu tarixi dövrün son mərhələsində tapır.

Qeyd edək ki, bunu Ukraynalı sahibkar və ictimai xadim Valeri Pekar, "Facebook"da xatırladıb.

...Son 500 (və ya hətta 2500) il ərzində ən enerjili, bacarıqlı, qəddar, düşüncəli, israrlı, qəddar, ixtiraçı, birləşmiş, qorxmaz və dərin düşüncəli fəthçilər, məna yaradıcıları, kəşfçilər, səyahətçilər, ixtiraçılar, elm adamları və sənətçilər olan avropalılar, nəticədə dünyanı bu gün mövcud olduğu kimi yaradanlar - bu avropalılar məhsuldarlıqlarını, innovasiyalarını və dünyalarını müdafiə etmək istəklərini itirirlər.

Planetin ən güclü dövlətini və ən innovativ iqtisadiyyatını yaradan və dünya nizamını özlərinə uyğun şəkildə yenidən quran amerikalılar öz dövlət qurumlarını və dünya nizamını məhv etməyə başlayıblar, dünyanın hər yerindəki müttəfiqlərini və tərəfdaşlarını atıb, bütün forpostlardan geri çəkilərək onlara pul, şöhrət və güc gətirən roldan imtina ediblər.

Qərb sivilizasiyasının tarixi dövrünün son mərhələsinə daxil olması barbarların işğalını praktik olaraq qaçılmaz edir.

Tarix sübut edir ki, təkcə fəzilətlərin azalması sivilizasiyanın tənəzzülünə səbəb olmur. Başqa bir amil lazımdır: texnologiyanın sivilizasiya ilə həmsərhəd olan barbar ərazilərə yayılması.

Yalnız barbarlar bu texnologiyalara çıxış əldə etdikdə köhnə hegemonlara meydan oxuya bilirlər. Həmin an gəlib çatdı. Barbarlar astanada dayandığı anda xoşagəlməz bir şey aydın olur. Məlum olur ki, universal insan dəyərləri yoxdur, yalnız mənsub olduğunuz sivilizasiyanın dəyərləri var.

Və sivilizasiyanızın insanları seçim edirlər: onları müdafiə etmək və ya təslim olmaq.

Ukraynanın Avropaya ehtiyacı var, çünki əks halda Ukrayna sağ qalmayacaq. Buna görə də biz indi avropalıların əhəmiyyətli bir hissəsindən daha çox avropalıyıq (və daha avro-nikbinik).

Ya birlikdə yüksələcəyik, ya da birlikdə batacağıq. Bu gün Avropa potensial olaraq üç tərəfdən - şərqdən, cənub-şərqdən və cənubdan təhdid altındadır.

Əgər avropalıların strateji düşüncəsi olsaydı, dərhal təhlükəsizliklərini təmin etməyə başlayardılar, ən azı artıq alovlanan şərqdən, beləliklə, digər iki çətinliyin öhdəsindən gəlmək şansı olardı.

Avropa iki (üç cəbhəni demirəm) cəbhədə müharibəyə davam gətirə bilməz.

Yuval Noah Harari bir vaxtlar əminliklə yazırdı ki, bəşəriyyət üç böyük bəlanı - epidemiyalar, müharibələr və aclığı - dəf edib və bunlar bir daha baş verməyəcək.

COVID-19 və Rusiyanın işğalı bunlardan ikisini təkzib etdi və üçüncüsü üfüqdədir: milyonlarla aclıq çəkən afrikalı yalnız Aralıq dənizi ilə Avropa ərzaq təchizatından ayrılacaq və taxılımız onları xilas edə bilməyəcək, çünki Qara dəniz bağlanacaq.

Burada dərin bir nəticə olmalıdır, amma yoxdur. Bunun əvəzinə, mikroavtobuslarda eşitdiklərimi deyəcəyəm: əgər Üçüncü Dünya Müharibəsi başlasa, Ukraynada yaşamaq daha yaxşıdır, çünki heç olmasa burada nə edəcəklərini bilirlər. Mənim arzum (çox güman ki, qeyri-realdır, amma xəyal qurmağı dayandırmaq olmaz) Ukraynanın 20-ci əsrin ikinci rübündə İspaniya kimi olmasıdır: 1930-cu illərdə İspaniya cəhənnəmdə yaşayırdı, digərləri isə dinc həyatdan zövq alırdı. 1940-cı illər gəldi və cəhənnəm bütün Avropanı bürüdü, İspaniyanın isə buludsuz səması var idi. Bəlkə də müharibə başlayanda bizim də başımıza bu gələcək, amma ora çatmaq üçün hələ çox işimiz var.

Əli Babayev