COVID-ə qarşı antiviral dərman gözlənilən nəticəni vermədi

Alimlər uzunmüddətli COVID-19 simptomlarının müalicəsində geniş istifadə olunan antiviral preparatın daha uzun müddət qəbul edilməsinin fayda vermədiyini müəyyənləşdiriblər.

ABŞ Milli Sağlamlıq İnstitutlarının (NIH) maliyyələşdirdiyi geniş klinik araşdırmanın nəticələrinə görə, Paxlovid preparatının 25 günədək qəbul edilməsi Long COVID simptomlarını plasebo ilə müqayisədə əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırmayıb. Nəticələr Lancet Infectious Diseases jurnalında dərc olunub.

Long COVID SARS-CoV-2 infeksiyasından sonra aylarla davam edə bilən vəziyyətdir. Bu zaman insanlarda diqqət və düşünmə çətinliyi, yorğunluq, başgicəllənmə, ürəkdöyünmə, nəfəs darlığı və yuxu problemləri müşahidə oluna bilər.

959 nəfər üzərində sınaq

Tədqiqat ABŞ-ın 69 tibb mərkəzində 959 böyüklərin iştirakı ilə aparılıb. İştirakçılar əsas simptomlarına görə üç qrupa bölünüblər: düşünmə və diqqət problemləri yaşayanlar, qan təzyiqi və ürək döyüntüsünün tənzimlənməsində çətinlik çəkənlər və fiziki hərəkətə dözümsüzlük yaşayanlar.

Tədqiqatçılar iştirakçıları təsadüfi şəkildə üç müalicə qrupuna ayırıblar. Bir qrup 25 gün Paxlovid qəbul edib. İkinci qrup 15 gün Paxlovid, daha sonra isə əlavə 10 gün başqa preparat qəbul edib. Üçüncü qrup isə 25 gün ərzində plasebo əsaslı müalicə alıb. İştirakçıların vəziyyəti altı ay ərzində izlənilib.

Simptomlarda fərq yaranmadı

Araşdırmanın sonunda hər üç qrupda simptomların təxminən eyni sürətlə yaxşılaşdığı müəyyən edilib. Beləliklə, antiviral müalicənin 15 və ya 25 gün davam etdirilməsi Long COVID simptomlarında plasebo ilə müqayisədə nəzərəçarpacaq üstünlük yaratmayıb.

Tədqiqatçılar bildirirlər ki, preparatın uzun müddət istifadəsi iştirakçılar tərəfindən ümumilikdə yaxşı qəbul edilib və ciddi əlavə təsirlər çox az müşahidə olunub. Bununla belə, uzunmüddətli COVID-in müalicəsində klinik fayda əldə edilməyib.

Nəticə Long COVID-in səbəbləri barədə nə deyir?

Alimlərin əsas məqsədlərindən biri SARS-CoV-2 virusunun bəzi xəstələrin orqanizmində uzun müddət qala biləcəyi ehtimalını araşdırmaq idi. Paxlovid virusun çoxalmasının qarşısını alır.

Lakin yeni nəticələr göstərir ki, virusun mümkün davamlılığına qarşı uzunmüddətli antiviral müalicə Long COVID simptomlarını avtomatik olaraq aradan qaldırmır. Tədqiqatçılar hesab edirlər ki, xəstəliyin mexanizmlərini və digər mümkün müalicə yollarını araşdırmaq üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.

Araşdırma NIH-in RECOVER proqramı çərçivəsində aparılıb. Proqramın məqsədi Long COVID-in səbəblərini, diaqnostikasını, qarşısının alınmasını və müalicəsini daha yaxşı öyrənməkdir. Tədqiqatçılar sınaq iştirakçılarından götürülmüş qan nümunələrini də analiz etməyə davam edirlər.

Qeyd:Bu nəticə Paxlovidin kəskin COVID-19 zamanı istifadə edilməsinin faydasız olduğu anlamına gəlmir. Tədqiqat konkret olaraq Long COVID simptomlarının müalicəsində uzunmüddətli istifadəni qiymətləndirib. Kəskin COVID-19 üçün antiviral müalicə ilə bağlı qərar isə xəstənin risklərinə və həkim qiymətləndirməsinə əsaslanır.

Lalə Mehralı