Pakistan tibb təhsili alan əfqan tələbələri ölkədən çıxarır..?

...Pakistanda yüzlərlə əfqan tibb tələbəsi, o cümlədən qızlar ailələrinə deportasiya olunmaq təhlükəsi ilə üzləşirlər. Ölkənin bir sıra bölgələrində məhkəmələr müvəqqəti olaraq onların qalıb təhsillərini davam etdirmələrinə icazə verib, lakin gələcəkləri hələ də bəlli deyil.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, əfqan qızı Fatimə Pakistanın Bəlucistan əyalətindəki Bolan Tibb Kollecində dərslərə davam edir.

Lakin Əfqanıstandan olan üçüncü kurs tələbəsi nə qədər təhsil ala biləcəyini bilmir.

...Bu gün heç bir problemim yoxdur, amma daim qorxuram ki, hakimiyyət orqanları məni istənilən vaxt geri göndərə bilər, - deyə Fatimə Azadlıq Radiosuna bildirib.

Təhlükəsizlik səbəbi ilə adının çəkilməsini istəməyən Fatimə, Pakistanın immiqrasiya siyasətinin sərtləşdirilməsi səbəbindən çətin vəziyyətdə qalan yüzlərlə əfqan tibb və stomatologiya təhsili alan tələbədən biridir.

Əfqan tələbələr təşkilatının hesablamalarına görə, 300-dən çox qız da daxil olmaqla mindən çox Əfqan vətəndaşı Pakistanda tibb təhsili alır.

Amma qeyd edək ki, bu məlumatlar müstəqil mənbələr tərəfindən təsdiqlənməyib.

Pakistan Xarici İşlər Nazirliyi açıq şəkildə bildirib ki, etibarlı sənədləri olan tələbələr təhsillərini davam etdirə bilərlər. Lakin tələbələrin hüquqlarını müdafiə edənlər qeyd edirlər ki, bu siyasət bürokratik maneələr və ya qaçqın statusunun ləğvi səbəbindən rəsmi vizası olmayan yüzlərlə gələcək həkimin vəziyyətini nəzərə almır.

Pakistan Tibb və Stomatologiya Şurası (PMDC) əfqan tələbələrə ailələrinə qayıtmağı əmr edib və kolleclərə onları cari tədris ilində qəbul etməməyi tapşırıb.

...Bu əmrlər məhkəmə çəkişmələri dalğasına səbəb olub. Son həftələrdə Lahor, Karaçi, Peşəvər və İslamabad məhkəmələri tələbələri və həkimləri dərhal deportasiyadan qoruyan müvəqqəti əmrlər verib. Buna baxmayaraq, hüquq sahəsində vəziyyət qeyri-müəyyən olaraq qalır.

Bəzi məhkəmələr tələbələrin tərəfini tutub onlara müvəqqəti qoruma veribsə, Bəlucistan Ali Məhkəməsi bu yaxınlarda ölkədə qalmaq istəyən Əfqanıstan tibb tələbələrinin ərizələrini rədd edib.

Fatimə kimi tələbələr üçün əlverişli məhkəmə qərarı möhlət verə və dərslərə qatılmağa icazə verə bilər, lakin bu, təhsillərini başa vurmaq və diplom almaq imkanına zəmanət vermir.

Hazırda Bolan Tibb Kollecinin üçüncü kursunda təhsil alan Fatimə üçün məcburi deportasiya təhsilini başa vurmağın və həkim olmaq arzusunu gerçəkləşdirməyin mümkünsüzlüyü demək olacaq.

Xatırladaq ki, 2022-ci ilin dekabr ayında "Taliban" qadın və qızların Əfqanıstandakı universitetlərə getməsini qadağan edib və bu da onların ali təhsil almaq, karyera qurmaq, xüsusən də tibb sahəsində heç bir şansını qoymayıb.

...Həkim olmaq istəyən qadınlar üçün bu məhdudiyyətlər daha da sərtləşib.

2024-cü ilin dekabr ayında "Taliban" qadınlar üçün tibbi təhsil proqramlarının bağlanmasını əmr edib və bu da onların peşəyə çıxışını faktiki olaraq əngəlləyib.

...Əgər ora qayıtsam, hər şey mənim üçün bitəcək və təhsilim yarımçıq qalacaq.

Bunu Fatimə deyir.

Vəziyyət Fatimənin Pakistandakı qeyri-müəyyən immiqrasiya statusu ilə daha da ağırlaşır. Onun etibarlı Pakistan vizası yoxdur; o, ölkəyə qaçqın kimi Pakistan hakimiyyətinin ləğv etmək qərarına gəldiyi sənəd olan Qeydiyyat Sübut (PoR) kartı ilə daxil olub.

AzadlıqRadiosu bu tələbələrin üzləşdiyi viza və sənəd problemləri ilə bağlı şərh almaq üçün dəfələrlə Pakistan Daxili İşlər Nazirliyinə müraciət etsə də, cavab ala bilməyib.

...Maraqlıdır, SİA sual edir: görən, Pakistanda tibb təhsili alan Fatimə və ya digər Fatimə kimi qızlar gələcəkdə öz ölkələri olan Əfqanıstanda həkim kimi çalışa biləcəklərmi?

Əli Babayev