Təbiətin qəzəbi soyumur: qasırğalar artır

El Nino və iqlim dəyişikliyi ABŞ sahillərinə yaxınlaşan qasırğanın güclənməsinə təsir edir

ABŞ-ın Meksika körfəzi sahillərinə doğru irəliləyən Isaias qasırğasının güclənməsinə okean sularının qeyri-adi istiləşməsi və El Nino hadisəsi ilə əlaqəli atmosfer prosesləri təsir göstərir. Associated Press-in məlumatına görə, qasırğa oktyabrın 8-də ikinci kateqoriyaya qədər güclənib və Florida ştatının şimal-qərbi, Alabama və Missisipi sahillərində təhlükəli hava şəraiti ilə bağlı xəbərdarlıqlara səbəb olub.

ABŞ Milli Qasırğa Mərkəzinin proqnozlarına əsasən, qasırğanın oktyabrın 9-u gecə və ya oktyabrın 10-u səhər saatlarında sahilə çatması gözlənilirdi. Güclü külək, intensiv yağıntılar, daşqınlar və dəniz suyunun sahilyanı ərazilərə doğru qalxması əsas risklər sırasındadır.

El Nino qasırğaların yaranmasına necə təsir edir?

El Nino Sakit okeanın ekvatorial hissəsində səth sularının temperaturunun yüksəlməsi ilə müşayiət olunan iqlim hadisəsidir. O, atmosfer dövranına təsir göstərərək dünyanın müxtəlif bölgələrində temperatur və yağıntı rejimlərini dəyişə bilər. Atlantik okeanında El Nino ilə əlaqəli güclü şaquli külək kəsilməsi tropik fırtınaların formalaşmasını və güclənməsini çətinləşdirə bilər. Lakin bu təsir qasırğaların yaranmasını tamamilə istisna etmir.

Associated Press-in məlumatına görə, Isaias-ın güclənməsində Meksika körfəzində suyun normadan xeyli isti olması da mühüm rol oynayıb. Müvəqqəti olaraq külək kəsilməsinin zəifləməsi qasırğanın inkişafı üçün daha əlverişli şərait yaradıb.

İstiləşən okeanlar riski artırırmı?

İqlim dəyişikliyi ilə əlaqəli okean istiləşməsi tropik siklonların intensivliyinə və gətirdiyi yağıntının miqdarına təsir göstərə bilər. Daha isti atmosfer daha çox rütubət saxlaya bildiyindən bəzi fırtınalar daha güclü yağıntılarla müşayiət olunur.

Bununla belə, ayrı-ayrı qasırğaların yaranmasını və gücünü yalnız iqlim dəyişikliyi ilə izah etmək düzgün deyil. Okeanın temperaturu, atmosferdəki küləklər, rütubət və hava sistemlərinin hərəkəti birlikdə qiymətləndirilməlidir. Isaias hadisəsi tropik qasırğaların inkişafına həm təbii iqlim dəyişkənliyinin, həm də uzunmüddətli qlobal istiləşmənin təsirlərini araşdırmağın vacibliyini bir daha gündəmə gətirir.

Lalə Mehralı