Nəqliyyatda bir neçə dəqiqənin qiyməti - KÖŞƏ

Səhər saatlarında dayanacaqda gözləyən insanların üzündə eyni ifadəni görmək olur. Kimsə saata baxır, kimsə telefonunu yoxlayır, kimsə qarşıdan gələn avtobusu gözləyir. Bir neçə dəqiqə keçir.Sonra daha bir neçə dəqiqə və insanın günündən səssizcə bir parça gedir.Nəqliyyatda itirilən vaxt çox vaxt sadəcə “gecikmə” kimi qəbul olunur. Halbuki şəhərdə hər gün yolda keçirdiyimiz dəqiqələr birləşəndə həyatımızın kifayət qədər böyük hissəsinə çevrilir. İşə gedirik, evə qayıdırıq, bir yerdən başqa yerə çatmağa çalışırıq. Hər səfər kiçik görünür, amma bütün bu kiçik səfərlər birlikdə böyük bir zaman yaradır.Ən qəribəsi odur ki, biz vaxtı pul kimi hesablamırıq.Bir manatın hara getdiyini bilirik. Amma bir saatın hara getdiyini çox vaxt soruşmuruq.Tıxacda dayananda dəqiqələr hərəkətsiz görünür. Avtobus gecikəndə insanın planı dəyişir. Marşrutun uzunluğu bir neçə dəqiqə artanda evə çatmaq, ailə ilə danışmaq, dincəlmək üçün ayrılan vaxt azalır. Günün sonunda isə insan yalnız yorğunluğunu hiss edir, amma həmin yorğunluğun neçə dəqiqədən toplandığını düşünmür.Şəhər nəqliyyatının problemi yalnız bir yerdən digərinə getmək məsələsi deyil. Bu, insanların gündəlik həyatının necə təşkil olunduğuna birbaşa təsir edir.Bir insanın hər gün yolda əlavə yarım saat keçirməsi ilk baxışda böyük rəqəm deyil. Amma həmin yarım saatlar aylar və illər ərzində toplandıqda artıq başqa mənzərə yaranır. O vaxtın içində oxuna biləcək kitablar, ailə ilə keçirilə biləcək söhbətlər, istirahət və yuxu üçün lazım olan saatlar var.Deməli, nəqliyyatın sürəti yalnız avtomobillərin və avtobusların sürəti deyil.Bu, insanların həyatına ayrılan vaxtın sürətidir.Bəzən nəqliyyatda bir neçə dəqiqəlik gecikmə daha böyük problemlər yaradır. Valideyn uşağını məktəbdən götürməyə gecikir. İşçi işə vaxtında çata bilmir. Tələbə dərsə gecikir. Həkim qəbuluna çatmaq çətinləşir. Bir görüş təxirə düşür.Bir neçə dəqiqə bir insan üçün əhəmiyyətsiz görünə bilər. Amma həmin dəqiqə başqa bir insanın günündə mühüm yer tuta bilər.Ona görə şəhərdə nəqliyyatın rahatlığı yalnız asfaltın keyfiyyəti və avtomobillərin sayı ilə ölçülməməlidir. Söhbət insanın vaxtına münasibətdən də gedir.İnsan hər səhər evdən çıxanda əslində yalnız işə getmir. O, həyatının müəyyən hissəsini yola verir.Bu yol nə qədər rahat, təhlükəsiz və proqnozlaşdırılan olarsa, insanın günündən bir o qədər az şey aparar.Bəlkə də şəhərin ən böyük sərvətlərindən biri yollar deyil, həmin yollarda insanların itirmədiyi vaxtdır.Çünki pul itiriləndə yenidən qazanmaq mümkündür. Gecikmiş bir görüşü başqa günə keçirmək də olar. Amma yolda keçən zaman geri qayıtmır.Nəqliyyatda itən bir neçə dəqiqə təqvimdə görünmür.Amma insan ömründə görünür və bəzən şəhərin rahatlığını müəyyən edən ən vacib məsələ insanların nə qədər uzağa getməsi deyil, həmin məsafəni həyatlarından nə qədər vaxt ayıraraq qət etməsidir.
Müəllif: Günel Fərzəliyeva