Azərbaycan–Serbiya münasibətlərində yeni strateji mərhələ - ŞƏRH

15 fevral 2026-cı ildə Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevin Serbiyaya rəsmi səfəri iki ölkə arasındakı münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə daxil olduğunu nümayiş etdirdi. Belqradda keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər, Strateji Tərəfdaşlıq Şurasının ilk iclası və birgə mətbuat bəyanatları göstərdi ki, Bakı ilə Belqrad arasında əlaqələr artıq təkcə diplomatik nəzakət çərçivəsində deyil, sistemli və uzunmüddətli strateji əməkdaşlıq müstəvisində inkişaf edir. Bu səfər həm siyasi dialoqun davamlılığını təsdiqlədi, həm də iqtisadi və enerji sahələrində real nəticələrə hesablanmış tərəfdaşlığın möhkəmləndiyini ortaya qoydu.

Prezident İlham Əliyevin mətbuata bəyanatında xüsusi vurğuladığı məqamlardan biri Azərbaycan–Serbiya əlaqələrinin liderlərarası şəxsi etimada söykənməsi idi. Dövlət başçısının “biz bir-birimizi yaxından tanıyırıq” ifadəsi münasibətlərin səmimi dialoq və qarşılıqlı hörmət üzərində qurulduğunu göstərir. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində liderlər arasında formalaşan etimad siyasi qərarların daha operativ qəbuluna, iqtisadi layihələrin isə daha sürətli icrasına şərait yaradır. Bu baxımdan Bakı–Belqrad xətti sabit və davamlı tərəfdaşlıq modeli kimi diqqət çəkir.

Səfər çərçivəsində keçirilən Azərbaycan–Serbiya Strateji Tərəfdaşlıq Şurasının ilk iclası münasibətlərin institusional əsaslara keçdiyini təsdiqlədi. Enerji təhlükəsizliyi, investisiya, hökumətlərarası koordinasiya və uzunmüddətli planlaşdırma kimi istiqamətləri əhatə edən müzakirələr göstərdi ki, əməkdaşlıq artıq konkret mexanizmlər üzərində qurulur. Bu, iki ölkə arasında əlaqələrin epizodik deyil, sistemli xarakter daşıdığını nümayiş etdirir.

Enerji məsələləri danışıqların əsas istiqamətlərindən biri oldu. Serbiya Azərbaycan qazının Avropaya nəqli marşrutunda mühüm tərəfdaş kimi çıxış edir. Bolqarıstan–Serbiya interkonnektoru vasitəsilə qaz təchizatı Avropanın enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Eyni zamanda, Xəzər dənizindən Avropaya “yaşıl enerji” dəhlizinin yaradılması perspektivləri iki ölkənin əməkdaşlığını daha da genişləndirir. Bu, Azərbaycanın etibarlı enerji tərəfdaşı imicini gücləndirir, Serbiyanın isə enerji şaxələndirilməsi strategiyasına töhfə verir.

Hərbi-texniki sahədə əməkdaşlıq da münasibətlərin mühüm istiqamətlərindəndir. Son illərdə müdafiə sənayesi üzrə qarşılıqlı maraq artmış, birgə layihələr və yeni müqavilələr müzakirə edilmişdir. Serbiya Prezidenti Aleksandar Vuçiçin Azərbaycan Prezidentini təcrübəli dövlət xadimi kimi dəyərləndirməsi və ölkəmizin suverenliyinin tam bərpasını yüksək qiymətləndirməsi siyasi münasibətlərin səviyyəsini bir daha göstərir.

Beynəlxalq hüquq və ərazi bütövlüyü məsələsində tərəflərin prinsipial mövqeyi də əməkdaşlığın əsas sütunlarından biridir. Hər iki ölkə bir-birinin suverenliyini qətiyyətlə dəstəkləyir və beynəlxalq təşkilatlarda qarşılıqlı həmrəylik nümayiş etdirir. Bu prinsipiallıq strateji tərəfdaşlığın siyasi fundamentini təşkil edir.

Səfərin humanitar və rəmzi məqamları da diqqətəlayiqdir. Prezident İlham Əliyevin Belqradda Ümummilli Lider Heydər Əliyevin və serb yazıçısı Milorad Paviçin abidələrini ziyarət etməsi xalqlar arasında mədəni bağların möhkəmləndiyini göstərir. “Ay Laçın” mahnısının səsləndirilməsi isə diplomatik jest olmaqla yanaşı, dostluq münasibətlərinin səmimiliyini ifadə edir.

Ümumilikdə, bu səfər üç əsas siyasi mesaj verdi: etibarlı tərəfdaşlıq modelinin möhkəmləndirilməsi, qarşılıqlı investisiya siyasətinin genişləndirilməsi və Avrasiya məkanında yeni əməkdaşlıq istiqamətinin formalaşdırılması. “Yenə görüşəcəyik” mesajı isə münasibətlərin gələcəkdə daha da intensivləşəcəyinə işarədir.

Beləliklə, 15 fevral 2026-cı il tarixli səfər göstərdi ki, Azərbaycan–Serbiya münasibətləri sabit siyasi etimad, qarşılıqlı maraqlar və real iqtisadi perspektivlər üzərində qurulub. Mövcud dinamika onu deməyə əsas verir ki, Bakı və Belqrad arasında əməkdaşlıq yaxın illərdə daha da dərinləşəcək və regional siyasətdə uğurlu tərəfdaşlıq nümunəsi kimi öz yerini möhkəmləndirəcək.

Pərviz Hüseynzadə

YAP Babək rayon təşkilatının əməkdaşı