44 günlük Vətən müharibəsi və 2023-cü ilin sentyabrında keçirilən lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində Azərbaycan öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü tam təmin etdi. Bu tarixi zəfərlərdən sonra Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda başlanan irimiqyaslı bərpa-quruculuq işləri regionun geosiyasi mənzərəsini köklü şəkildə dəyişdi.
Bu gün Azərbaycanın işğaldan azad edilmiş ərazilərində genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri davam etdirilir. İşğaldan azad olunan şəhər və kəndlər yenidən qurulur, müasir infrastruktur yaradılır, sosial obyektlər istifadəyə verilir, keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı təmin olunur. Həyata keçirilən bu genişmiqyaslı işlərin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması və xarici ölkələrin nümayəndələrinin ərazilərdə gedən proseslərlə yerində tanış olması xüsusi əhəmiyyət daşıyır.Diplomatik korpus nümayəndələrinin işğaldan azad edilmiş ərazilərə mütəmadi səfərləri Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Qarabağda və Şərqi Zəngəzurda aparılan bərpa-quruculuq işlərinin nəticələri, regionun sosial-iqtisadi inkişafı, eləcə də tarixi-mədəni irsin qorunması istiqamətində görülən işlərlə yerində tanış olmaq imkanı yaradır.
Bu yeni dövrün en mühüm tərkib hissələrindən biri də Azərbaycanda akkreditə olunmş xarici diplomatik korpus nümayəndələrinin — səfirlərin, hərbi attaşelərin və beynəlxalq təşkilat təmsilçilərinin azad edilmiş ərazilərə müntəzəm səfərlərinin təşkil olunmasıdır.
Şuşa, Xankəndi, Füzuli, Laçın və Kəlbəcərə təşkil olunan bu səfərlər yalnız protokol xarakterli tədbirlər deyil. Bu, Azərbaycanın təşəbbüsü ilə regionda formalaşmış yeni reallıqların beynəlxalq ictimaiyyət tərəfindən de-fakto tanınması və dəstəklənməsidir. Xarici diplomatlar öz gözləri ilə həm Ermənistanın 30 illik işğal dövründə törətdiyi şəhərsalma vandalizmini və mina terrorunu görür, həm də Azərbaycan dövlətinin qısa müddətdə həyata keçirdiyi müasir infrastrukturları, "Ağıllı kənd" layihələrini və beynəlxalq hava limanlarını müşahidə edirlər.
Lakin bu obyektiv reallıq İrəvandakı revanşist qüvvələr, radikal müxalifət və erməni diaspor dairələri tərəfindən dərin psixoloji sarsıntı və siyasi isteriya ilə qarşılanır. Beynəlxalq diplomatların Qarabağ və Şərqi Zəngəzura hər bir səfəri revanşistlərin illərlə qurduğu saxta təbliğat maşınına vurulan ağır zərbəyə çevrilir.
Ermənistanın revanşist mediası və sosial şəbəkə seqmentləri xüsusilə Qərb dövlətlərinin və BMT nümayəndələrinin Xankəndi və Şuşaya getməsini kəskin tənqid edir. Onlar xarici diplomatları "Bakının təbliğatına alət olmaqda" və "insan hüquqlarına göz yummaqda" günahlandırırlar. Bu cür aqressiv ritorika, əslində, revanşistlərin faktlar qarşısındakı acizliyinin nümayişidir.
Erməni işğalı dövründə bu tarixi abidələrin də saxtalaşdırılmasına cəhd göstərilmişdi. Lakin tarixi sənədlər və daş kitabələr bu abidələrin Azərbaycan ərazisində mövcud olmuş qədim Alban dövləti tərəfindən yaradıldığını göstərir və onların erməni kilsələrinə aidiyyəti olmadığını təsdiqləyir. Bu baxımdan xarici diplomatların həmin abidələri yerində görməsi Azərbaycan həqiqətlərinin beynəlxalq ictimaiyyətə çatdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycanda akkreditə olunmuş diplomatik korpusun Qarabağ və Şərqi Zəngəzura səfərləri təkcə məlumatlandırma məqsədi daşımır, həm də regionda dayanıqlı sülhün və təhlükəsizliyin təmin olunmasına xidmət edir. Diplomatların öz gözləri ilə gördüyü quruculuq işləri Azərbaycanın regiona dağıntı deyil, inkişaf və rifah gətirdiyinin ən bariz sübutudur.
Erməni revanşistlərinin bütün maneəçilik cəhdlərinə və isterik reaksiyalarına baxmayaraq, beynəlxalq ictimaiyyət artıq keçmişin münaqişə ritorikasını deyil, Azərbaycanın yaratdığı yeni sülh reallığını qəbul edir. Bu isə o deməkdir ki, revanşizm xülyaları ilə yaşayan qüvvələr üçün nəinki beynəlxalq dəstək, hətta siyasi manipulyasiya imkanları da tamamilə tükənmişdir.
Rövlan Heydərov
YAP Naftalan şəhər təşkilatının sədri