Yeni Azərbaycan Partiyasının VIII Qurultayı Azərbaycanın ictimai-siyasi həyatında keçirilmiş mühüm siyasi tədbirlərdən biri kimi təqdim olunmuşdur. Qurultay 2 oktyabr 2026-cı ildə Bakıda keçirilmişdir. Tədbirdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti və Yeni Azərbaycan Partiyasının Sədri İlham Əliyev çıxış etmişdir. Çıxışda ölkənin ictimai-siyasi həyatında baş verən dəyişikliklər barədə fikirlər səsləndirilmişdir. Qurultayın yeni ictimai-siyasi və geosiyasi şəraitdə keçirildiyi vurğulanmışdır. Bu şərait Azərbaycanın son illərdə keçdiyi proseslərlə əlaqələndirilmişdir. Çıxışda Yeni Azərbaycan Partiyasının siyasi fəaliyyətinin müxtəlif mərhələlərinə nəzər salınmışdır. Partiyanın 1992-ci ildə yaradılması müasir siyasi tarixdə mühüm hadisə kimi xatırlanmışdır. Partiyanın təsis qurultayının Naxçıvanda keçirildiyi qeyd edilmişdir. Həmin dövrdə ölkədə mürəkkəb siyasi proseslərin mövcud olduğu bildirilmişdir.
Çıxışda Yeni Azərbaycan Partiyasının yaranmasının siyasi şəraitlə bağlı olduğu qeyd edilmişdir. Partiyanın yaradılmasının cəmiyyətin müəyyən siyasi tələbləri ilə əlaqələndirildiyi bildirilmişdir. Heydər Əliyevin partiyanın təsis prosesindəki rolu ayrıca vurğulanmışdır. Partiyanın sonrakı fəaliyyəti Azərbaycan dövlətçiliyinin inkişafı ilə bağlı kontekstdə təqdim edilmişdir. Çıxışda 1990-cı illərin əvvəllərində Azərbaycanın qarşılaşdığı problemlər də xatırlanmışdır. Həmin dövrün siyasi, iqtisadi və təhlükəsizlik baxımından mürəkkəb olduğu bildirilmişdir. Ərazi itkiləri və daxili siyasi gərginliklər həmin mərhələnin əsas problemləri sırasında göstərilmişdir. Dövlət idarəçiliyinin möhkəmləndirilməsi məsələsi də çıxışda diqqət çəkən mövzulardan olmuşdur. Azərbaycanın sonrakı inkişafının müəyyən siyasi və institusional dəyişikliklərlə əlaqələndirildiyi görünür. Bu baxımdan qurultay çıxışında tarixi proseslərə geniş yer ayrılmışdır.
Çıxışda Yeni Azərbaycan Partiyasının fəaliyyətinin 30 ildən artıq dövrü əhatə etdiyi qeyd edilmişdir. Partiyanın müxalifət siyasi təşkilatı kimi yarandığı xatırladılmışdır. Sonrakı mərhələdə partiyanın hakim siyasi qüvvə kimi fəaliyyət göstərdiyi bildirilmişdir. Partiyanın keçdiyi tarixi yol qurultay çıxışının əsas istiqamətlərindən biri olmuşdur. Bu tarix siyasi proseslərin ardıcıllığı baxımından təqdim edilmişdir. Azərbaycanın müstəqillik dövrünün siyasi tarixində partiyaların fəaliyyətinin xüsusi əhəmiyyəti vardır. Siyasi partiyalar cəmiyyətin müxtəlif sosial qruplarının siyasi maraqlarının ifadəsində iştirak edirlər. Yeni Azərbaycan Partiyasının fəaliyyəti də bu ümumi siyasi prosesin bir hissəsi kimi nəzərdən keçirilə bilər. Qurultayda partiyanın gələcək fəaliyyət istiqamətləri barədə də fikirlər səsləndirilmişdir. Bu istiqamətlər mövcud ictimai-siyasi reallıqlara uyğunlaşdırılmalıdır.
Çıxışın mühüm mövzularından biri ideoloji fəaliyyət məsələsi olmuşdur. İlham Əliyev ideoloji işin müasir tələblərə uyğun qurulmasının vacibliyini qeyd etmişdir. Burada şablon yanaşmalardan uzaqlaşmaq məsələsi ön plana çıxarılmışdır. Müasir kommunikasiya vasitələrinin yaratdığı imkanların nəzərə alınmasının əhəmiyyəti vurğulanmışdır. İctimaiyyətə ölkədə gedən proseslər barədə məlumatların çatdırılması ideoloji fəaliyyətin istiqamətlərindən biri kimi göstərilmişdir. Azərbaycanın reallıqlarının ictimai müzakirədə olmasının vacibliyi də qeyd edilmişdir. Bu yanaşma informasiya mühitində baş verən dəyişikliklərlə əlaqələndirilə bilər. Müasir dövrdə siyasi təşkilatların cəmiyyətlə kommunikasiya üsulları dəyişməkdədir. Sosial media və rəqəmsal platformalar siyasi kommunikasiya üçün yeni imkanlar yaradır. Buna görə də siyasi partiyaların informasiya siyasəti daim yenilənən mühitə uyğunlaşmalıdır.
Çıxışda Azərbaycanın müxtəlif bölgələrində həyata keçirilən quruculuq işləri də diqqətə çatdırılmışdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan işlər xüsusi qeyd olunmuşdur. Bu ərazilərdə infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsi ölkənin inkişaf gündəliyinin bir hissəsi kimi təqdim edilmişdir. Eyni zamanda digər regionlarda da müxtəlif layihələrin həyata keçirildiyi bildirilmişdir. Quruculuq prosesinin genişmiqyaslı xarakter daşıdığı qeyd edilmişdir. Bu proses Azərbaycanın sosial-iqtisadi inkişaf siyasəti ilə əlaqələndirilmişdir. Regionların inkişafı dövlət siyasətinin istiqamətlərindən biri kimi qiymətləndirilə bilər. İnfrastrukturun yenilənməsi iqtisadi və sosial imkanların genişlənməsinə təsir edən amillərdən biridir. Yeni yaşayış məntəqələrinin və müxtəlif sosial obyektlərin yaradılması da bu prosesin tərkib hissəsidir. Qurultay çıxışında bu məsələlər ölkənin hazırkı inkişaf mərhələsi ilə əlaqələndirilmişdir.
Çıxışda tarixi hadisələrin düzgün təqdim edilməsinin əhəmiyyətinə də toxunulmuşdur. Burada tarixi reallıqların təhrif edilməməsi fikri ön plana çıxarılmışdır. Azərbaycan tarixinin müxtəlif mərhələləri barədə obyektiv məlumatların yayılması mühüm məsələlərdən biridir. Tarixi yaddaş cəmiyyətin siyasi və sosial düşüncəsinin formalaşmasına təsir göstərən amillərdəndir. Gənc nəslin ölkənin keçmişi haqqında məlumatlandırılması da əhəmiyyət daşıyır. Bu istiqamətdə təhsil və informasiya resurslarının imkanlarından istifadə edilə bilər. Tarixi faktların sənədlər əsasında öyrənilməsi obyektiv yanaşmanın əsas şərtlərindən biridir. Müxtəlif mənbələrin müqayisəli şəkildə araşdırılması da elmi baxımdan faydalıdır. Siyasi tarixə münasibətdə faktlarla qiymətləndirmələrin bir-birindən fərqləndirilməsi vacibdir. Bu yanaşma tarixi hadisələrin daha düzgün anlaşılmasına imkan yaradır.
VIII Qurultay çıxışında partiyanın gələcək fəaliyyətinə dair ümumi istiqamətlər də müəyyən edilmişdir. Yeni ictimai-siyasi şərait partiyanın fəaliyyətində yeni yanaşmalar tələb edir. Siyasi təşkilatların dəyişən sosial mühitə uyğunlaşması müasir dövrdə vacib məsələlərdəndir. Partiyanın təşkilati fəaliyyətinin də yeni tələblərə uyğunlaşdırılması mümkündür. Gənclərin siyasi proseslərdə iştirakı belə istiqamətlərdən biri ola bilər. Yeni nəslin siyasi düşüncəsinin formalaşması uzunmüddətli prosesdir. Bu prosesdə təhsil, ictimai fəaliyyət və siyasi maarifləndirmə mühüm rol oynayır. Siyasi dialoq müasir siyasi sistemlərin əsas elementlərindən biridir. Cəmiyyət daxilində müxtəlif fikirlərin mövcudluğu siyasi proseslərin təbii xüsusiyyətidir. Bu baxımdan siyasi təşkilatların dialoq imkanlarından istifadə etməsi mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Qurultay çıxışında Azərbaycanın son illərdə keçdiyi dəyişikliklərə də geniş yer verilmişdir. Ölkənin ərazi bütövlüyü və suverenliyi məsələsi yeni geosiyasi reallıqlar kontekstində təqdim edilmişdir. Bu dəyişikliklərin siyasi fəaliyyətə təsir etdiyi qeyd edilmişdir. Azərbaycanın regional mövqeyinin də dəyişdiyi vurğulanmışdır. Yeni geosiyasi vəziyyət xarici siyasət üçün də yeni imkanlar və çağırışlar yaradır. Regional əməkdaşlıq məsələləri belə şəraitdə xüsusi əhəmiyyət qazanır. Nəqliyyat və kommunikasiya layihələri də yeni regional reallıqların bir hissəsidir. İqtisadi əlaqələrin genişləndirilməsi siyasi sabitliklə sıx bağlıdır. Azərbaycan müxtəlif beynəlxalq və regional platformalarda iştirak edir. Bu fəaliyyət ölkənin xarici siyasət gündəliyinin tərkib hissəsidir.
YAP-ın VIII Qurultayında səsləndirilən fikirlər partiyanın gələcək fəaliyyətinə dair baxışları əhatə etmişdir. Çıxışda həm tarixi təcrübə, həm də müasir çağırışlar birlikdə nəzərdən keçirilmişdir. Partiyanın keçmiş fəaliyyəti gələcək vəzifələrin müəyyənləşdirilməsi üçün siyasi təcrübə kimi təqdim edilmişdir. İdeoloji fəaliyyətin yenilənməsi bu vəzifələr sırasında xüsusi yer tutmuşdur. Müasir informasiya mühitində siyasi kommunikasiyanın yeni üsullarına ehtiyac vardır. Cəmiyyətlə əlaqələrin daha çevik qurulması siyasi təşkilatlar üçün vacibdir. Dövlət və cəmiyyət münasibətlərinin inkişafı da siyasi gündəlikdə mühüm mövzulardandır. Siyasi proseslərdə vətəndaşların fəallığı demokratik institutların inkişafı baxımından əhəmiyyətlidir. Gələcək fəaliyyətin yeni reallıqlara uyğun qurulması davamlı siyasi inkişaf üçün vacib amildir. VIII Qurultay çıxışı bu məsələlərə dair ümumi istiqamətləri ortaya qoymuşdur.
Zaur Mehdiyev,
YAP Gədəbəy rayon təşkilatının sədr müavini