2020-ci il oktyabrın 20-də Zəngilan şəhərinin işğaldan azad edilməsi Azərbaycanın Vətən müharibəsində qazandığı mühüm qələbələrdən biri oldu. Prezident, Müzəffər Ali Baş Komandan İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Azərbaycan Ordusu xalqımıza doğma torpaqlarına qayıtmaq imkanı qazandırdı. Uzun illərin ayrılığından sonra Zəngilanın qarşısında yeni inkişaf mərhələsi açıldı. Hərbi Zəfərdən sonra başlanan bərpa və yenidənqurma işləri bu torpaqlarda həyatın dirçəldilməsinə, insanların təhlükəsiz və müasir şəraitdə yaşamasına yönəldi. Bu gün Zəngilanda həyata keçirilən layihələr Azərbaycanın öz ərazilərini bərpa etmək və vətəndaşlarını doğma yurdlarına qaytarmaq iradəsini konkret nəticələrlə göstərir.
Zəngilanın yenidən qurulması mürəkkəb və bir-biri ilə əlaqəli vəzifələrin həllini tələb edir. İşğalın ağır nəticələrinin aradan qaldırılması, ərazilərin təhlükəsizliyinin təmin edilməsi, yolların və kommunal sistemlərin yaradılması yaşayışın bərpası üçün zəruri şərtlərdir. İnsanların geri dönməsi üçün evlərin tikilməsi ilə yanaşı, təhsil, səhiyyə, nəqliyyat və digər xidmətlərə çıxış imkanları da formalaşdırılmalıdır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən siyasət bu ehtiyacların vahid planlaşdırma əsasında qarşılanmasına xidmət edir.
Quruculuğun əsas məqsədi doğma torpağa qayıdan insanın burada gələcəyini qura bilməsidir. Məcburi köçkünlük illərində Zəngilan sakinləri öz yurdlarına bağlılıqlarını qoruyub saxladılar. İndi həmin bağlılıq yeni evlərdə, bərpa olunan yaşayış məntəqələrində və yenidən formalaşan ictimai həyatda davam edir. Dövlətin yaratdığı şərait qayıdış arzusunu gündəlik yaşayışa çevirir. Bu prosesin uğuru tikinti işlərinin miqyası ilə yanaşı, insanların doğma yurdda özlərini rahat və güvənli hiss etməsində ifadə olunur.
Zəngilanda yeni inkişaf yanaşmasının ilk nümunələrindən biri Ağalı kəndi oldu. “Ağıllı kənd” konsepsiyası əsasında yaradılmış yaşayış məntəqəsi müasir texnologiyaların kənd həyatına tətbiqi baxımından əhəmiyyətlidir. Burada yaşayışın təşkili ilə xidmətlərin əlçatanlığının əlaqələndirilməsi qayıdış prosesinə yeni məzmun qazandırdı. Ağalı təcrübəsi göstərdi ki, azad edilmiş ərazilərin bərpasında gələcək ehtiyacları nəzərə alan həllərdən istifadə olunur. Doğma yurda qayıdan ailələr üçün müasir yaşayış imkanlarının yaradılması ümumi quruculuq siyasətinin mühüm istiqamətidir.
Zəngilan şəhərində həyata keçirilən layihələr də bu yanaşmanın davamıdır. Prezident İlham Əliyev 2023-cü il sentyabrın 28-də şəhərdə ikinci, üçüncü və dördüncü yaşayış komplekslərinin təməllərini qoydu. Həmin gün 160 yerlik uşaq bağçasının təməlqoyma mərasimi də keçirildi. Yaşayış binaları ilə sosial obyektlərin birlikdə planlaşdırılması ailələrin ehtiyaclarına kompleks münasibəti göstərir. Şəhərə qayıdacaq insanların məişəti, uşaqların inkişafı və gündəlik xidmətlərə çıxışı yeni yaşayış mühitinin ayrılmaz hissələri kimi nəzərə alınır.
Məktəbəqədər təhsil müəssisəsinin yaradılması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Uşaq bağçası uşaqların erkən inkişafına və sosiallaşmasına şərait yaratmaqla yanaşı, valideynlərin əmək fəaliyyətində iştirakını da asanlaşdırır. Yeni şəhər həyatının formalaşması belə xidmətlərin mövcudluğundan asılıdır. Buna görə yaşayış kompleksləri ilə yanaşı uşaq bağçasının da təməlinin qoyulması şəhərin gələcəyinə ailələrin ehtiyacları prizmasından yanaşıldığını göstərir.
Bərpa prosesi rayonun kənd və qəsəbələrini də əhatə edir. 2023-cü il sentyabrın 28-də Alıbəyli və Zəngilan kəndlərinin, 2024-cü il mayın 18-də isə Mincivan qəsəbəsinin təməllərinin qoyulması yaşayış məntəqələrinin mərhələli şəkildə yenidən qurulmasının nümunələridir. Bu layihələr müxtəlif ünvanlardan olan sakinlərin öz yurdlarına qayıdışı üçün zəmin yaradır. Kənd və qəsəbələrdə yaşayışın bərpası yerli təsərrüfat fəaliyyətinin, sosial münasibətlərin və icma həyatının yenidən canlanması baxımından da mühümdür.
Şəhərin normal fəaliyyəti üçün yol və kommunikasiya sistemlərinin qurulması əsas şərtlərdəndir. 2024-cü il mayın 18-də Zəngilan şəhərinin daxili yol-kommunikasiya şəbəkəsinin təməlinin qoyulması bu istiqamətdə mühüm addım oldu. Belə infrastruktur yaşayış məhəllələrini və ictimai obyektləri bir-biri ilə əlaqələndirir, xidmətlərin təşkili üçün texniki baza yaradır. Şəhərin müxtəlif hissələrinin vahid sistem daxilində inkişaf etdirilməsi gələcək yaşayışın rahatlığına və idarəetmənin səmərəliliyinə xidmət edir.
Enerji infrastrukturu da Zəngilanın dirçəlişində mühüm yer tutur. Prezident İlham Əliyevin iştirakı ilə 2023-cü il sentyabrın 28-də “Cahangirbəyli” Su Elektrik Stansiyasının, 2024-cü il mayın 18-də isə “Zəngilan” və “Şayıflı” Su Elektrik stansiyalarının açılması rayonun enerji imkanlarının inkişaf etdirilməsinə xidmət etdi. Yerli su ehtiyatlarından enerji istehsalında istifadə olunması bərpa prosesində təbii imkanların nəzərə alındığını göstərir. Enerji təminatının gücləndirilməsi yaşayış məntəqələrinin, sosial müəssisələrin və iqtisadi fəaliyyətin davamlılığı üçün vacibdir.
Zəngilanda quruculuğun diqqətçəkən istiqamətlərindən biri də ictimai və işgüzar tədbirlər üçün müasir məkanların yaradılmasıdır. 2023-cü il sentyabrın 28-də Zəngilan Konqres Mərkəzi Kompleksinin açılması rayonun yeni funksiyalar qazanması baxımından əhəmiyyətli hadisə oldu. Ertəsi gün Prezident İlham Əliyevin burada 2-ci Azərbaycan Milli Şəhərsalma Forumunda iştirakı azad edilmiş ərazilərdə aparılan bərpa işlərinin peşəkar müzakirə mövzusuna çevrildiyini göstərdi. Zəngilanın özündə şəhərsalma məsələlərinin müzakirəsi görülən işlərin təqdimatı və təcrübə mübadiləsi üçün imkan yaratdı.
Rayonun inkişafında xidmət və turizm sahələrinin də perspektivi var. 2024-cü il mayın 18-də Ağalı kəndində “Ağalı” hotelinin açılması bu istiqamətdə yaradılan imkanlardan biridir. Müasir xidmət obyektləri bölgəyə səfərlərin təşkilini asanlaşdırır, yerli iqtisadi fəallığa əlavə təkan verə bilər. Belə müəssisələrin fəaliyyəti məşğulluq, peşə bacarıqları və yerli məhsullara tələbat baxımından da əhəmiyyətlidir. İnfrastrukturun iqtisadi fəaliyyətlə tamamlanması qayıdışın davamlılığını gücləndirən əsas amillərdəndir.
Zəngilanın yenidən qurulması onun mənəvi mühitinin bərpasını da əhatə edir. Heydər Əliyev Fondu tərəfindən inşa edilmiş Zəngilan şəhər məscidinin 2024-cü il mayın 18-də açılması bu prosesin mühüm hadisələrindən oldu. Məscid şəhərin memarlıq görünüşünü zənginləşdirməklə yanaşı, sakinlərin dini-mənəvi həyatının təşkili üçün məkan yaradır. Yaşayış, iqtisadi fəaliyyət və mədəni-mənəvi mühitin birlikdə inkişafı yeni şəhərin bütöv həyat qazanmasına xidmət edir.
Görülən işlər uzunmüddətli məqsədlərə hesablanıb. Yeni yaşayış məntəqələrinin davamlı inkişafı insanların burada işləməsi, peşə qazanması və ictimai həyata qoşulması ilə möhkəmlənəcək. Dövlətin yaratdığı infrastruktur sakinlərin təşəbbüsü və əməyi üçün imkanlar açır. Bu imkanların səmərəli istifadəsi Zəngilanın iqtisadi fəallığını artıracaq, doğma yurda qayıdan ailələrin rifahına töhfə verəcək. Beləliklə, quruculuq prosesi mərhələli şəkildə yeni həyatın dayanıqlı əsaslarını formalaşdırır.
20 Oktyabr – Zəngilan şəhəri günü xalqımızın həm qəhrəmanlıq tarixini, həm də quruculuq əzmini ifadə edir. Azərbaycan əsgərinin azad etdiyi torpaqda bu gün evlər, yollar, enerji və sosial obyektlər yaradılır. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən layihələr Zəngilanın gələcəyinə möhkəm təməl qoyur. Həmin gələcəyin əsas ünvanı isə öz yurduna qayıdan, burada çalışan və övladlarını böyüdən Azərbaycan vətəndaşıdır.
Mehti Miriyev,
YAP Neftçala rayon təşkilatı ərazi partiya təşkilatının sədri
Neftçala rayon MKTİB-in rəisi