Dialoqdan inkişafa - Azərbaycanın beynəlxalq mövqeyi və milli dəyərlərə sədaqəti - ŞƏRH

Oktyabrın 27-də Bakıda keçirilən VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda Prezident İlham Əliyevin çıxışı müasir beynəlxalq münasibətlərin aktual məsələlərinə, Azərbaycanın dövlətçilik təcrübəsinə, milli-mənəvi dəyərlərinə və iqtisadi inkişaf göstəricilərinə aydınlıq gətirən mühüm məqamlarla yadda qaldı. “Ortaq gələcək naminə dialoq” mövzusuna həsr olunmuş forum dünyanın müxtəlif ölkələrini təmsil edən nümayəndələrin bir araya gəlməsi, qlobal problemlərin müzakirəsi və qarşılıqlı anlaşmanın gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyətli beynəlxalq platformadır. Prezidentin çıxışında səsləndirilən fikirlər Azərbaycanın keçdiyi inkişaf yoluna nəzər salmaqla yanaşı, beynəlxalq əməkdaşlığın hansı prinsiplər üzərində qurulmalı olduğu barədə də düşünməyə əsas verir.

Bu gün dünyada siyasi gərginliklərin, münaqişələrin, dini və mədəni zəmində anlaşılmazlıqların mövcud olduğu bir şəraitdə mədəniyyətlərarası dialoqun əhəmiyyəti daha aydın görünür. Müxtəlif xalqların bir-birini tanıması, fərqli baxışlara hörmətlə yanaşması və ortaq maraqlar ətrafında əməkdaşlıq etməsi sülhün qorunmasının vacib şərtlərindəndir. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumu ötən illər ərzində mədəniyyətlərarası münasibətləri və digər əlaqədar məsələləri müzakirə etmək üçün səmərəli və əhatəli platformalardan birinə çevrilib. 2011-ci ildə Azərbaycanın təşəbbüsü ilə əsası qoyulan bu forumun beynəlxalq miqyasda tanınması ölkəmizin dialoqun və əməkdaşlığın inkişafına verdiyi önəmin göstəricisidir. Belə tədbirlər Azərbaycanın müxtəlif mədəniyyətlər arasında qarşılıqlı anlaşmanın təşviqinə verdiyi töhfəni nümayiş etdirir. Azərbaycanın tarixən Şərqlə Qərb arasında yerləşməsi onun mədəni inkişafına, dünyagörüşünə və beynəlxalq əlaqələrinə mühüm təsir göstərib. Əsrlər boyu formalaşan tolerantlıq ənənələri, müxtəlif dinlərin və etnik qrupların nümayəndələrinin birgə yaşaması xalqımızın mənəvi zənginliyini əks etdirir. Bu xüsusiyyətlər milli kimliyimizin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Məhz buna görə də Prezidentin çıxışında milli ənənələrin və həyat tərzinin qorunması məsələsinə xüsusi diqqət yetirilməsi təsadüfi deyil. Dövlət başçısının vurğuladığı kimi, Azərbaycan müstəqillik illərində yalnız öz ənənələrini və həyat tərzini qoruyub saxlamaqla kifayətlənməyib, onları daha da gücləndirib. Milli dəyərlərin qorunması hər bir xalqın gələcəyi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Qloballaşmanın sürətləndiyi, informasiya mübadiləsinin genişləndiyi müasir dövrdə milli kimliyi yaşatmaq, ana dilinə, tarixə, mədəniyyətə və adət-ənənələrə bağlılığı qorumaq xüsusi məsuliyyət tələb edir. Eyni zamanda müasir dünyanın imkanlarından istifadə etmək, elmi-texniki tərəqqiyə uyğunlaşmaq və beynəlxalq əməkdaşlığı genişləndirmək də vacibdir. Bu iki istiqamət bir-birinə zidd deyil. Əksinə, öz milli köklərinə bağlı olan cəmiyyət dünya ilə münasibətlərini daha sağlam əsaslar üzərində qura bilər. Azərbaycanın təcrübəsi milli-mənəvi dəyərlərin qorunması ilə müasir inkişafın paralel şəkildə davam etdirilməsinin əhəmiyyətini önə çıxarır.

Cənab Prezident İlham Əliyevin çıxışında beynəlxalq hüquq və beynəlxalq təşkilatların qərarlarının icrası məsələsi də mühüm yer tutub. Dövlət başçısı BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin icra mexanizminin yaradılmasının zəruriliyini diqqətə çatdırıb. Bu məsələ Azərbaycanın yaxın tarixində yaşadığı hadisələr baxımından xüsusi məna daşıyır. 1993-cü ildə qəbul edilmiş və işğal olunmuş Azərbaycan ərazilərindən qüvvələrin çıxarılmasını tələb edən dörd qətnamənin uzun müddət icra edilməməsi beynəlxalq qərarların kağız üzərində qalmasının hansı nəticələrə gətirib çıxara biləcəyini göstərdi. Beynəlxalq hüququn işlək olması üçün yalnız qərarların qəbul edilməsi deyil, onların yerinə yetirilməsini təmin edən mexanizmlərin də mövcudluğu vacibdir. Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və suverenliyinin bərpası ilə nəticələnən proseslər ölkəmizin beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyinin müzakirəsində mühüm yer tutur. Prezidentin çıxışında bu təcrübəyə toxunulması bir daha göstərir ki, beynəlxalq münasibətlərdə ədalət prinsipi bütün dövlətlərə eyni şəkildə tətbiq edilməlidir. Qəbul olunan qərarların icrası siyasi maraqlardan asılı olmamalı, beynəlxalq təşkilatların nüfuzu və hüququn aliliyi real mexanizmlərlə qorunmalıdır. İkili standartların aradan qaldırılması, dövlətlərin suverenliyinə hörmət və qarşılıqlı öhdəliklərin yerinə yetirilməsi daha sabit beynəlxalq münasibətlərin formalaşmasına xidmət edə bilər.

Forumda Azərbaycanın beynəlxalq birliyin etibarlı və hörmətli üzvü kimi mövqeyi də diqqətə çatdırılıb. Prezident İlham Əliyevin bu barədə səsləndirdiyi fikirlər ölkəmizin xarici siyasətinin əsas istiqamətlərini və beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarını əks etdirir. Azərbaycanın müxtəlif dövlətlərlə strateji tərəfdaşlıq əlaqələri, beynəlxalq təşkilatlarda fəal iştirakı, enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfələr və nəqliyyat-logistika sahəsində artan rolu ölkənin beynəlxalq əlaqələrinin genişlənməsinə şərait yaradır. Müasir dünyada etibarlı tərəfdaşlıq yalnız bəyanatlarla deyil, qarşılıqlı maraqların qorunması, ardıcıl siyasət və uzunmüddətli əməkdaşlıqla möhkəmlənir. Azərbaycanın əlverişli coğrafi mövqeyi də bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Avropa ilə Asiyanı birləşdirən nəqliyyat dəhlizləri, müasir infrastruktur layihələri və qonşu dövlətlərlə əməkdaşlıq ölkəmizin regional bağlantılardakı rolunu artırır. Eyni zamanda beynəlxalq tədbirlərə ev sahibliyi edilməsi Azərbaycanın qlobal məsələlərin müzakirəsində iştirakını genişləndirir. Mədəniyyətlərarası dialoqun təşviqi, müxtəlif tərəfdaşlarla əlaqələrin inkişafı və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət ölkənin beynəlxalq mövqeyinin formalaşmasında bir-birini tamamlayan amillərdir.

Dövlətin beynəlxalq nüfuzunun mühüm dayaqlarından biri də iqtisadi dayanıqlılıqdır. Prezidentin çıxışında Azərbaycanın xarici borcunun ümumi daxili məhsulun 5 faizindən bir qədər artıq olması xüsusi qeyd edilib. Bu göstərici ölkənin maliyyə vəziyyəti və borc yükü barədə müəyyən təsəvvür yaradır. Xarici borcun aşağı səviyyədə saxlanılması iqtisadi sabitliyin qorunması baxımından əhəmiyyətlidir. Bununla yanaşı, davamlı iqtisadi inkişafın təmin edilməsi üçün istehsalın genişləndirilməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafı, investisiyaların cəlb olunması, yeni iş yerlərinin yaradılması və əhalinin rifahının yüksəldilməsi də vacib istiqamətlər olaraq qalır. Azərbaycanın enerji resursları, beynəlxalq bazarlara enerji təchizatında iştirakı və tranzit imkanları iqtisadi potensialın mühüm hissəsini təşkil edir. Bu imkanların səmərəli istifadəsi, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi və müasir infrastrukturun inkişafı ölkənin uzunmüddətli dayanıqlılığına töhfə verə bilər. İqtisadi göstəricilərin beynəlxalq əməkdaşlıq imkanları ilə uzlaşdırılması dövlətin həm daxili inkişafı, həm də qlobal iqtisadi münasibətlərdə iştirakı baxımından əhəmiyyətlidir.

VII Ümumdünya Mədəniyyətlərarası Dialoq Forumunda səsləndirilən fikirlər bir-biri ilə sıx bağlı olan mühüm məsələləri əhatə edir. Milli dəyərlərin qorunması cəmiyyətin mənəvi bütövlüyünü möhkəmləndirir, beynəlxalq hüququn icrası ədalətli münasibətlərin əsasını təşkil edir, etibarlı tərəfdaşlıq ölkənin xarici əlaqələrini genişləndirir, iqtisadi dayanıqlılıq isə müstəqil inkişaf üçün əlavə imkanlar yaradır. Bu istiqamətlərin hər biri Azərbaycanın gələcək inkişafı və beynəlxalq əməkdaşlıqda iştirakının davamlılığı baxımından əhəmiyyətlidir. Bakıda keçirilən forumun əsas mesajlarından biri də dünyanı düşündürən problemlərin həllində dialoqun, qarşılıqlı hörmətin və ortaq məsuliyyətin vacibliyidir. Fərqli mədəniyyətlərə sahib xalqlar arasında körpülərin qurulması, beynəlxalq hüquqa əməl olunması və dövlətlər arasında etimadın gücləndirilməsi daha təhlükəsiz gələcəyin formalaşmasına xidmət edir. Azərbaycanın bu istiqamətlərdə irəli sürdüyü təşəbbüslər və forum çərçivəsində aparılan müzakirələr bir daha göstərir ki, dialoq yalnız fikir mübadiləsi deyil, həm də ortaq problemlərin həlli üçün mühüm vasitədir.

Səriyyə Əhmədova

Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan şəhər təşkilatı “Babək məhəlləsi 8” ünvanında yerləşən ərazi partiya təşkilatının sədri,

Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan şəhər təşkilatının fəal üzvü