"Stress testi": ABŞ İranda varis axtarır

Tramp administrasiyası Venesuela ssenarisinə bənzər şəkildə neft də daxil olmaqla, gəlirli bir razılaşma əldə etməyə hazır olan birini tapmağa çalışır. SİA- xarici mənbələrə istinadla xəbər verir ki, Ağ Ev İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Bağır Qalibafı ən yaxşı namizəd hesab edir.

Donald Tramp administrasiyası tədricən İranla bağlı kursunu dəyişdirir, hərbi təzyiqdən diplomatik həll yolları axtarmağa keçir. Politico xəbər verir ki, Ağ Evin gələcək danışıqlar üçün nəzərdən keçirdiyi əsas fiqurlardan biri 64 yaşlı İran Parlamentinin sədri Məhəmməd Bağır Qalibafdır.

Əvvəllər ABŞ-a qarşı sərt açıqlamalar verən Qalibafın gərgin ritorikasına baxmayaraq, Vaşinqton onu iş görmək mümkün olan praqmatik siyasətçi kimi görür. Administrasiya İran sistemində bir neçə namizədin bir növ "stress testi" aparır və Delsi Rodrigezlə Venesuela ssenarisinə bənzər şəkildə neft də daxil olmaqla əlverişli bir razılaşma əldə etməyə hazır olan birini tapmağa çalışır.

Donald Tramp üçün iqtisadi sabitlik əsas prioritet olaraq qalır. Xüsusilə, ABŞ administrasiyası İran neft ixracının əsas mərkəzi olan Xarq adası kimi strateji əhəmiyyətli obyektlərə hücumlardan çəkinir. Məqsəd, daxili siyasi nəzarəti qorumaq imkanı müqabilində sabit enerji təchizatı təklif edəcək gələcək İran rəhbərliyi ilə kompromis tapmaqdır. Eyni zamanda, müxalifət lideri Rza Pəhləvinin İran daxilində kifayət qədər dəstəyi olmadığı və sabitliyin pozulması riski səbəbindən onun geri dönüşü ehtimal olunmur.

ABŞ administrasiyası, Venesueladakı Çavistalar kimi, Vaşinqtonun tələb etdiyi dialoqu asanlaşdıra və güzəşt razılaşmalarına vasitəçilik edə biləcək İran elitasının nüfuzlu üzvlərini axtarır.

Buna baxmayaraq, analitiklər bu yanaşmanın effektivliyinə şübhə ilə yanaşırlar. Onlar hesab edirlər ki, İran hərbi rəhbərliyinin ABŞ-a qarşı dərin inamsızlığı ciddi maneə olacaq. Lakin Ağ Ev "Venesuela ssenarisi"nin perspektivlərinə nikbin yanaşır və tezliklə Hörmüz boğazının açılmasında və hərbi gərginliyə son qoyulmasında irəliləyiş əldə etməyə ümid edir. Medianın məlumatına görə, bu, qlobal enerji bazarlarını sakitləşdirməli və neft qiymətlərinin daha da artmasının qarşısını almalıdır.

Xatırladaq ki, ABŞ lideri İranla danışıqların "birbaşa davam etdiyini" və təxminən 15 bəndin artıq razılaşdırıldığını iddia edir. Bunların arasında Hörmüz boğazının açılması və İran və ABŞ üçün onun üzərində birgə nəzarətin mümkünlüyü də var. Bu arada, Reuters İsraildəki mənbələrə istinadən ABŞ-ın İran Parlamentinin spikeri Məhəmməd Qalibaf ilə danışıqlar apardığını bildirir.

Mehr Xəbər Agentliyi İran Xarici İşlər Nazirliyinə istinadən bildirib ki, İran hərbi münaqişənin həlli üçün ABŞ ilə danışıqlar aparmır və ABŞ prezidentinin açıqlamaları enerji qiymətlərini aşağı salmaq və hərbi planlarının həyata keçirilməsi üçün vaxt qazanmaq səylərinin bir hissəsidir. Lakin Tehran "region ölkələrindən gərginliyin azaldılması üçün təşəbbüslərin olduğunu" etiraf edib.

VƏLİ