Hindistan və Çin barışmaq fikrinə gəliblər..?

...Hindistan və Çin 2020-ci il sərhəd münaqişəsindən sonra tədricən əlaqələri bərpa edirlər, lakin tam barışıqdan danışmaq hələ tezdir.

Çin Xalq Respublikasının sədri Si Cinpinin BRICS sammiti üçün Yeni Dehliyə səfəri mühüm diplomatik siqnal olacaq. Belə ki, təxminən yeddi ildən sonra ilk dəfə Çin lideri Hindistana səfər edəcək.

SİA-nın əldə etdiyi məlumata görə, bu barədə The Wall Street Journal yazır.

Hindistan və Çin 2020-ci il sərhəd münaqişəsindən sonra bir-birinə doğru bir neçə addım atıblar, lakin hələ də real yaxınlaşmaya nail olmayıblar.

Çin prezidenti Si Cinpinin BRICS sammiti üçün Yeni Dehliyə qarşıdakı səfəri mühüm diplomatik siqnal olacaq - Çin lideri təxminən yeddi ildən sonra ilk dəfə Hindistana səfər edəcək.

Xatırladaq ki, altı il əvvəl Himalay dağlarında sərhəd toqquşmaları 20 hindistanlı və ən azı dörd Çin əsgərinin ölümünə səbəb olub. Bundan sonra Yeni Dehli on minlərlə əsgəri sərhədə yerləşdirdi, "TikTok" və "Vychat" da daxil olmaqla təxminən 60 Çin tətbiqini qadağan etdi, eləcə də Çin şirkətlərinin 5G şəbəkəsinin inkişafında iştirakını məhdudlaşdırdı.

...Amma son iki ildə münasibətlər tədricən yaxşılaşmağa başlayıb. Modi və Si beynəlxalq platformalarda görüşdülər, ölkələr mübahisəli sərhədlə bağlı danışıqları bərpa etdilər və müəyyən ərazilərdə patrul xidməti göstərmək barədə razılığa gəldilər.

Hindistan yenidən ÇXR vətəndaşlarına turist vizaları verməyə başladı və ölkələr arasında birbaşa hava nəqliyyatı bərpa edildi. Yeni Dehli də Çin investisiyalarına yanaşmasını yumşaltdı. Hindistan şirkətləri elektronika, avtomobillər və günəş panelləri üçün Çin komponentləri ilə maraqlanır. Kursun dəyişməsinin səbəblərindən biri Donald Trampın siyasəti idi.

Hindistana qarşı yüksək tariflər, Vaşinqtonun Pakistanla yaxınlaşması və ABŞ-ın QUAD-a diqqətinin zəifləməsi Yeni Dehlini Pekinə daha praqmatik yanaşma axtarmağa məcbur etdi.

Lakin əsas ziddiyyətlər heç yerdə yox olmayıb - əsasən ərazi mübahisələri və Çin ilə Pakistan arasında sıx münasibətlər.

…2020-ci il hadisələri münasibətləri on addım geri çəkdi və hazırkı istiləşmə ən yaxşı halda üç addım irəlidir, - deyə Hindistanın Çindəki keçmiş səfiri Qautam Bambavale bildirib.

Məqalə müəlliflərinin fikrincə, Si Cinpin səfəri Hindistan və Çinin tam hüquqlu barışığa başlamağa hazırlığından daha çox təmasların ehtiyatla bərpa olunmasından xəbər verir.

Əli Babayev