Azərbaycanın yeni rəqəmsal inkişaf strategiyası və qlobal trendlər fonunda prioritetlər - ŞƏRH

Azərbaycanın gələcək inkişaf yolunda rəqəmsallaşma əsas həlledici amillərdən biri kimi çıxış edir. Prezident çıxışında xüsusilə vurğuladı ki, süni intellektin tətbiqi artıq yalnız texnoloji yenilik deyil. Bu, eyni zamanda ölkələrin rəqabət qabiliyyətini müəyyən edən əsas göstəricidir. Dünyada baş verən proseslər göstərir ki, rəqəmsal transformasiya etməyən dövlətlər geridə qalır. Məhz buna görə də rəqəmsal inkişaf Azərbaycanın strateji prioritetləri sırasına daxil edilir. Bu istiqamətdə görülən işlər gələcək onilliklərin sosial-iqtisadi mənzərəsini formalaşdıracaq. Süni intellekt dövlət idarəçiliyinin səmərəliliyini artırır. Data mərkəzləri iqtisadi təhlükəsizliyin mühüm dayağına çevrilir. Rəqəmsallaşma şəffaflığı gücləndirir. Rəqəmsal idarəetmə vətəndaş məmnunluğunu artırır. Müasir çağırışlar yeni yanaşmalar tələb edir. Azərbaycan bu çağırışlara cavab vermək gücündədir. Çünki ölkənin mövcud imkanları kifayət qədər genişdir.

Prezident qeyd etdi ki, Azərbaycanın coğrafi mövqeyi unikal üstünlükdür. Asiya ilə Avropa arasında yerləşmə strateji imkanlar yaradır. Şimal–Cənub dəhlizi üzərində yerləşmək beynəlxalq tranzit imkanlarını artırır. Bu dəhlizlər yalnız nəqliyyat üçün deyil. Onlar eyni zamanda rəqəmsal bağlantılar üçün də əlverişlidir. Fiber-optik xətlər gələcəyin əsas infrastrukturudur. Enerji dəhlizləri ilə yanaşı rəqəmsal dəhlizlərin yaradılması zəruridir. Azərbaycan bu sahədə artıq təcrübə toplayıb. Neft-qaz layihələri zamanı fiber-optik xətlər də çəkilib. Lakin zaman dəyişib. Texnologiyalar inkişaf edib. Mövcud sistemlər bugünkü tələbləri tam qarşılamır. Buna görə də yeni mərhələyə keçid vacibdir.

Ölkənin beynəlxalq layihələrdə iştirak təcrübəsi böyük üstünlükdür. Azərbaycan transmilli şirkətlərlə uzunmüddətli əməkdaşlıq qurub. Bu əməkdaşlıq etimad üzərində formalaşıb. Etimad isə rəqəmsal sahədə əsas şərtdir. İnvestisiya mühiti stabildir. Hüquqi mexanizmlər işləkdir. Xarici sərmayələr qorunur. Yerli sərmayədarlar üçün də şərait əlverişlidir. Son 20 ildə ölkəyə yüz milyardlarla dollar sərmayə qoyulub. Bu sərmayələr iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrini əhatə edib. Neft-qaz sektorunda əldə olunan uğurlar qeyri-neft sektoruna da stimul verib. Rəqəmsal iqtisadiyyat isə bu prosesin növbəti mərhələsidir.

Prezident vurğuladı ki, enerji təminatı rəqəmsallaşmanın əsas şərtidir. Data mərkəzləri böyük enerji resursları tələb edir. Azərbaycan bu baxımdan nadir ölkələrdəndir. Ölkə özünü bütün əsas enerji mənbələri ilə təmin edir. Hətta enerji ixracı həyata keçirilir. Generasiya gücü son illərdə iki dəfə artıb. İstifadə olunmayan enerji ehtiyatları mövcuddur. Bu ehtiyatlar rəqəmsal layihələr üçün imkan yaradır. Bərpaolunan enerji sahəsində planlar genişdir. Günəş və külək enerjisi layihələri gələcək üçün əsas istiqamətlərdəndir. Yaşıl enerji rəqəmsal inkişafla birgə irəliləməlidir.

Fiber-optik bağlantıların genişləndirilməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Xəzər dənizinin şərq sahilləri ilə əlaqə təmin edilir. Bu, Şərq istiqamətində rəqəmsal körpü rolunu oynayacaq. Qərb istiqamətində də yeni bağlantılar planlaşdırılır. Beləliklə, Azərbaycan regional rəqəmsal mərkəzə çevrilə bilər. Bu məqsəd realdır. Çünki mövcud infrastruktur buna imkan verir. Sadəcə koordinasiyalı fəaliyyət tələb olunur. Prezidentin vurğuladığı əsas məqam da məhz budur.

Rövşən Qasımov,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının məsləhətçisi