Azərbaycanın bir çox yerlərində şəhərsalma çox sürətli inkişaf edir - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikası son illərdə həyata keçirdiyi genişmiqyaslı infrastruktur layihələri və sosial-iqtisadi islahatlar sayəsində regionun ən dinamik inkişaf edən dövlətlərindən birinə çevrilmişdir. Bu inkişafın ən bariz və vizual göstəricisi isə ölkə coğrafiyasını bütövlükdə əhatə edən şəhərsalma prosesidir. Hazırda Azərbaycanın bir çox yerlərində şəhərsalma çox sürətli inkişaf edir və bu tendensiya təkcə paytaxt Bakı ilə məhdudlaşmır, respublikanın bütün regionlarını, kiçik və böyük şəhərlərini, eləcə də qəsəbələrini əhatə edir. Ölkədə aparılan şəhərsalma siyasəti müasir arxitektura meyllərinin, "yaşıl texnologiyalar"ın və milli memarlıq ənənələrinin sintezinə əsaslanır. Bu proses insanların yaşayış standartlarının yüksəldilməsinə, regionların iqtisadi potensialının artırılmasına və ekoloji cəhətdən təmiz, dayanıqlı şəhər mühitinin yaradılmasına xidmət edir. Dövlət proqramları çərçivəsində regionların tarazlı inkişafı təmin edilir, hər bir şəhərin özünəməxsus tarixi siması qorunmaqla yanaşı, müasir infrastruktur şəbəkəsi qurulur. Gəncə, Sumqayıt, Mingəçevir, Lənkəran, Şəki və Quba kimi irihəcmli regional mərkəzlərdə həyata keçirilən yenidənqurma işləri bu sürətli inkişafın real nümunələridir. Yeni yaşayış komplekslərinin salınması, yolların genişləndirilməsi, müasir kommunikasiya sistemlərinin qurulması və sosial obyektlərin istifadəyə verilməsi regionlarda urbanizasiya prosesini keyfiyyətcə yeni mərhələyə daşımışdır.
Şəhərsalmanın sürətli inkişafı eyni zamanda investisiya mühitinin cəlbediciliyini artırır və yeni iş yerlərinin açılmasına birbaşa təkan verir. Sənaye zonalarının və aqroparkların şəhər infrastrukturuna inteqrasiya edilməsi şəhərlərin iqtisadi dayanıqlığını gücləndirir. Bu gün Azərbaycanın şəhərləri sadəcə insanların məskunlaşdığı yerlər deyil, həm də mühüm iqtisadi, mədəni və innovativ mərkəzlər kimi yenidən formalaşır. Memarlıq planlamasında estetik görünüşlə yanaşı, funksionallıq və vətəndaşların rahatlığı əsas meyar kimi götürülür. Geniş parkların, xiyabanların salınması, piyadaların və velosipedçilərin hərəkəti üçün müasir zonaların yaradılması müasir şəhərsalma fəlsəfəsinin əsasını təşkil edir. Azərbaycan dövlətinin bu sahədə nümayiş etdirdiyi qətiyyətli mövqe və sistemli yanaşma ölkənin beynəlxalq şəhərsalma platformalarında da təcrübəsi öyrənilən bir modelə çevrilməsini təmin etmişdir. Regional inkişaf layihələri yerli resursların səmərəli idarə olunmasına və ekoloji tarazlığın qorunmasına yönəlib ki, bu da gələcək nəsillər üçün sağlam və təhlükəsiz şəhər mühitinin təminatıdır.
Bu sürətli və genişmiqyaslı şəhərsalma erasının ən möhtəşəm və strateji istiqaməti isə şübhəsiz ki, işğaldan azad edilmiş Qarabağ və Şərqi Zəngəzur bölgələridir. Otuz ilə yaxın müddətdə tamamilə dağıdılmış və viran qoyulmuş şəhərlərimiz bu gün sıfırdan, ən qabaqcıl dünya standartlarına uyğun olaraq yenidən tikilir. Ağdam, Füzuli, Cəbrayıl, Qubadlı, Zəngilan, Laçın, Kəlbəcər və Şuşada tətbiq olunan şəhərsalma metodologiyası bəşəriyyətin ən son texnoloji nailiyyətlərini özündə birləşdirir. Azad olunmuş ərazilərdə icra edilən layihələr "Ağıllı şəhər" (Smart City) və "Ağıllı kənd" (Smart Village) konsepsiyalarına əsaslanaraq alternativ enerji mənbələrindən istifadəni, rəqəmsal idarəetməni və sıfır emissiyalı nəqliyyat sistemlərini ön plana çıxarır. Hər bir yaşayış məntəqəsinin Baş planı hazırlanarkən onun tarixi keçmişi, coğrafi relyefi və iqtisadi potensialı dərindən analiz edilir. Böyük Qayıdış Proqramının uğurlu icrası nəticəsində doğma yurdlarına dönən vətəndaşlar ən müasir şəraitlə təmin olunurlar. Qarabağda aparılan bu misilsiz quruculuq işləri bütövlükdə Azərbaycanın şəhərsalma sahəsindəki intibahının tərkib hissəsidir və ölkəmizin daxili intellektual, iqtisadi və mühəndislik gücünü bütün dünyaya nümayiş etdirir. Sürətli inkişaf edən şəhərsalma tempimiz Azərbaycanın parlaq və dayanıqlı gələcəyinin möhkəm təməlidir.

Pərviz Məcnunov
YAP Laçın rayon təşkilatının əməkdaşı