Dayanıqlı İnkişaf Kontekstində Azərbaycanın Strateji Mövqeyi - ŞƏRH

Qloballaşma proseslərinin sürətləndiyi, enerji təhlükəsizliyinin beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm yer tutduğu müasir dövrdə enerji sahəsində əməkdaşlıq platformalarının əhəmiyyəti daha da artmışdır. Enerji resurslarının səmərəli idarə olunması, enerji təchizatının şaxələndirilməsi, bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı və iqlim dəyişiklikləri ilə mübarizə məsələləri beynəlxalq gündəliyin əsas istiqamətləri sırasında yer almaqdadır. Bu baxımdan 2026-cı ildə Bakı şəhərində keçirilən Baku Energy Week enerji sektorunda qlobal əməkdaşlığın genişləndirilməsi və yeni inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi baxımından mühüm strateji əhəmiyyət kəsb etmişdir.

Azərbaycan Respublikası zəngin karbohidrogen ehtiyatlarına malik olmaqla yanaşı, son illər ərzində həyata keçirdiyi uğurlu enerji siyasəti nəticəsində beynəlxalq enerji təhlükəsizliyinin təmin edilməsində mühüm rol oynayan dövlətlərdən birinə çevrilmişdir. Xəzər hövzəsinin enerji resurslarının dünya bazarlarına çıxarılması istiqamətində həyata keçirilən transmilli layihələr, xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi, TANAP və TAP kimi iri enerji infrastrukturları ölkənin geoiqtisadi və geosiyasi əhəmiyyətini daha da artırmışdır. Baku Energy Week 2026 çərçivəsində aparılan müzakirələr Azərbaycanın enerji sektorunda əldə etdiyi nailiyyətlərin beynəlxalq səviyyədə yüksək qiymətləndirildiyini bir daha nümayiş etdirmişdir.

Tədbir çərçivəsində qlobal enerji bazarlarında müşahidə olunan transformasiya prosesləri, enerji keçidinin iqtisadi və sosial aspektləri, yaşıl enerji texnologiyalarının tətbiqi və karbon emissiyalarının azaldılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər geniş şəkildə müzakirə olunmuşdur. Xüsusilə bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafı istiqamətində beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və yeni investisiya imkanlarının dəyərləndirilməsi forumun əsas prioritet mövzularından biri olmuşdur. Bu baxımdan Azərbaycanın günəş və külək enerjisi potensialının beynəlxalq investorlar tərəfindən yüksək qiymətləndirilməsi ölkənin gələcək enerji strategiyasında mühüm rol oynayacaq amillərdən hesab edilir.

Müasir dövrdə enerji təhlükəsizliyi anlayışı yalnız enerji resurslarının mövcudluğu ilə məhdudlaşmır, eyni zamanda enerji sistemlərinin dayanıqlılığı, innovativ texnologiyaların tətbiqi və ətraf mühitin qorunması kimi məsələləri də əhatə edir. Baku Energy Week 2026 çərçivəsində təqdim olunan rəqəmsal enerji həlləri, süni intellekt əsaslı idarəetmə sistemləri, ağıllı enerji şəbəkələri və enerji səmərəliliyinin artırılmasına yönəlmiş texnoloji yeniliklər enerji sektorunun gələcək inkişaf istiqamətlərini müəyyən edən əsas faktorlar kimi diqqət mərkəzində olmuşdur.

Forum zamanı Azərbaycanın yaşıl enerji sahəsində həyata keçirdiyi layihələr xüsusi maraq doğurmuşdur. Qarabağ və Şərqi Zəngəzur iqtisadi rayonlarında formalaşdırılan yaşıl enerji zonaları ölkənin dayanıqlı inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsi kimi təqdim edilmişdir. Bu layihələr yalnız enerji istehsalının diversifikasiyasına deyil, həm də ekoloji təhlükəsizliyin gücləndirilməsinə, regionların sosial-iqtisadi inkişafına və beynəlxalq iqlim öhdəliklərinin yerinə yetirilməsinə xidmət edir.

Baku Energy Week 2026 beynəlxalq enerji əməkdaşlığının dərinləşdirilməsi baxımından da mühüm nəticələrlə yadda qalmışdır. Tədbir çərçivəsində müxtəlif dövlət qurumları, enerji şirkətləri və beynəlxalq təşkilatlar arasında keçirilən görüşlər yeni tərəfdaşlıqların formalaşdırılması, investisiya mühitinin yaxşılaşdırılması və enerji sektorunda uzunmüddətli əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi üçün əlverişli imkanlar yaratmışdır. Bu proses Azərbaycanın beynəlxalq enerji diplomatiyasının uğurlu nəticələrindən biri kimi qiymətləndirilə bilər.

Nəticə etibarilə, Baku Energy Week 2026 qlobal enerji təhlükəsizliyi, enerji keçidi və dayanıqlı inkişaf məsələlərinin müzakirə olunduğu nüfuzlu beynəlxalq platforma kimi öz əhəmiyyətini bir daha nümayiş etdirmişdir. Forum Azərbaycanın enerji siyasətinin uğurlarını beynəlxalq ictimaiyyətə təqdim etməklə yanaşı, ölkənin yaşıl enerji və innovativ texnologiyalar sahəsində artan potensialını da ortaya qoymuşdur. Bu baxımdan Baku Energy Week gələcək dövrdə Azərbaycanın regional və qlobal enerji sistemində strateji mövqeyinin daha da möhkəmlənməsinə mühüm töhfə verəcəkdir.

İlkin Məmmədov

Azərbaycan İdman Akademiyasının əməkdaşı, Xəzər Universiteti Dünya Məktəbinin müəllimi, tədqiqatçı, YAP üzvü