Azərbaycan xalqının müasir tarixində xüsusi yer tutan 15 İyun – Milli Qurtuluş Günü təkcə siyasi hadisə deyil, həm də milli dövlətçilik tariximizin taleyini müəyyən edən dönüş nöqtəsidir. Bu gün xalqımızın müstəqilliyinin qorunub saxlanılması, dövlətçilik ənənələrinin möhkəmləndirilməsi, milli birliyin təmin olunması və azərbaycançılıq ideyasının dövlət siyasətinin əsas sütunlarından birinə çevrilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Milli Qurtuluş Günü sadəcə təqvimdə qeyd olunan bayram deyil, xalqımızın taleyində dönüş yaratmış, müstəqil dövlətçiliyimizin qorunması üçün yeni mərhələ açmış tarixi hadisədir.
1991-ci ildə Azərbaycan dövlət müstəqilliyini bərpa etsə də, ölkə çox mürəkkəb siyasi, iqtisadi və hərbi problemlərlə üzləşmişdi. Ermənistanın Azərbaycana qarşı hərbi təcavüzü nəticəsində torpaqlarımızın bir hissəsi işğal edilmiş, yüz minlərlə soydaşımız qaçqın və məcburi köçkün vəziyyətinə düşmüşdü. Digər tərəfdən, ölkədə siyasi hakimiyyət uğrunda mübarizə, idarəetmədə təcrübəsizlik, iqtisadi tənəzzül və qanunsuz silahlı dəstələrin fəaliyyəti dövlətçiliyin əsaslarını sarsıdırdı. Azərbaycan yenicə bərpa etdiyi müstəqilliyini itirmək, daxili çəkişmələr və xarici təzyiqlər qarşısında zəifləmək təhlükəsi ilə üz-üzə qalmışdı.
1991–1993-cü illərin ağır sınaqları göstərdi ki, müstəqilliyi qazanmaq qədər onu qorumaq da böyük siyasi müdriklik, güclü liderlik və milli birlik tələb edir. Həmin dövrdə ölkədə hökm sürən xaos, iqtisadi böhran, vətəndaş qarşıdurması təhlükəsi və dövlət idarəçiliyində yaranmış ciddi problemlər cəmiyyətin bütün təbəqələrini narahat edirdi. Xalq anlayırdı ki, Azərbaycanı bu böhrandan yalnız böyük dövlətçilik təcrübəsinə, xalq arasında yüksək nüfuza və uzaqgörən siyasi baxışlara malik şəxs çıxara bilər.
Belə bir taleyüklü məqamda xalqın ümid yeri Ümummilli Lider Heydər Əliyev oldu. Azərbaycanın müxtəlif bölgələrindən edilən çağırışlar, xalqın təkidli tələbi və dövlətçilik maraqları Heydər Əliyevin yenidən siyasi hakimiyyətə qayıdışını zəruri etdi. 1993-cü ilin iyununda Bakıya gələn Heydər Əliyev qısa müddətdə ölkədə yaranmış gərginliyi aradan qaldırmaq üçün qətiyyətli addımlar atdı. Nəhayət, 15 iyun 1993-cü ildə Azərbaycan Respublikası Ali Sovetinin Sədri seçilməsi ilə ölkənin siyasi həyatında yeni mərhələ başlandı. Məhz bu tarix sonralar xalqımız tərəfindən Milli Qurtuluş Günü kimi qəbul edildi və dövlət səviyyəsində qeyd olunmağa başladı.
Milli Qurtuluş Gününün əsas mahiyyəti Azərbaycan dövlətçiliyinin xilasında, xalqın gələcəyə olan inamının bərpasında və milli birliyin təmin edilməsində ifadə olunur. Heydər Əliyevin hakimiyyətə qayıdışı ölkədə vətəndaş müharibəsi təhlükəsinin qarşısını aldı, dövlət institutlarının fəaliyyətini bərpa etdi və Azərbaycanın parçalanmaq təhlükəsindən xilas olunmasını təmin etdi. Xalq-lider birliyi həmin dövrdə Azərbaycanın ən böyük güc mənbəyinə çevrildi. Bu birlik dövlətin möhkəmlənməsinə, sabitliyin təmin olunmasına və milli maraqlara əsaslanan siyasətin həyata keçirilməsinə şərait yaratdı.
Milli Qurtuluşun ən mühüm nəticələrindən biri azərbaycançılıq ideyasının dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən birinə çevrilməsi oldu. Azərbaycançılıq ideyası xalqımızın milli-mənəvi dəyərlərini, tarixini, dilini, mədəniyyətini və dövlətçilik ənənələrini özündə birləşdirən ümummilli məfkurədir. Ulu Öndər Heydər Əliyev azərbaycançılığı yalnız nəzəri anlayış kimi deyil, milli birliyi və dövlətçiliyi möhkəmləndirən siyasi-fəlsəfi konsepsiya kimi formalaşdırdı.
Heydər Əliyev qeyd edirdi ki, harada yaşamasından asılı olmayaraq hər bir azərbaycanlı Azərbaycan dövlətinə bağlı olmalı, onun inkişafına töhfə verməlidir. Bu baxımdan azərbaycançılıq ideyası ölkə daxilində milli həmrəyliyin gücləndirilməsi ilə yanaşı, dünya azərbaycanlılarının birliyinin təmin edilməsində də mühüm rol oynadı. Xaricdə yaşayan milyonlarla soydaşımızın milli kimliyinin qorunması, Azərbaycanla əlaqələrinin möhkəmləndirilməsi və ümummilli maraqlar ətrafında birləşməsi məhz bu ideologiyanın mühüm nəticələrindən biri oldu.
1993-cü ildən sonra Azərbaycanda ictimai-siyasi sabitliyin təmin olunması dövlət quruculuğunun sürətlənməsinə imkan verdi. Qanunçuluğun bərpası, hüquqi dövlət quruculuğu, demokratik institutların formalaşdırılması və iqtisadi islahatların həyata keçirilməsi ölkənin inkişafında yeni mərhələnin əsasını qoydu. Dövlətə sədaqət və milli maraqlara xidmət prinsipi Azərbaycanın inkişaf strategiyasının ayrılmaz hissəsinə çevrildi.
Bu dövrdə Azərbaycanın beynəlxalq əlaqələri genişləndi, ölkəmizin dünya birliyində mövqeyi möhkəmləndi. 1994-cü ildə imzalanan və tarixə “Əsrin müqaviləsi” kimi daxil olan neft müqaviləsi Azərbaycanın iqtisadi inkişafına güclü təkan verdi. Xarici investisiyalar ölkəyə cəlb edildi, yeni iş yerləri yaradıldı, iqtisadiyyatın müxtəlif sahələrində mühüm irəliləyişlər əldə olundu. Azərbaycanın informasiya blokadasından çıxarılması, beynəlxalq aləmdə haqq səsinin eşidilməsi və strateji layihələrin həyata keçirilməsi də Milli Qurtuluşdan sonra formalaşan sabit siyasi mühitin nəticəsi idi.
Milli Qurtuluşun bəhrələrindən biri də güclü Azərbaycan Ordusunun formalaşdırılması oldu. Heydər Əliyevin əsasını qoyduğu ordu quruculuğu siyasəti sonrakı illərdə daha da inkişaf etdirildi. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi altında Azərbaycanın iqtisadi və hərbi qüdrəti əhəmiyyətli dərəcədə artdı. Nəticədə 2020-ci ildə baş vermiş 44 günlük Vətən müharibəsində Azərbaycan Ordusu tarixi Zəfər qazandı, torpaqlarımız işğaldan azad edildi və ölkəmizin ərazi bütövlüyü böyük ölçüdə bərpa olundu.
Bu Zəfər yalnız hərbi uğur deyil, həm də Milli Qurtuluşun məntiqi nəticəsi kimi qiymətləndirilir. Çünki 1993-cü ildə yaradılmış sabitlik, möhkəmləndirilmiş dövlətçilik ənənələri, güclü iqtisadiyyat və xalq-lider birliyi son nəticədə Azərbaycanın qalib dövlətə çevrilməsini təmin etdi. Bu gün Azərbaycan Bayrağının Şuşada, Xankəndidə, Laçında, Kəlbəcərdə, Füzulidə, Zəngilanda, Cəbrayılda və işğaldan azad edilmiş digər torpaqlarımızda dalğalanması xalqımızın qürur mənbəyidir.
Hazırda Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə azad olunmuş ərazilərdə genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma işləri həyata keçirilir. Böyük Qayıdış proqramı çərçivəsində keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına qayıdışı təmin edilir, müasir şəhər və kəndlər salınır, yeni yollar, məktəblər, xəstəxanalar və infrastruktur layihələri həyata keçirilir. Bu proses Azərbaycanın güclü dövlət kimi inkişafının və Milli Qurtuluşun davam edən nəticələrinin göstəricisidir.
Milli Qurtuluş Gününün bu gün də aktuallığını qorumasının əsas səbəbi onun yalnız keçmişə aid hadisə olmaması, həm də gələcəyə yönəlmiş dəyərləri özündə ehtiva etməsidir. Bu tarix bizə dövlət müstəqilliyinin necə böyük çətinliklər hesabına qorunduğunu, milli birliyin və həmrəyliyin nə qədər vacib olduğunu xatırladır. Eyni zamanda göstərir ki, güclü dövlət yalnız güclü liderlik, milli həmrəylik və xalqın öz dövlətinə sədaqəti üzərində qurula bilər.
15 İyun həm də dövlətə sahib çıxmaq məsuliyyətinin, vətəndaşlıq mövqeyinin və milli həmrəyliyin simvoludur. Tarix sübut etmişdir ki, xalqın taleyüklü anlarda nümayiş etdirdiyi birlik və düzgün seçim gələcək nəsillərin rifahı və təhlükəsizliyi üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır. Heydər Əliyevin siyasi fəaliyyətinin əsas qayəsi də məhz Azərbaycan dövlətinin əbədi və dönməz müstəqilliyini təmin etmək olmuşdur.
Milli Qurtuluş Günü və azərbaycançılıq ideyası bir-birini tamamlayan, müasir Azərbaycan dövlətçiliyinin ideoloji və siyasi əsaslarını təşkil edən anlayışlardır. 15 İyun Azərbaycan xalqının qurtuluş, birlik, sabitlik və inkişaf yolunun başlanğıcıdır. Bu gün bizə xatırladır ki, dövlət müstəqilliyi xalqın ən böyük sərvətidir və onun qorunması üçün milli birlik, siyasi müdriklik, vətənpərvərlik və azərbaycançılıq ideallarına sədaqət vacibdir. Azərbaycan xalqı Ümummilli Lider Heydər Əliyevin xilaskarlıq missiyasını, dövlətçiliyimiz qarşısındakı misilsiz xidmətlərini daim dərin ehtiramla yad edir, onun müəyyənləşdirdiyi siyasi kursun uğurlu nəticələrini qürurla yaşayır və gələcəyə böyük inamla addımlayır. Milli Qurtuluş Günü xalqımızın qürur, minnətdarlıq, həmrəylik və dövlətçilik bayramıdır.
Pərviz Hüseynzadə
Yeni Azərbaycan Partiyası Babək rayon təşklatının əməkdaşı