Şuşadan yüksələn əməkdaşlıq mesajı: Azərbaycan–Slovakiya tərəfdaşlığının yeni strateji üfüqləri - ŞƏRH

Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində dövlətlərarası əməkdaşlığın mahiyyəti yalnız rəsmi görüşlər və diplomatik təmaslarla məhdudlaşmır. Siyasi dialoqun məzmunu, verilən mesajlar və nümayiş etdirilən qarşılıqlı etimad dövlət başçılarının görüşlərini diplomatik protokolun hüdudlarından çıxararaq, dövlətlərin bir-birinə baxışını, əməkdaşlığa yanaşmasını və gələcəyə dair niyyətini əks etdirən mühüm hadisəyə çevirir.
Prezident İlham Əliyevin Slovakiya Prezidenti Peter Pelleqrininin Azərbaycana rəsmi səfəri çərçivəsində iyulun 14-də Şuşada səsləndirdiyi fikirlər Azərbaycan–Slovakiya münasibətlərinin mövcud səviyyəsini əks etdirməklə yanaşı, əməkdaşlığın gələcək istiqamətlərini müəyyən edən siyasi baxışın ifadəsi oldu.
Prezident İlham Əliyevin “Slovakiya–Azərbaycan siyasi əlaqələri çox yüksək səviyyədədir. Biz 2024-cü ildə Strateji Tərəfdaşlığa dair Birgə Bəyannamə imzalamışıq və onun icrası göz önündədir” fikirləri iki ölkə arasında münasibətlərin son illərdə konkret nəticələrlə zənginləşdiyini ortaya qoyur. Strateji Tərəfdaşlığa dair Birgə Bəyannamə siyasi dialoqun institusional əsaslarını daha da möhkəmləndirməklə yanaşı əməkdaşlığın ayrı-ayrı istiqamətlər üzrə ardıcıl şəkildə inkişafına zəmin yaradıb. Qarşılıqlı səfərlərin intensivləşməsi, yüksək səviyyəli təmasların davamlı xarakter alması və birgə təşəbbüslərin həyata keçirilməsi bu tərəfdaşlığın artıq dayanıqlı siyasi məzmununu daha da gücləndirib.
Prezident İlham Əliyevin Qarabağın bərpasında Slovakiyanın iştirakını xüsusi qeyd etməsi əməkdaşlığın praktik tərəfinə diqqəti yönəldir. Baş Qərvənd kəndində Slovakiya şirkətinin həyata keçirdiyi “Ağıllı kənd” layihəsi iki ölkə arasında formalaşmış siyasi etimadın konkret nəticələrindən biridir. Bu layihə işğaldan azad edilmiş ərazilərdə müasir yaşayış modelinin formalaşdırılmasına xidmət etməklə yanaşı, Slovakiyanın Azərbaycanın bərpa və yenidənqurma prosesinə verdiyi töhfənin real ifadəsidir.
Prezidentlərin layihə ilə yerində tanış olmaq qərarı isə əməkdaşlığın yalnız siyasi bəyanatlar səviyyəsində qalmadığını nümayiş etdirən mühüm detal idi. Bu yanaşma həyata keçirilən layihələrin gedişinə verilən siyasi dəstəyi, eyni zamanda tərəflərin nəticəyönümlü əməkdaşlığa üstünlük verdiyini əks etdirir. Qarabağın bərpasında iştirak edən Slovakiya yalnız tərəfdaş ölkə deyil, Azərbaycanın postmünaqişə inkişaf strategiyasının ayrı-ayrı istiqamətlərində birbaşa iştirak edən tərəfdaş kimi çıxış edir.
Şuşanın bu görüş üçün seçilməsi Prezident İlham Əliyevin səsləndirdiyi mesajların siyasi çəkisini daha da artırır. Bu şəhər yalnız tarixi və mədəni irsin rəmzi deyil, Azərbaycanın formalaşdırdığı yeni regional reallıqların və beynəlxalq əməkdaşlıq gündəliyinin ayrılmaz hissəsinə çevrilib. Son illər xarici dövlət və hökumət başçılarının, beynəlxalq təşkilat nümayəndələrinin Qarabağa ardıcıl səfərləri işğaldan azad edilmiş ərazilərin beynəlxalq təmasların mühüm ünvanlarından birinə çevrildiyini göstərən faktlardandır.
Slovakiya Prezidenti Peter Pelleqrininin Şuşa və Ağdama səfəri də bu baxımdan Azərbaycan–Slovakiya münasibətlərinin inkişafı ilə yanaşı, Qarabağın beynəlxalq siyasi gündəmdə mühüm məkanlarından birinə çevrildiyini nümayiş etdirir.
Azərbaycan və Slovakiya arasında münasibətlərin inkişafı artıq ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsi ilə məhdudlaşmır. Formalaşan tərəfdaşlıq Cənubi Qafqaz ilə Mərkəzi Avropa arasında siyasi və iqtisadi əlaqələrin genişlənməsinə də yeni dinamika gətirir. Avropa ilə Asiyanı birləşdirən ticarət marşrutlarının əhəmiyyətinin artdığı bir dövrdə Slovakiya ilə əməkdaşlığın dərinləşdirilməsi Azərbaycanın Avropa istiqamətində iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsi baxımından əlavə imkanlar yaradır. Qarşılıqlı siyasi etimadın möhkəmlənməsi isə bu münasibətlərin konkret iqtisadi layihələr, investisiyalar və sənaye əməkdaşlığı ilə daha da zənginləşdirilməsi üçün möhkəm əsas formalaşdırır.
Bəyanatda diqqəti cəlb edən digər mühüm istiqamət iqtisadiyyat, energetika və hərbi-texniki əməkdaşlığın prioritet kimi təqdim olunması idi. Xüsusilə enerji sahəsində əməkdaşlıq Avropa İttifaqının enerji şaxələndirməsi siyasəti fonunda daha geniş geosiyasi məna daşıyır. Azərbaycan artıq Avropanın enerji təhlükəsizliyinin vacib iştirakçılarından biridir və Slovakiya kimi Mərkəzi Avropa ölkələrinin Bakı ilə əməkdaşlığa marağı bu reallığın məntiqi nəticəsidir. Bununla yanaşı, iqtisadi və sənaye əlaqələrinin genişləndirilməsi, innovasiya və yüksək texnologiyalar sahəsində əməkdaşlıq iki ölkənin münasibətlərini daha dayanıqlı iqtisadi əsaslar üzərində qurmağa imkan verir.
Şuşada səsləndirilən bəyanatlar göstərir ki, Azərbaycan–Slovakiya münasibətlərin inkişaf xətti ortaq maraqlar üzərində formalaşan sistemli tərəfdaşlıq modelidir. Bu mənada Şuşada keçirilən görüş təkcə ikitərəfli münasibətlərin növbəti mərhələsi deyil, Azərbaycan–Slovakiya tərəfdaşlığının bundan sonrakı inkişaf trayektoriyasını müəyyənləşdirən siyasi addımdır.
Ceyhun Ağazadə
YAP Biləsuvar rayon təşkilatının gənc fəalı