Azərbaycan-Slovakiya əlaqələrinin yeni zirvəsi - ŞƏRH

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən çoxşaxəli və milli maraqlara əsaslanan xarici siyasət kursu ölkəmizin beynəlxalq arenadakı nüfuzunu gündən-günə gücləndirir, Avropa məkanı da daxil olmaqla dünyanın aparıcı dövlətləri ilə ikitərəfli əməkdaşlıq əlaqələrini yeni və strateji müstəviyə qaldırır. Bu mütərəqqi inkişaf dinamikasının ən parlaq və tarixi səhifələrindən biri Slovakiya Respublikasının Prezidenti Peter Pelleqrinin Azərbaycana rəsmi səfəri və səfər çərçivəsində iyulun 14-də qədim mədəniyyət beşiyimiz olan Şuşa şəhərində dövlət başçılarının mətbuata bəyanatlarla çıxış etməsi ilə yazılmışdır. Şuşanın rəsmi diplomatik görüşlərə və beynəlxalq bəyanatlara ev sahibliyi etməsi təkcə Azərbaycanın suverenliyinin və ərazi bütövlüyünün möhkəmlənməsinin deyil, həm də ölkəmizin regionda yaratdığı yeni reallıqların beynəlxalq birlik tərəfindən tam qəbul edilməsinin bariz göstəricisidir. Prezident cənab İlham Əliyevin Şuşada verdiyi bəyanatlar Slovakiya-Azərbaycan əlaqələrinin cari vəziyyətini yüksək qiymətləndirməklə bərabər, bu tərəfdaşlığın gələcək inkişaf perspektivlərini dəqiq müəyyən edən strateji yol xəritəsi xarakteri daşıyır və hər iki ölkənin qarşılıqlı etimada əsaslanan siyasi iradəsini nümayiş etdirir.
Azərbaycan ilə Slovakiya arasında formalaşan münasibətlər ilk növbədə qarşılıqlı hörmət, suverenlik və ərazi bütövlüyünə dəstək prinsipləri üzərində bərqərar olmuşdur ki, bu da dövlət başçılarının Şuşadakı görüşündə bir daha qətiyyətlə vurğulanmışdır. Prezident Peter Pelleqrinin Slovakiya Prezidenti kimi fəaliyyətə başlamasından qısa müddət sonra Azərbaycana rəsmi səfər etməsi və bu səfərin Şuşa kimi rəmzi və strateji əhəmiyyətə malik bir məkanda davam etdirilməsi Bratislava ilə Bakı arasındakı yüksəksəviyyəli siyasi dialoqun keyfiyyətcə yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu sübut edir. Şuşada keçirilən danışıqlar və dövlət başçısının səsləndirdiyi fikirlər göstərir ki, iki ölkə arasında siyasi anlaşma ən yüksək səviyyədədir və bu möhkəm təməl iqtisadi, humanitar və digər sahələrdə layihələrin sürətlə irəliləməsinə əlverişli zəmin yaradır. Azərbaycan Prezidenti Slovakiya ilə qurulan münasibətlərin səmimiliyini və dinamikasını xüsusi qeyd edərək, bu əlaqələrin təkcə iki tərəfli formatda deyil, həm də Azərbaycan-Avropa İttifaqı tərəfdaşlığı çərçivəsində mühüm körpü rolunu oynadığını diqqətə çatdırmışdır. Bu siyasi iradə iki dövlətin qlobal və regional məsələlərdə ortaq mövqedən çıxış etməsini şərtləndirir, beynəlxalq təşkilatlarda qarşılıqlı dəstəyi təmin edir və tərəfdaşlığı sarsılmaz edir.
İkitərəfli əlaqələrin ən mühüm və praktiki sütunlarından birini, şübhəsiz ki, enerji sahəsindəki genişmiqyaslı əməkdaşlıq təşkil edir və Prezident cənab İlham Əliyevin Şuşadakı bəyanatında bu mövzu xüsusi yer tutmuşdur. Azərbaycan hazırda Avropanın enerji təhlükəsizliyinin təmin olunmasında ən etibarlı və strateji tərəfdaşlardan biri kimi qəbul edilir və Slovakiya da bu kontekstdə ölkəmizlə əməkdaşlığa böyük önəm verir. Slovakiya rəhbərliyinin Azərbaycanın təbii qaz resurslarının Avropaya nəqlini nəzərdə tutan təşəbbüslərdə, o cümlədən "Həmrəylik Halqası" (Ring of Solidarity) layihəsində fəal iştirakı bu sahədəki tərəfdaşlığın real nəticələrindən xəbər verir. Şuşada dövlət başçısı tərəfindən qeyd olunduğu kimi, Azərbaycan qazının Slovakiyaya çatdırılması və bu ölkənin enerji diversifikasiyasına töhfə verilməsi istiqamətində praktiki addımlar uğurla atılmaqdadır. Bu əməkdaşlıq sadəcə ticari münasibət deyil, Avropanın mərkəzində yerləşən mühüm bir dövlətin sənaye və məişət təhlükəsizliyinin təminatında Azərbaycanın həlledici rolunu təsdiqləyən uzunmüddətli strateji ittifaqdır.
Eyni zamanda, Slovakiya-Azərbaycan əlaqələrinin inkişafı təkcə energetika sektoru ilə məhdudlaşmır, qeyri-neft sənayesi, investisiya qoyuluşu, kənd təsərrüfatı və yüksək texnologiyalar kimi sahələri də geniş şəkildə əhatə edir. Şuşadakı görüş zamanı və qəbul edilən qərarlarda slovak şirkətlərinin Azərbaycandakı investisiya layihələrində, xüsusilə də işğaldan azad edilmiş ərazilərin yenidən qurulması və bərpası prosesində iştirakı məsələləri ətraflı müzakirə olunmuşdur. Prezident cənab İlham Əliyev Slovakiya şirkətlərinin Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən nəhəng yenidənqurma işlərinə cəlb olunmasını, o cümlədən "ağıllı kənd" konsepsiyası əsasında Qarabağda kəndlərin yenidən salınması və bərpasında slovak mütəxəssislərinin və texnologiyalarının tətbiqini yüksək qiymətləndirmişdir. Bu əməkdaşlıq formatı Slovakiya tərəfinin Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün bərpasından sonra yaranan dinc quruculuq dövrünə verdiyi real və səmimi dəstəyin əyani təzahürüdür. Sülh quruculuğunda tərəfdaşlıq etmək iki ölkə arasındakı dostluq və qarşılıqlı etimadın ən yüksək səviyyədə olmasının göstəricisidir və bu fəaliyyət gələcəkdə yeni sənaye tərəfdaşlıqlarının qurulmasına güclü təkan verir.
Dövlət başçısının Şuşada verdiyi tarixi bəyanat həm də iki ölkə arasında humanitar, mədəniyyət, təhsil və turizm sahələrində mövcud olan geniş potensialın tam reallaşdırılması üçün yeni üfüqlər açır. Azərbaycan və Slovakiya xalqları arasında bir-birinə qarşı olan dərin rəğbət və maraq mədəni mübadilə proqramlarının genişləndirilməsini, tələbə mübadiləsini və birgə elmi-mədəni layihələrin icrasını zəruri edir. Prezident cənab İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə Şuşada keçirilən bu tarixi görüş həm də dünyaya bir mesajdır ki, Azərbaycan öz ərazilərini azad etdikdən sonra bu torpaqları sülhün, tərəqqinin, beynəlxalq diplomatik əməkdaşlığın və dostluğun mərkəzinə çevirir. Slovakiya Prezidenti Peter Pelleqrinin bu səfəri və Şuşada səslənən bəyanatlar iki dövlət arasındakı dostluğun və strateji tərəfdaşlığın gələcək onilliklər ərzində də sarsılmaz olacağını, yeni-yeni uğurlu layihələrlə zənginləşəcəyini qətiyyətlə təsdiqləyir. Azərbaycan-Slovakiya əlaqələrinin bu cür uğurlu və çoxtərəfli inkişafı hər iki ölkənin və xalqın rifahına xidmət etməklə yanaşı, həm də Avrasiya məkanında sabitliyin, təhlükəsizliyin və iqtisadi əməkdaşlığın möhkəmlənməsinə verilən tarixi tərəqqi töhfəsidir.
Varis Rüstəmov,
Yeni Azərbaycan Partiyası Sabirabad rayon təşkilatının sədri