Prezident cəbab İlham Əliyevin IV Şuşa Qlobal Media Forumunda etdiyi çıxış Azərbaycanın müasir xarici siyasət prioritetlərini, postmünaqişə dövründə həyata keçirilən dövlət strategiyasını və ölkənin beynəlxalq münasibətlər sistemində artan rolunu əhatə edən mühüm proqram xarakterli siyasi müraciət kimi qiymətləndirilə bilər. Çıxışda regional təhlükəsizlik, beynəlxalq hüquq, informasiya siyasəti, enerji və nəqliyyat təhlükəsizliyi, eləcə də davamlı inkişaf məsələləri kompleks şəkildə təqdim olunaraq Azərbaycanın gələcək strateji hədəfləri beynəlxalq ictimaiyyətin diqqətinə çatdırıldı.
Dövlət başçısı forumun məhz Şuşada keçirilməsinin xüsusi siyasi, tarixi və mənəvi məna daşıdığını vurğuladı. Şuşa bu gün yalnız Azərbaycanın qədim mədəniyyət paytaxtı deyil, həm də 2020-ci ildə əldə olunmuş tarixi Zəfərin, dövlət suverenliyinin tam bərpasının və Cənubi Qafqazda formalaşmış yeni geosiyasi reallıqların rəmzidir. Uzun illər işğal və vandalizmə məruz qalmış şəhərin qısa müddətdə genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma prosesinə cəlb olunması Azərbaycanın iqtisadi potensialını, dövlət idarəçiliyinin səmərəliliyini və siyasi iradəsini aydın şəkildə nümayiş etdirir. Forum iştirakçılarının Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən quruculuq işləri ilə yerində tanış olması ölkəmizin postmünaqişə inkişaf modelinin beynəlxalq auditoriyaya obyektiv şəkildə təqdim olunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Çıxışın əsas istiqamətlərindən biri Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün və dövlət suverenliyinin bərpası nəticəsində regionda yaranmış yeni siyasi reallıqlar oldu. Prezident qeyd etdi ki, 2020-ci il Vətən müharibəsi təkcə Azərbaycanın işğal altında olan torpaqlarının azad edilməsi ilə nəticələnmədi, eyni zamanda Cənubi Qafqazın siyasi və təhlükəsizlik arxitekturasını köklü şəkildə dəyişdirdi. Azərbaycan öz gücü hesabına beynəlxalq hüququn uzun illər icrasız qalmış norma və prinsiplərinin təmin olunmasına nail oldu. BMT Təhlükəsizlik Şurasının Ermənistan silahlı qüvvələrinin işğal olunmuş Azərbaycan ərazilərindən qeyd-şərtsiz çıxmasını tələb edən qətnamələrinin uzun müddət yerinə yetirilməməsinə baxmayaraq, Azərbaycan Vətən müharibəsində qazandığı Qələbə ilə həmin sənədlərin tələblərini faktiki olaraq özü icra etdi. 2023-cü ilin sentyabr ayında həyata keçirilmiş lokal xarakterli antiterror tədbirləri nəticəsində isə ölkənin bütün ərazisində konstitusiya quruluşu və dövlət suverenliyi tam təmin edildi. Bununla da otuz ildən artıq davam edən münaqişə başa çatdı və region yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoydu.
Prezident İlham Əliyev vurğuladı ki, Azərbaycan artıq müharibə mərhələsini geridə qoymuş dövlətdir və hazırkı dövrdə əsas prioritet davamlı sülhün və uzunmüddətli sabitliyin təmin edilməsidir. Dövlət başçısı Ermənistanla münasibətlərin normallaşdırılması və sülh müqaviləsinin imzalanması istiqamətində Azərbaycanın ardıcıl və konstruktiv mövqe nümayiş etdirdiyini bildirdi. Bununla yanaşı qeyd olundu ki, regionda davamlı sülh yalnız dövlətlərin suverenliyinə, ərazi bütövlüyünə və sərhədlərinin toxunulmazlığına hörmət əsasında mümkündür. Revanşist meyllər və yeni qarşıdurma cəhdləri isə nə Ermənistanın, nə də bütövlükdə Cənubi Qafqazın inkişafına xidmət edə bilər.
Çıxışda informasiya təhlükəsizliyi və medianın beynəlxalq münasibətlər sistemində artan rolu xüsusi diqqət mərkəzində oldu. Prezident bildirdi ki, müasir dövrdə informasiya strateji resursa çevrilmiş, informasiya müharibələri isə bir çox hallarda klassik hərbi qarşıdurmalar qədər ciddi nəticələr doğurmağa başlamışdır. Dezinformasiya kampaniyaları, saxta xəbərlər, siyasi sifarişli təbliğat və sosial media manipulyasiyaları beynəlxalq etimad mühitinə ciddi təhdid yaradır. Belə şəraitdə peşəkar jurnalistikanın, obyektiv informasiya siyasətinin və faktlara əsaslanan media fəaliyyətinin əhəmiyyəti daha da artır.
Dövlət başçısı xatırlatdı ki, 44 günlük Vətən müharibəsi dövründə Azərbaycan yalnız hərbi sahədə deyil, informasiya məkanında da mühüm üstünlük əldə etdi. Onun müxtəlif beynəlxalq televiziya kanallarına və nüfuzlu media qurumlarına verdiyi çoxsaylı müsahibələr nəticəsində Azərbaycanın beynəlxalq hüquqa əsaslanan mövqeyi dünya ictimaiyyətinə dolğun şəkildə çatdırıldı. Bu fəaliyyət uzun illər ərzində formalaşdırılmış dezinformasiya kampaniyalarının təsirini əhəmiyyətli dərəcədə zəiflətdi və beynəlxalq auditoriyada hadisələrə daha obyektiv yanaşmanın formalaşmasına töhfə verdi.
Forum çərçivəsində Prezident Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyi sahəsində oynadığı strateji rolu da geniş şəkildə şərh etdi. Bildirildi ki, ölkəmiz bu gün Avropanın etibarlı enerji tərəfdaşlarından biri kimi çıxış edir və enerji marşrutlarının şaxələndirilməsində mühüm rol oynayır. Cənub Qaz Dəhlizi, TANAP və TAP layihələri təkcə iqtisadi deyil, həm də geosiyasi baxımdan böyük əhəmiyyət kəsb edir. Bununla yanaşı, Azərbaycanın enerji strategiyası artıq bərpa olunan enerji mənbələrinin inkişafını da prioritet istiqamətlərdən biri kimi müəyyən etmişdir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun "yaşıl enerji zonası" elan olunması, günəş, külək və su elektrik stansiyalarının tikintisi ölkənin dayanıqlı inkişaf strategiyasının mühüm tərkib hissəsinə çevrilmişdir.
Prezident cəbab İlham Əliyev Azərbaycanın beynəlxalq nəqliyyat-logistika sistemində mövqeyinin davamlı şəkildə gücləndiyini də qeyd etdi. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub nəqliyyat dəhlizlərinin inkişafı, Bakı Beynəlxalq Dəniz Ticarət Limanının genişləndirilməsi, Bakı–Tbilisi–Qars dəmir yolunun artan əhəmiyyəti və Orta Dəhliz üzrə yükdaşımaların dinamik artımı Azərbaycanın Avrasiya məkanında mühüm tranzit mərkəzinə çevrildiyini göstərir. Bu layihələr yalnız iqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsinə deyil, həm də regional sabitliyin və qarşılıqlı əlaqələrin möhkəmlənməsinə xidmət edir.
Çıxış zamanı Azərbaycanın müstəqil və balanslaşdırılmış xarici siyasət kursunun dəyişməz olduğu bir daha vurğulandı. Prezident bildirdi ki, Azərbaycan bütün dövlətlərlə qarşılıqlı hörmət, bərabərhüquqlu əməkdaşlıq və milli maraqlar prinsipi əsasında münasibətlər qurur. Qoşulmama Hərəkatına uğurlu sədrliyi, COP29-a ev sahibliyi, Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsində əməkdaşlığın genişləndirilməsi, İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı və digər nüfuzlu beynəlxalq platformalarda fəal iştirak ölkəmizin qlobal nüfuzunun davamlı şəkildə artmasının göstəricisidir.
Forum iştirakçıları Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda həyata keçirilən genişmiqyaslı bərpa və yenidənqurma layihələri ilə yaxından tanış oldular. İşğal nəticəsində tamamilə dağıdılmış yaşayış məntəqələrinin müasir şəhərsalma prinsiplərinə uyğun şəkildə yenidən qurulması, avtomobil və dəmir yollarının, tunellərin, körpülərin, beynəlxalq hava limanlarının, enerji və su təsərrüfatı obyektlərinin, eləcə də sosial infrastrukturun inşası Azərbaycanın postmünaqişə dövründə həyata keçirdiyi inkişaf strategiyasının real nəticələrini nümayiş etdirir. Bu layihələr eyni zamanda keçmiş məcburi köçkünlərin doğma yurdlarına təhlükəsiz, ləyaqətli və dayanıqlı qayıdışını təmin edən mühüm dövlət proqramının tərkib hissəsidir.
Prezident cəbab İlham Əliyevin IV Şuşa Qlobal Media Forumunda çıxışı Azərbaycanın regional və qlobal siyasətdə mövqeyini, milli maraqlara əsaslanan inkişaf modelini və gələcək strateji hədəflərini hərtərəfli şəkildə əks etdirən mühüm siyasi sənəd kimi qiymətləndirilə bilər. Çıxışda verilən mesajlar göstərdi ki, Azərbaycan regionda sülhün, təhlükəsizliyin və iqtisadi əməkdaşlığın təşviqində aparıcı rol oynayan, beynəlxalq hüquqa söykənən prinsipial mövqeyi ilə seçilən və qlobal çağırışlara çevik cavab verən nüfuzlu dövlət kimi mövqeyini daha da möhkəmləndirir. Şuşadan dünyaya ünvanlanan bu mesajlar yalnız Azərbaycanın inkişaf prioritetlərini deyil, həm də Cənubi Qafqazda uzunmüddətli sabitlik, qarşılıqlı etimad və əməkdaşlığa əsaslanan yeni regional inkişaf modelinin formalaşmasına dair baxışı özündə əks etdirir.
Çinarə Nəbiyeva
YAP Yasamal rayon “Moskva pr. 67” ünvanı (ADSEA) üzrə ərazi partiya təşkilatının fəal üzvü.