Azərbaycanın investisiya imkanları və yeni iqtisadi prioritetləri - ŞƏRH

Bakıda təşkil olunan II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu ölkənin iqtisadi potensialının, investisiya imkanlarının və gələcək inkişaf istiqamətlərinin müzakirəsi baxımından əhəmiyyətli tədbir oldu. Forumda Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın son illərdə keçdiyi iqtisadi inkişaf yoluna və qarşıdakı dövr üçün müəyyən edilən prioritetlərə diqqət çəkdi.

Son iki onillik ərzində Azərbaycana 350 milyard ABŞ dollarından artıq investisiyanın yatırılması ölkənin beynəlxalq investorlar üçün formalaşdırdığı iqtisadi etimadın göstəricilərindən biri kimi təqdim edildi. Siyasi sabitlik, inkişaf etmiş infrastruktur və proqnozlaşdırılan biznes mühiti bu prosesin əsas dayaqları sırasında yer alır. Azərbaycan artıq yalnız investisiya qəbul edən ölkə deyil, həm də regional nəqliyyat, enerji və ticarət əlaqələrinin inkişafında iştirak edən dövlət kimi çıxış edir.

Ölkə iqtisadiyyatında neft və qaz sektoru mühüm mövqeyini qorusa da, əsas məqsədlərdən biri qeyri-neft sahələrinin genişləndirilməsidir. Bərpaolunan enerji, nəqliyyat və logistika, mədənçilik, kənd təsərrüfatı, rəqəmsal iqtisadiyyat, süni intellekt və data mərkəzləri gələcək investisiyalar üçün diqqət çəkən istiqamətlərdir. Xüsusilə yaşıl enerji sahəsində Azərbaycanın böyük imkanları mövcuddur. Xəzərin ölkəyə aid sektorunda yüksək külək enerjisi potensialının olması bu istiqamətdə yeni layihələrin həyata keçirilməsi üçün əlverişli şərait yaradır. Məqsəd yalnız daxili enerji tələbatını qarşılamaq deyil, gələcəkdə elektrik enerjisi ixracında Azərbaycanın imkanlarını genişləndirməkdir. Bu baxımdan enerji xətlərinin, saxlanc sistemlərinin və regional bağlantıların inkişafı xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Digər mühüm istiqamət Azərbaycanın tranzit və logistika imkanlarının artırılmasıdır. Ölkənin Şərq-Qərb və Şimal-Cənub dəhlizlərinin üzərində yerləşməsi ona mühüm üstünlüklər verir. Son illərdə dəmir yollarının, avtomobil yollarının, limanların və digər nəqliyyat infrastrukturlarının yenilənməsi bu potensialın istifadəsinə şərait yaradıb. Eyni zamanda, rəqəmsal gömrük və yük izləmə sistemlərinin inkişafı daşımaların daha sürətli və səmərəli həyata keçirilməsinə imkan verə bilər. Mədənçilik də iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi baxımından perspektivli sahələrdən biridir. Müasir texnologiyaların tətbiqi ilə xammalın yalnız hasil edilməsi deyil, onun emalı və daha yüksək əlavə dəyər yaradan məhsullara çevrilməsi əsas məqsədlərdən biri ola bilər. Bu isə yeni istehsal imkanlarının və iş yerlərinin yaranmasına şərait yarada bilər.

Rəqəmsal texnologiyaların sürətli inkişafı da Azərbaycan üçün yeni imkanlar açır. Süni intellekt və böyük məlumat sistemlərinin genişlənməsi enerji və data mərkəzlərinə tələbatı artırır. Azərbaycanın enerji ehtiyatları, coğrafi mövqeyi və inkişaf edən rəqəmsal infrastrukturu bu sahələrə investisiya cəlb etmək üçün müəyyən imkanlar yaradır. Lakin bunun üçün yalnız texniki infrastruktur deyil, yüksək ixtisaslı mütəxəssislərin hazırlanması da vacibdir. İnsan kapitalı gələcək iqtisadi inkişafın əsas amillərindən biri kimi ön plana çıxır. Rəqəmsal texnologiyalar, mühəndislik, enerji, logistika və digər yeni sahələr üzrə peşəkar kadrların yetişdirilməsi ölkənin rəqabət qabiliyyətinə təsir göstərə bilər. Xaricdə təhsil proqramları və beynəlxalq təcrübənin Azərbaycana gətirilməsi də bu istiqamətdə mühüm rol oynayır.

Makroiqtisadi sabitlik də investisiya mühitinin əsas komponentlərindəndir. Dövlət borcunun səviyyəsi, valyuta ehtiyatları və maliyyə dayanıqlığı Azərbaycanın xarici iqtisadi risklərə qarşı imkanlarını müəyyən edən amillər sırasındadır. Bu göstəricilər investorların ölkənin iqtisadi perspektivlərini qiymətləndirməsində əhəmiyyət daşıyır. Kənd təsərrüfatı və ərzaq təhlükəsizliyi də gələcək investisiyalar üçün vacib sahələrdəndir. Su ehtiyatlarının məhdudluğu və iqlim dəyişiklikləri bu sektorda yeni texnologiyaların tətbiqini zəruri edir. Müasir suvarma sistemləri, məhsuldarlığın artırılması, aqrar logistikanın inkişafı və yerli istehsalın gücləndirilməsi bu baxımdan diqqət tələb edən istiqamətlərdir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə iqtisadi əlaqələrinin genişlənməsi də ölkənin regional mövqeyini gücləndirən amillərdəndir. Nəqliyyat, enerji, rəqəmsal infrastruktur və ticarət sahəsində əməkdaşlığın artması Azərbaycanı Avropa ilə Mərkəzi Asiya arasında iqtisadi əlaqələrin mühüm iştirakçılarından birinə çevirə bilər.

II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu ölkənin iqtisadi inkişafında yeni mərhələnin əsas istiqamətlərini nümayiş etdirdi. Mövcud enerji və maliyyə imkanlarından istifadə etməklə yeni texnologiyalara, infrastruktura və insan kapitalına sərmayələrin artırılması iqtisadi şaxələndirmənin əsas elementlərindən biri kimi çıxış edir. Azərbaycanın qarşıdakı dövrdə əsas hədəflərindən biri investisiyaları daha çox sahəyə yönəltmək, qeyri-neft sektorunun inkişafını sürətləndirmək və regional iqtisadi əlaqələrdə iştirakını genişləndirməkdir. Bu baxımdan forum həm ölkənin investisiya potensialının təqdim edilməsi, həm də gələcək iqtisadi prioritetlərin beynəlxalq biznes dairələrinə çatdırılması baxımından mühüm platforma oldu.

Rail Tağızadə

Yeni Azərbaycan Partiyası Naxçıvan şəhər təşkilatının sədr müavini