İnvestisiya, etimad və dayanıqlı inkişaf - ŞƏRH

2026-cı il sentyabrın 26-da Bakıda keçirilən II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu ölkəmizin iqtisadi potensialının, beynəlxalq əməkdaşlıq imkanlarının və regional bağlantılardakı rolunun müzakirəsi baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyıb. Prezident İlham Əliyevin forum çərçivəsində “Parçalanmış dünyada etimadın bərpası: Cənubi Qafqaz qlobal bağlantı və investisiya sabitliyinin dayağı kimi” mövzusunda təşkil olunan tədbirdə iştirakı və sualları cavablandırması Azərbaycanın iqtisadi inkişaf strategiyasının prioritetlərini bir daha gündəmə gətirib.

Dövlət başçısının çıxışında iqtisadiyyatın şaxələndirilməsi, qeyri-neft sektorunun inkişafı, bərpaolunan enerji mənbələrindən səmərəli istifadə, nəqliyyat-logistika imkanlarının genişləndirilməsi və xarici investorlarla uzunmüddətli tərəfdaşlığın qurulması kimi məsələlər xüsusi yer tutub. Bu istiqamətlər Azərbaycanın dəyişən dünya iqtisadiyyatında mövqeyini möhkəmləndirmək və dayanıqlı inkişafı təmin etmək məqsədləri ilə birbaşa bağlıdır.

Azərbaycanın iqtisadi siyasətində əsas istiqamətlərdən biri enerji sektorundan əldə edilən gəlirlərin iqtisadiyyatın digər sahələrinin inkişafına yönəldilməsidir. Prezident İlham Əliyev ölkənin iqtisadi inkişafının gələcək mərhələsində qeyri-neft sektorunun potensialından daha geniş istifadə edilməsinin vacibliyini vurğulayıb.

Qeyri-neft sektorunun inkişafı yeni istehsal sahələrinin yaradılması, ixrac imkanlarının genişləndirilməsi, müasir texnologiyaların tətbiqi və məşğulluğun artırılması baxımından əhəmiyyətlidir. Bu yanaşma iqtisadiyyatın ayrı-ayrı sahələri arasında tarazlığın gücləndirilməsinə, xarici bazarlarda rəqabət qabiliyyətinin yüksəldilməsinə və ölkənin qlobal iqtisadi dəyişikliklərə davamlılığının artırılmasına xidmət edir.

Forum iştirakçılarına ünvanlanan müraciətdə qeyd olunan göstəricilərə əsasən, 2025-ci ildə qeyri-neft sektorunun ümumi daxili məhsulda payı 72 faizə çatıb. Bu göstərici iqtisadi şaxələndirmə siyasətinin nəticələrini qiymətləndirmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bununla yanaşı, neft-qaz sektoru dövlət gəlirlərinin və ixracın formalaşmasında əhəmiyyətini qoruyur. Qarşıda duran əsas vəzifə mövcud enerji potensialından səmərəli istifadə etməklə yanaşı, iqtisadiyyatın digər sahələrində də yeni dəyər yaratmaqdır.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında bərpaolunan enerji mənbələri Azərbaycanın gələcək inkişafının mühüm istiqamətlərindən biri kimi təqdim olunub. Ölkəmizin külək və Günəş enerjisi potensialı, xüsusilə Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda mövcud imkanlar, beynəlxalq investorlar üçün yeni əməkdaşlıq perspektivləri yaradır.

Dövlət başçısı Xəzər dənizinin Azərbaycan sektorunda 157 giqavatlıq enerji potensialının olduğunu qeyd edib. Quruda həyata keçirilən külək və Günəş elektrik stansiyaları layihələri də bu istiqamətdə atılan addımların tərkib hissəsidir.

Bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafı yalnız elektrik enerjisi istehsalının artırılması demək deyil. Bu proses enerji təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsi, təbii qazdan daxili istehlakda daha səmərəli istifadə edilməsi, ixrac imkanlarının genişləndirilməsi və ekoloji dayanıqlılığın gücləndirilməsi baxımından da əhəmiyyətlidir.

Azərbaycanın yaşıl enerji gündəliyi regional əməkdaşlıq üçün də yeni imkanlar yaradır. Gələcəkdə enerji istehsalı və ötürülməsi sahəsində həyata keçiriləcək layihələr ölkəmizin beynəlxalq enerji bazarları ilə əlaqələrini genişləndirə və investisiya mühitinin inkişafına töhfə verə bilər.

Forumda diqqət çəkən digər mühüm istiqamət Azərbaycanın coğrafi mövqeyindən irəli gələn nəqliyyat və logistika imkanları olub. Şərq-Qərb və Şimal-Cənub istiqamətlərində yerləşən ölkəmiz Avropa ilə Asiya arasında yükdaşımaların inkişafında mühüm rol oynamaq potensialına malikdir.

Prezident İlham Əliyev bu sahədə infrastrukturun yaradılmasının və qonşu dövlətlərlə əməkdaşlığın əhəmiyyətini vurğulayıb. Azərbaycanın dənizə birbaşa olmaması nəzərə alınaraq, tranzit imkanlarının genişləndirilməsi regional tərəfdaşlarla əlaqələndirilmiş fəaliyyət tələb edir.

Müasir avtomobil və dəmir yolları, liman infrastrukturu, logistika mərkəzləri və gömrük prosedurlarının təkmilləşdirilməsi beynəlxalq yükdaşımaların səmərəliliyini artıran əsas amillərdir. Təchizat zəncirlərinin dəyişdiyi və alternativ marşrutlara tələbatın artdığı indiki dövrdə bu imkanlar Azərbaycanın iqtisadi əhəmiyyətini daha da yüksəldə bilər.

Tranzit sektorunun inkişafı həm də əlavə xidmət sahələrinin formalaşmasına, yeni iş yerlərinin açılmasına, yerli müəssisələrin beynəlxalq bazarlara çıxışının asanlaşmasına şərait yaradır.

Beynəlxalq investisiyaların cəlb olunması üçün yalnız təbii ehtiyatlar və əlverişli coğrafi mövqe kifayət etmir. Hüquqi təminatlar, makroiqtisadi sabitlik, şəffaf prosedurlar, müasir infrastruktur və dövlət-özəl tərəfdaşlığı mexanizmləri də mühüm rol oynayır.

Azərbaycanın investisiya siyasətində bu amillərin inkişaf etdirilməsi əsas istiqamətlərdəndir. Sənaye parkları, iqtisadi zonalar, Ələt Azad İqtisadi Zonası və müxtəlif təşviq mexanizmləri yerli və xarici sahibkarların fəaliyyət imkanlarını genişləndirməyə yönəlib.

İnvestisiyaların cəlb olunması kapitalın ölkəyə daxil olması ilə məhdudlaşmır. Müasir texnologiyaların gətirilməsi, idarəetmə təcrübəsinin öyrənilməsi, ixtisaslı kadrların hazırlanması və yeni ixrac bazarlarına çıxış da bu əməkdaşlığın mühüm nəticələridir. Buna görə də uzunmüddətli investisiya layihələrinin ölkə iqtisadiyyatına real əlavə dəyər gətirməsi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Forumun əsas mövzularından biri Cənubi Qafqazda etimadın bərpası və regional bağlantıların inkişafı olub. Regionda davamlı sülh və sabitliyin möhkəmlənməsi nəqliyyat, ticarət, enerji və investisiya sahələrində əməkdaşlıq üçün yeni imkanlar yarada bilər.

İqtisadi əlaqələrin genişlənməsi dövlətlər arasında qarşılıqlı maraqları artırmaqla yanaşı, biznes dairələri üçün daha geniş fəaliyyət məkanı formalaşdırır. Bu baxımdan regional layihələrin uğuru siyasi dialoqla yanaşı, praktiki əməkdaşlıqdan, qarşılıqlı öhdəliklərə əməl olunmasından və uzunmüddətli etimaddan da asılıdır.

Azərbaycanın beynəlxalq forumlara ev sahibliyi etməsi ölkənin iqtisadi imkanlarının təqdim edilməsi, investorlarla birbaşa dialoqun qurulması və yeni tərəfdaşlıqların formalaşdırılması üçün əlverişli platformadır.

II Azərbaycan Beynəlxalq İnvestisiya Forumu çərçivəsində Prezident İlham Əliyevin iştirakı və çıxışı ölkəmizin iqtisadi inkişaf prioritetlərini bir daha diqqətə çatdırıb. Qeyri-neft sektorunun genişləndirilməsi, yaşıl enerji, nəqliyyat-logistika infrastrukturu, rəqəmsal texnologiyalar və investisiya mühitinin təkmilləşdirilməsi Azərbaycanın qarşıdakı dövr üçün əsas istiqamətləri sırasındadır.

Forumun yekununda beynəlxalq investorlar və tərəfdaş şirkətlərlə ümumi dəyəri 10,8 milyard ABŞ dolları olan investisiya layihələrini əhatə edən 23 sənədin imzalanması tədbirin praktiki nəticələrindən biri olub.

Bu nəticələr göstərir ki, investisiya əməkdaşlığının genişləndirilməsi Azərbaycanın iqtisadi siyasətində mühüm yer tutur. Əsas məsələ əldə olunan razılaşmaların ardıcıl həyata keçirilməsi, yeni layihələrin səmərəliliyinin təmin olunması və onların ölkənin uzunmüddətli inkişafına töhfəsinin artırılmasıdır.

Elnur Qəhrəmanov,

YAP Gədəbəy rayon təşkilatının əməkdaşı