Milli qurtuluşa gedən yolun başlanğıcı - ŞƏRH

Azərbaycan tarixinin mürəkkəb və taleyüklü dövrlərindən biri XX əsrin sonlarına təsadüf edir. 1991-ci ildə dövlət müstəqilliyini bərpa edən Azərbaycan qarşısında müstəqilliyin qorunması, dövlətçilik ənənələrinin möhkəmləndirilməsi və ölkənin gələcək inkişaf istiqamətlərinin müəyyənləşdirilməsi kimi mühüm vəzifələr dayanırdı. 1990-cı illərin əvvəllərində ölkədə siyasi və iqtisadi böhran, ictimai-siyasi qarşıdurmalar və Qarabağ münaqişəsi ilə bağlı ağır vəziyyət hökm sürürdü. Məhz belə mürəkkəb şəraitdə 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan tarixində mühüm siyasi hadisə kimi yadda qaldı.

1993-cü il iyun hadisələrindən sonra Heydər Əliyevin siyasi hakimiyyətə qayıdışı ölkənin ictimai-siyasi həyatında yeni mərhələnin başlanmasına səbəb oldu. Həmin ilin oktyabrında keçirilən prezident seçkilərində Heydər Əliyev Azərbaycan Respublikasının Prezidenti seçildi. Bu hadisə sonrakı dövrdə “Milli Qurtuluş” anlayışı ilə əlaqələndirildi. 3 oktyabr bu baxımdan yalnız müəyyən bir siyasi hadisənin tarixi deyil, Azərbaycanın dövlətçilik tarixində mühüm dönüş mərhələsinin simvolu kimi qiymətləndirilir.

Həmin dövrdə əsas məsələlərdən biri dövlət idarəçiliyində sabitliyin təmin edilməsi idi. Ölkənin ərazi bütövlüyünün qorunması, iqtisadiyyatın bərpası, dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi və beynəlxalq münasibətlərdə Azərbaycanın mövqeyinin gücləndirilməsi qarşıda duran əsas vəzifələr sırasında idi. Sonrakı illərdə dövlət quruculuğu istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər müstəqil Azərbaycanın siyasi və iqtisadi inkişafının əsaslarını formalaşdırdı.

Milli Qurtuluş anlayışının mühüm tərəflərindən biri də dövlət müstəqilliyinin yalnız əldə edilməsinin deyil, onun qorunmasının və möhkəmləndirilməsinin zəruriliyidir. Müstəqillik dövlətin siyasi suverenliyi ilə yanaşı, iqtisadi gücünü, milli həmrəyliyini, hüquqi institutlarını və beynəlxalq mövqeyini də tələb edir. Bu baxımdan 1993-cü ildən sonrakı dövr Azərbaycanın müasir dövlətçilik tarixində mühüm mərhələ təşkil edir.

Bu tarixi mərhələni müasir dövrlə əlaqələndirdikdə dövlətçilik baxımından davamlılığın əhəmiyyəti daha aydın görünür. Bu gün Azərbaycan müstəqil dövlət kimi beynəlxalq münasibətlər sistemində fəaliyyət göstərir, iqtisadi və sosial layihələr həyata keçirir, regional və qlobal əməkdaşlıqda iştirak edir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda aparılan genişmiqyaslı bərpa və quruculuq işləri də müasir Azərbaycanın qarşısında duran əsas istiqamətlərdən biridir. İşğaldan azad edilmiş ərazilərdə şəhər və kəndlərin yenidən qurulması, infrastrukturun yaradılması və əhalinin öz doğma yurdlarına qayıdışının təmin edilməsi dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biri kimi təqdim olunur.

Müasir dövrdə milli qurtuluş ideyasının məzmunu da daha geniş anlam kəsb edir. Bu anlayış yalnız tarixi-siyasi böhranlardan çıxışla məhdudlaşmır. Dövlətin davamlı inkişafı, gənc nəslin milli-mənəvi dəyərlərə bağlılığı, təhsilin və elmin inkişafı, iqtisadi imkanların genişləndirilməsi, qanunun aliliyinin və dövlət institutlarının möhkəmləndirilməsi də müstəqilliyin gələcək təminatlarıdır.

3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan tarixində dövlətçilik baxımından dönüş nöqtələrindən biri kimi yadda qalıb. Həmin dövrün hadisələrini öyrənmək müasir Azərbaycanın hansı mürəkkəb tarixi şəraitdən keçərək formalaşdığını anlamağa imkan verir. Tarixi təcrübənin əsas dərslərindən biri budur ki, dövlət müstəqilliyinin qorunması davamlı siyasi, iqtisadi və ictimai səylər tələb edir.

Bu gün Azərbaycan gənclərinin üzərinə düşən əsas vəzifələrdən biri də ölkənin gələcəyinin qurulmasında fəal iştirak etmək, tariximizi öyrənmək, milli dəyərləri qorumaq və müasir biliklərə yiyələnməkdir. Çünki milli qurtuluş yalnız keçmişdə baş vermiş hadisə deyil, dövlətin müstəqilliyini və inkişafını qorumaq üçün hər bir nəslin üzərinə düşən məsuliyyəti də ifadə edir.

Beləliklə, 3 oktyabr 1993-cü il Azərbaycan dövlətçilik tarixində yeni mərhələnin başlanğıcı kimi mühüm əhəmiyyət daşıyır. Bu tarixi hadisə ilə müasir Azərbaycan arasında əlaqə dövlət müstəqilliyinin möhkəmləndirilməsi, dövlət quruculuğunun davam etdirilməsi və gələcəyə yönəlmiş inkişaf strategiyasında özünü göstərir. Tarixi keçmişi düzgün qiymətləndirmək isə müasir Azərbaycanın əldə etdiyi nailiyyətləri və qarşısında duran vəzifələri daha yaxşı anlamağa imkan verir.

Sevinc Mustafayeva

YAP Culfa rayon təşkilatının fəalı