Vahid geyim, vahid dəyərlər, parlaq gələcək! - ŞƏRH

Təhsil hər bir cəmiyyətin inkişafını, dövlətin tərəqqisini və gələcəyin formalaşmasını təmin edən mühüm amillərdən biridir. Gələcəyimiz olan uşaqların bilikli, savadlı, vətənpərvər və yüksək mənəvi keyfiyyətlərə malik şəxsiyyətlər kimi yetişməsi təhsil sisteminin qarşısında duran əsas vəzifələrdəndir. Bu baxımdan, məktəblərdə vahid geyim ənənəsinin qorunması və təşviqi təkcə xarici görünüş məsələsi deyil, həm də təhsil mühitində bərabərliyin, nizam-intizamın və kollektiv məsuliyyətin formalaşmasına xidmət edən mühüm amildir.
Məktəb təkcə bilik və bacarıqların ötürüldüyü tədris ocağı deyil, həm də cəmiyyətin gələcəyini formalaşdıran, gənclərimizi sosial həyata və birgəyaşayış qaydalarına hazırlayan mühüm sosial institutdur. Məktəb mühitinin ən fundamental prinsiplərindən biri bərabərlikdir. Sosial statusundan, ailənin maddi imkanlarından, etnik və ya dini mənşəyindən asılı olmayaraq, hər bir övladımız eyni şərtlərdə təhsil almalı, eyni fürsətlərə sahib olmalıdır. Dövlət təhsil sistemimizin dünyəvi xarakteri də məhz bunu tələb edir. Məktəb hər cür dini, siyasi və ya ideoloji təbliğatdan kənar, bütün şagirdlər üçün neytral, təhlükəsiz və inklüziv mühit olmalıdır. Bu baxımdan, vahid məktəbli forması sadəcə bir geyim məsələsi deyil, birbaşa təhsil fəlsəfəmizin və sosial adaptasiya prosesinin vacib tərkib hissəsidir. Vahid geyim şagirdlər arasında sosial-iqtisadi fərqlərin görünməsinin qarşısını alır, ayrı-seçkilik risklərini azaldır və onların eyni parta arxasında bərabər şəraitdə oturmasına imkan yaradır. Eyni zamanda, vahid forma övladlarımızda kollektivə aidlik, daxili məsuliyyət və məktəb kimliyi hissini gücləndirir, məktəb-valideyn əməkdaşlığına və tədrisin keyfiyyətinə dəstək verir.
Müasir dövrdə uşaqlar və yeniyetmələr arasında geyim, dəb və xarici görünüşlə bağlı müqayisələrin artması bəzən məktəb mühitində sosial fərqlərin daha qabarıq hiss edilməsinə səbəb ola bilər. Vahid məktəbli geyimi bu fərqlərin görünən təsirini azaltmağa, diqqətin geyimdən daha çox təhsilə, biliyə və şəxsi inkişafa yönəlməsinə kömək edir. Belə yanaşma şagirdlər arasında qarşılıqlı hörmətin güclənməsinə və daha sağlam sosial mühitin formalaşmasına şərait yaradır. Bununla yanaşı, vahid geyim məktəbdə nizam-intizam və məsuliyyət mədəniyyətinin təşviqi baxımından da əhəmiyyət daşıyır. Məktəbin müəyyən etdiyi geyim qaydalarına əməl etmək uşaqlarda qaydalara hörmət, özünənəzarət və ictimai mühitdə davranış mədəniyyəti kimi keyfiyyətlərin inkişafına dəstək verir. Lakin bu qaydaların tətbiqi zamanı şagirdlərin rahatlığı, sağlamlığı, yaş xüsusiyyətləri və ailələrin sosial vəziyyəti də nəzərə alınmalıdır. Vahid geyim ideyasının əsas məqsədi məhdudiyyət yaratmaq deyil, hər bir şagird üçün rahat, təhlükəsiz və bərabərhüquqlu təhsil mühitinin formalaşmasına töhfə verməkdir.
Vahid məktəbli geyiminin əhəmiyyəti ailə, məktəb və cəmiyyət arasında əməkdaşlıqla daha da artır. Valideynlərin, müəllimlərin və məktəb rəhbərliyinin bu məsələyə məsuliyyətlə yanaşması, şagirdlərə geyim qaydalarının mahiyyətinin izah edilməsi vacibdir. Uşaqlara vahid geyimin sadəcə məcburi tələb deyil, məktəb mədəniyyətinin və kollektivə mənsubluğun ifadəsi olduğu aşılanmalıdır. Bu zaman qaydalara formal yanaşma deyil, şüurlu münasibət formalaşır. Digər tərəfdən, təhsilin keyfiyyətini yalnız vahid geyimlə əlaqələndirmək düzgün olmazdı. Yüksək nəticələrə nail olmaq üçün peşəkar müəllim, müasir tədris metodları, keyfiyyətli dərsliklər, müasir məktəb infrastrukturu, sağlam psixoloji mühit və hər bir uşağa fərdi yanaşma da mühüm əhəmiyyət daşıyır. Vahid geyim isə bu amillərlə birlikdə məktəb mühitinin təşkilinə və təhsil mədəniyyətinin inkişafına xidmət edən vasitələrdən biri kimi qiymətləndirilməlidir. Məktəbli geyimi, eyni zamanda, sadəliyin, səliqənin və məktəb ənənələrinə hörmətin ifadəsidir. Şagirdlərin geyim seçimində vahid yanaşmanın tətbiqi onların fərdi istedadını, düşüncəsini və yaradıcılığını məhdudlaşdırmamalıdır. Əksinə, məktəb mühitində hər bir uşağın öz bacarıqları, biliyi, davranışı və nailiyyətləri ilə seçilməsinə şərait yaradılmalıdır. Çünki təhsilin əsas məqsədi zahiri görünüşü deyil, şəxsiyyətin daxili potensialını inkişaf etdirməkdir.
Unutmayaq ki, məktəbin əsas məqsədi yalnız savadlı deyil, həm də düşünən, məsuliyyətli, milli-mənəvi dəyərlərə bağlı və cəmiyyətə fayda verən gənclər yetişdirməkdir. Vahid geyim isə bu böyük məqsədə aparan yolda təhsil mühitinin nizamlı və birləşdirici elementlərindən biridir.

Araz Xudadanov

YAP Sabunçu rayon təşkilatının sədri