Azərbaycan xalqının yaddaşında dərin iz qoyan tarixi günlərdən biri də 25 oktyabrdır. 2020-ci il oktyabrın 25-də Azərbaycan Ordusu Qubadlı şəhərini işğaldan azad edərək Vətən müharibəsinin gedişində mühüm uğurlardan birinə imza atdı. Bu hadisə ölkəmizin ərazi bütövlüyünün bərpası istiqamətində atılan əhəmiyyətli addım olmaqla yanaşı, uzun illər doğma torpaqlarından ayrı düşmüş insanların qəlbində qayıdış ümidini daha da gücləndirdi. Qubadlının azad edilməsi bütün Azərbaycanda böyük sevinc və qürur hissi ilə qarşılandı. Həmin gün xalqımızın milli birliyini, torpaqlarımıza bağlılığını və azadlıq istəyini nümayiş etdirən tarixi hadisə kimi yadda qaldı.
Qubadlı Azərbaycanın qədim yaşayış məskənlərindən biri, zəngin təbiəti, tarixi keçmişi və özünəməxsus mədəni irsi ilə seçilən bölgəsidir. Bu torpağın hər bir kəndi, küçəsi, dağı və meşəsi burada yaşamış insanların xatirələri ilə bağlıdır. İşğal illərində doğma yurdlarından uzaqda yaşamağa məcbur qalan qubadlılılar öz evlərinə qayıtmaq, ata-baba ocaqlarını yenidən görmək və doğma torpaqlarında həyatlarını davam etdirmək arzusu ilə yaşayıblar. 44 günlük Vətən müharibəsində əldə edilən Qələbə bu arzunun gerçəkləşməsi üçün tarixi imkan yaratdı. Qubadlının azadlığı Azərbaycan xalqının mübarizə əzminin, milli həmrəyliyinin və dövlətimizin ərazi bütövlüyünü təmin etmək iradəsinin mühüm ifadəsinə çevrildi.
2020-ci ilin payızında Azərbaycan Ordusunun həyata keçirdiyi hərbi əməliyyatlar nəticəsində bir sıra yaşayış məntəqələri işğaldan azad edildi. Qubadlı şəhərinin azad olunması da bu əməliyyatların əhəmiyyətli nəticələrindən biri oldu. Bu uğur Vətən müharibəsinin ümumi gedişinə təsir göstərməklə yanaşı, bölgədə yeni reallıqların formalaşmasına şərait yaratdı. Həmin tarixi günün arxasında Azərbaycan əsgərinin fədakarlığı, şəhidlərimizin qəhrəmanlığı və xalqımızın birliyi dayanır. Buna görə də 25 oktyabr Qubadlı sakinləri üçün xüsusi məna daşıyır və Azərbaycanın müasir tarixində əlamətdar günlərdən biri kimi qeyd olunur.
İşğal dövründə Qubadlı rayonunun yaşayış məntəqələri, infrastruktur obyektləri və maddi-mədəni irsi ciddi dağıntılara məruz qalıb. Uzun illər ərzində şəhərin və kəndlərin əvvəlki siması dəyişib, yaşayış evləri və müxtəlif tikililər yararsız vəziyyətə düşüb. Bu vəziyyət rayonun sosial-iqtisadi həyatına mənfi təsir göstərib, insanların doğma torpaqlarla gündəlik əlaqəsini kəsib. Qubadlı azad edildikdən sonra isə qarşıda yeni vəzifələr yaranıb: dağıntıların nəticələrinin aradan qaldırılması, yolların yenidən qurulması, enerji təchizatının yaxşılaşdırılması və gələcək yaşayış üçün əlverişli şəraitin yaradılması.
Azad edilmiş ərazilərdə həyata keçirilən bərpa və quruculuq işləri Qubadlının gələcək inkişafının əsasını təşkil edir. Müasir infrastrukturun qurulması, nəqliyyat əlaqələrinin genişləndirilməsi və mühüm dövlət obyektlərinin yaradılması bölgənin iqtisadi imkanlarının artırılmasına xidmət edir. Bu tədbirlər eyni zamanda əhalinin doğma torpaqlara qayıdışına hazırlıq baxımından əhəmiyyətlidir. Qubadlının yenidən qurulması yalnız dağıdılmış tikililərin bərpası ilə məhdudlaşmır; əsas məqsəd burada təhlükəsiz yaşayış mühitinin formalaşdırılması, sosial xidmətlərin inkişafı və rayonun davamlı tərəqqisinin təmin edilməsidir.
Prezident İlham Əliyevin və Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban Əliyevanın 2020-ci il dekabrın 23-də Qubadlı rayonuna səfəri azad edilmiş ərazilərdə aparılan işlərlə tanışlıq baxımından mühüm hadisə olub. Səfər zamanı dövlət başçısı Xanlıq kəndində işğal dövründə baş verən hadisələrə toxunub. Prezident kənddə hərbi istehkamların və bazaların yaradıldığını, xaricdən gətirilən ermənilərin qanunsuz məskunlaşdırıldığını bildirib. O, bu cür addımların beynəlxalq hüququn prinsipləri ilə ziddiyyət təşkil etdiyini vurğulayıb. İlham Əliyev və Mehriban Əliyeva Xanlıq kəndində Azərbaycan hərbçiləri ilə görüşərək onların fəaliyyəti və xidmət şəraiti ilə maraqlanıblar.
Bu səfər Qubadlının gələcək inkişafı üçün görüləcək işlərin əhəmiyyətini bir daha ön plana çıxarıb. İşğaldan azad olunmuş ərazilərdə dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri dağıdılmış infrastrukturun yenilənməsi, bölgələrin iqtisadi potensialının bərpası və əhalinin öz yurdlarına qayıtması üçün zəruri şəraitin yaradılmasıdır. Qubadlı da bu prosesin mühüm hissəsidir. Rayonun coğrafi mövqeyi, tarixi əhəmiyyəti və gələcək inkişaf imkanları burada yol, enerji və digər infrastruktur layihələrinin həyata keçirilməsini vacib edir.
2021-ci il oktyabrın 25-də Prezident İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Qubadlı rayonuna növbəti səfərlərini ediblər. Şəhərin işğaldan azad edilməsinin ildönümünə təsadüf edən bu səfər zamanı bir sıra mühüm layihələrin təməli qoyulub və obyektlər istifadəyə verilib. Dövlət başçısı və birinci xanım Xanlıq-Qubadlı avtomobil yolunun təməlqoyma mərasimində iştirak ediblər. Bu yolun əhəmiyyəti bölgədə nəqliyyat əlaqələrinin yaxşılaşdırılması, yaşayış məntəqələri arasında hərəkətin asanlaşdırılması və gələcək iqtisadi fəallığın artırılması ilə bağlıdır.
Həmin səfər çərçivəsində “Azərenerji” ASC-nin 110/35/10 kV-luq “Qubadlı” yarımstansiyası da istifadəyə verilib. Enerji infrastrukturunun yenilənməsi rayonun inkişafı üçün əsas şərtlərdən biridir. Etibarlı elektrik təchizatı yaşayış məntəqələrinin bərpası, yeni obyektlərin fəaliyyəti və iqtisadi layihələrin həyata keçirilməsi baxımından mühüm rol oynayır. Eyni zamanda, Dövlət Sərhəd Xidmətinin yeni hərbi hissə kompleksinin istifadəyə verilməsi sərhəd bölgəsində xidmət şəraitinin yaxşılaşdırılması və dövlət sərhədinin mühafizəsi imkanlarının gücləndirilməsi baxımından əhəmiyyət daşıyır.
Səfər zamanı Prezident İlham Əliyev və Birinci vitse-prezident Mehriban Əliyeva Qubadlı rayon ictimaiyyətinin nümayəndələri ilə də görüşüblər. Bu görüş rayonun gələcəyi, aparılan quruculuq işləri və sakinlərin doğma torpaqlara qayıdışı məsələlərinin diqqət mərkəzində saxlanıldığını göstərirdi. İctimaiyyət nümayəndələri ilə təmaslar bölgənin ehtiyaclarının müəyyənləşdirilməsi və gələcək inkişaf istiqamətlərinin qiymətləndirilməsi baxımından vacibdir. Qubadlıda həyata keçirilən layihələr rayonun sosial-iqtisadi həyatının yenidən canlandırılmasına və ərazinin müasir yaşayış məkanına çevrilməsinə yönəlib.
Qubadlının inkişafı üçün yol və enerji layihələri ilə yanaşı, gələcəkdə yaşayış evlərinin, sosial obyektlərin və iqtisadi fəaliyyət sahələrinin bərpası da mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Davamlı inkişaf üçün əhalinin məşğulluğunun artırılması, sahibkarlıq imkanlarının genişləndirilməsi və yerli resurslardan səmərəli istifadə edilməsi vacibdir. Rayonun təbii imkanları və coğrafi mövqeyi gələcəkdə müxtəlif iqtisadi fəaliyyət istiqamətlərinin inkişafı üçün şərait yarada bilər. Bu baxımdan görülən işlər Qubadlının yalnız əvvəlki vəziyyətinə qaytarılmasına deyil, daha müasir və dayanıqlı inkişaf modelinin formalaşdırılmasına xidmət edir.
25 oktyabrın əhəmiyyəti məhz azadlıq tarixinin gələcək quruculuqla birləşməsində özünü göstərir. Bu tarix bir tərəfdən Qubadlı şəhərinin işğaldan azad olunmasını xatırladır, digər tərəfdən isə rayonun bərpası və dirçəldilməsi istiqamətində görülən işlərə diqqət çəkir. Şəhərin və kəndlərin yenidən qurulması, infrastrukturun yaxşılaşdırılması və sakinlərin doğma yurda qayıtması üçün şəraitin yaradılması Qubadlının gələcəyini müəyyən edən əsas amillərdir. Hər bir layihə bölgənin həyatının yenidən canlanmasına və tarixi-mədəni irsinin qorunmasına töhfə verir.
Bu gün Qubadlı Şəhəri Günü xalqımızın tarixi yaddaşında azadlıq, birlik və doğma torpağa bağlılığın rəmzi kimi yaşayır. 2020-ci il oktyabrın 25-də əldə edilən nəticə Azərbaycanın müasir tarixində mühüm yer tutur. Sonrakı illərdə həyata keçirilən bərpa və quruculuq tədbirləri isə bu tarixi hadisənin davamı olaraq rayonun gələcək inkişafına istiqamət verir. Qubadlının dirçəlişi həm doğma yurdlarına qayıtmaq istəyən sakinlər, həm də bütövlükdə Azərbaycan cəmiyyəti üçün böyük əhəmiyyət daşıyır. 25 oktyabr hər il xalqımıza bu torpağın keçdiyi yolu, azadlığın dəyərini və gələcək nəsillər qarşısında duran quruculuq vəzifələrini xatırladan əlamətdar tarix olaraq qeyd edilir.
İlkin Bağırov
YAP Babək rayon təşkilatının əməkdaşı