Konstitusiya – hüquqi dövlətin möhkəm təməli - ŞƏRH

Cəmiyyətin tərəqqisi, ictimai münasibətlərin sağlam əsaslar üzərində qurulması və dövlət idarəçiliyinin səmərəliliyi hər şeydən əvvəl hüquqi prinsiplərin nə dərəcədə qorunmasından asılıdır. Qanunun hər kəs üçün eyni qüvvəyə malik olması, insan hüquqlarının etibarlı müdafiəsi və dövlət qurumlarının öz səlahiyyətləri daxilində fəaliyyət göstərməsi demokratik cəmiyyətin başlıca xüsusiyyətləridir. Bu prinsiplərin hüquqi təminatını yaradan əsas sənəd isə Konstitusiyadır.

Azərbaycan Respublikasında hər il noyabrın 12-də qeyd olunan Konstitusiya Günü ölkəmizin hüquqi dövlət quruculuğu tarixində əlamətdar hadisədir. 1995-ci il noyabrın 12-də xalqın iradəsi ilə qəbul edilmiş Əsas Qanun müstəqil Azərbaycanın siyasi sistemini, idarəçilik modelini və hüquqi münasibətlərini müəyyən edən fundamental sənəd kimi tarixə düşmüşdür.

Konstitusiyanın əhəmiyyətini yalnız dövlət orqanlarının fəaliyyətini tənzimləyən müddəalarla məhdudlaşdırmaq düzgün olmazdı. Bu sənəd, ilk növbədə, insanı, onun hüquq və azadlıqlarını, ləyaqətini və təhlükəsizliyini dövlət siyasətinin mühüm istiqaməti kimi müəyyən edir. Hər bir vətəndaşın qanun qarşısında bərabərliyi, fikir və söz azadlığı, mülkiyyət hüququ, təhsil almaq, əmək və sosial təminat imkanları konstitusion təminatların əsas istiqamətlərindəndir.

Müstəqil Azərbaycanın ilk Konstitusiyasının hazırlanması və qəbul edilməsi ölkənin mürəkkəb siyasi şəraitdən sabit dövlət idarəçiliyi sisteminə keçidi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyırdı. Ümummilli Lider Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən Konstitusiya quruculuğu prosesi Azərbaycanın gələcək inkişafının hüquqi çərçivəsini müəyyənləşdirdi. 1995-ci ilin mayında yaradılmış Konstitusiya Komissiyasının fəaliyyəti nəticəsində hazırlanmış layihə ümumxalq müzakirəsinə təqdim edildi və referendum yolu ilə təsdiqləndi.

Əsas Qanunda hakimiyyətin qanunvericilik, icra və məhkəmə qollarına bölünməsi dövlət idarəçiliyində tarazlıq və qarşılıqlı fəaliyyət mexanizminin formalaşdırılması baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Bu prinsip dövlət hakimiyyətinin həyata keçirilməsində səlahiyyətlərin dəqiq müəyyən edilməsinə, hüquqi məsuliyyətin qorunmasına və idarəçilik sisteminin fəaliyyətinin tənzimlənməsinə xidmət edir.

Konstitusiyanın digər mühüm xüsusiyyəti onun cəmiyyətin bütün üzvləri üçün hüquqi məsuliyyət müəyyən etməsidir. Vətəndaş öz hüquqlarından istifadə etməklə yanaşı, qanunlara riayət etməli, digər şəxslərin hüquq və azadlıqlarına hörmət göstərməli, dövlətin və cəmiyyətin qarşısında üzərinə düşən vəzifələri yerinə yetirməlidir. Bu baxımdan konstitusion mədəniyyət yalnız hüquqi bilik deyil, həm də vətəndaşlıq mövqeyinin mühüm göstəricisidir.

Müasir dövrdə dövlət idarəçiliyinin rəqəmsallaşması, ictimai münasibətlərin dəyişməsi və yeni sosial çağırışların meydana çıxması hüquqi sistemin də davamlı təkmilləşdirilməsini zəruri edir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına 2002, 2009 və 2016-cı illərdə referendumlar vasitəsilə edilmiş əlavə və dəyişikliklər də ölkənin hüquqi inkişaf prosesinin mühüm mərhələləridir.

Bu gün hüquqi dövlət quruculuğu istiqamətində əldə olunan nailiyyətlərin qorunması və daha da inkişaf etdirilməsi ümumi vəzifəmizdir. Konstitusiyaya hörmət yalnız rəsmi tədbirlərdə Əsas Qanunu xatırlamaqla deyil, gündəlik həyatda qanunlara əməl etmək, hüquqlara hörmət göstərmək və ictimai məsuliyyət nümayiş etdirməklə ifadə olunmalıdır.

12 Noyabr – Konstitusiya Günü bu mənada həm tarixi yaddaş, həm də gələcək qarşısında məsuliyyət günüdür. Əsas Qanunumuz müstəqil dövlətimizin hüquqi dayağı olmaqla yanaşı, cəmiyyətimizin sabitliyinə, milli birliyinə və davamlı inkişafına xidmət edən mühüm dövlətçilik sənədidir.

Selcan Nağdəliyeva

YAP Kəngərli rayon təşkilatının fəalı