PDF Oxu

Siyasət

  • 347

Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələrində təhsil və innovasiya əməkdaşlığının yeni üfüqləri - ŞƏRH

Azərbaycan-Böyük Britaniya əlaqələrində təhsil və innovasiya əməkdaşlığının yeni üfüqləri - ŞƏRH

Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında münasibətlər uzun illər ərzində qarşılıqlı maraqlar, siyasi etimad və dostluq prinsipləri əsasında inkişaf edərək çoxşaxəli tərəfdaşlıq səviyyəsinə yüksəlib. İki ölkəni birləşdirən əlaqələr yalnız diplomatik münasibətlər və iqtisadi maraqlarla məhdudlaşmır, təhsil, elm, mədəniyyət və insanlar arasında qarşılıqlı ünsiyyət sahələrini də əhatə edir. Xüsusilə Böyük Britaniyanın zəngin elmi ənənələri, qabaqcıl universitetləri, müasir təhsil modeli və texnoloji inkişaf sahəsində əldə etdiyi nailiyyətlər Azərbaycan üçün bu istiqamətdə əməkdaşlığın genişləndirilməsini cəlbedici edir. Azərbaycanın təhsil və elm sisteminin müasir tələblərə uyğun inkişaf etdirilməsi, beynəlxalq təcrübənin öyrənilməsi və gənc nəslin rəqabətqabiliyyətli bilik və bacarıqlara yiyələnməsi dövlət siyasətinin prioritetləri sırasında yer alır.

Qloballaşan dünyada dövlətlərin inkişaf səviyyəsini müəyyən edən əsas amillərdən biri insan kapitalıdır. Təbii sərvətlər, iqtisadi imkanlar və əlverişli coğrafi mövqe ölkələrin inkişafında mühüm rol oynasa da, uzunmüddətli tərəqqinin təmin olunması ilk növbədə savadlı, peşəkar, yaradıcı düşüncəyə malik və müasir texnologiyalardan istifadə bacarığı olan insanların yetişdirilməsindən asılıdır. Bu baxımdan Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə ölkəmizdə təhsil sisteminin təkmilləşdirilməsi, elmi potensialın gücləndirilməsi, peşə hazırlığının müasir əmək bazarının tələblərinə uyğunlaşdırılması və rəqəmsal bacarıqların inkişafı istiqamətində ardıcıl tədbirlər həyata keçirilir. Məqsəd yalnız yüksək bilik səviyyəsinə malik mütəxəssislər yetişdirmək deyil, həm də innovativ düşüncəli, yeni çağırışlara çevik uyğunlaşan və ölkənin inkişafına töhfə verən nəsil formalaşdırmaqdır.
Azərbaycan-Böyük Britaniya münasibətlərinin bu istiqamətdə inkişafı üçün mövcud potensial kifayət qədər genişdir. Böyük Britaniyanın ali təhsil, elmi tədqiqat, texnologiya və innovasiya sahələrindəki təcrübəsi Azərbaycan üçün faydalı əməkdaşlıq imkanları yaradır. Universitetlər və elmi müəssisələr arasında əlaqələrin genişləndirilməsi, tələbə və müəllim mübadiləsi, birgə tədqiqatların təşkili, müasir tədris metodlarının öyrənilməsi iki ölkənin təhsil və elm potensialının qarşılıqlı zənginləşməsinə xidmət edə bilər. Belə əməkdaşlıq gənclərin beynəlxalq bilik və təcrübəyə yiyələnməsinə, mütəxəssislərin peşəkar inkişafına və elmi fəaliyyətin yeni istiqamətlər üzrə genişlənməsinə şərait yaradır.
2026-cı il noyabrın 12-də Dublində Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və Böyük Britaniya və Şimali İrlandiya Birləşmiş Krallığının Baş naziri Endi Börnhem tərəfindən imzalanmış Strateji Tərəfdaşlıq haqqında Birgə Bəyannamə bu baxımdan da diqqətəlayiq müddəalarla zəngindir. Sənədin təhsil və innovasiyaya həsr olunmuş bölməsində insan kapitalının inkişafı, elmi tədqiqatların təşviqi, müasir texnologiyaların tətbiqi və peşəkar bacarıqların artırılması iki ölkə arasında gələcək əməkdaşlığın mühüm istiqamətləri kimi müəyyənləşdirilir. Tərəflər təhsil, elm və innovasiyanın yalnız iqtisadi tərəqqi deyil, cəmiyyətin dayanıqlı inkişafı və sosial rifahın yüksəldilməsi üçün də əsas şərtlərdən biri olduğunu qəbul edirlər.
Bəyannamədə ali təhsil və peşə hazırlığı sahəsində əlaqələrin dərinləşdirilməsinə xüsusi diqqət ayrılır. Müasir əmək bazarının dəyişən tələbləri nəzərə alınmaqla, tələbələrin və mütəxəssislərin yeni bilik və bacarıqlara yiyələnməsi, rəqəmsal və texniki hazırlığının gücləndirilməsi, peşə təhsilinin inkişafı üzrə təcrübə mübadiləsi nəzərdə tutulur. Bununla yanaşı, dövlət idarəçiliyi və dövlət sektorunda çalışan mütəxəssislərin peşəkar hazırlığının artırılması da əməkdaşlığın əhatə dairəsinə daxil edilir. Bu yanaşma təhsilin yalnız nəzəri biliklərin mənimsənilməsi ilə məhdudlaşmamasını, əldə olunan biliklərin real fəaliyyət sahələrində tətbiqini və peşəkar kadr potensialının gücləndirilməsini hədəfləyir.
Sənədin diqqətçəkən istiqamətlərindən biri rəqəmsallaşma, süni intellekt və yeni texnologiyalar sahəsində əməkdaşlığın inkişafıdır. Hazırda süni intellekt, rəqəmsal idarəetmə, informasiya texnologiyaları və həyat elmləri dünya miqyasında elmi-texnoloji tərəqqinin əsas istiqamətlərinə çevrilib. Bu sahələrdə əldə olunan yeniliklər iqtisadiyyatın müxtəlif sektorlarının fəaliyyətinə, dövlət idarəçiliyinə, səhiyyəyə və gündəlik həyatımıza ciddi təsir göstərir. Birgə Bəyannamədə universitetlər, elmi-tədqiqat institutları və sənaye müəssisələri arasında əlaqələrin genişləndirilməsi, birgə araşdırmaların təşviqi, innovativ ideyaların praktik layihələrə çevrilməsi kimi məsələlərə yer verilməsi Azərbaycanın texnoloji inkişaf hədəfləri ilə uzlaşır. Böyük Britaniyanın bu sahələrdəki elmi və texnoloji təcrübəsindən faydalanmaq ölkəmizdə innovasiya mühitinin güclənməsinə, yeni texnologiyaların tətbiqinə və rəqəmsal iqtisadiyyatın inkişafına əlavə imkanlar yarada bilər.
Bu əməkdaşlığın digər mühüm tərəfi insanlarla insanlar arasında birbaşa əlaqələrin genişləndirilməsidir. Çünki dövlətlər arasında davamlı tərəfdaşlıq yalnız rəsmi sənədlər və iqtisadi razılaşmalarla deyil, xalqların bir-birini daha yaxından tanıması, ortaq maraqların formalaşması və qarşılıqlı etimadın möhkəmlənməsi ilə də güclənir. Bəyannamədə vətəndaş cəmiyyəti institutları, peşəkar birliklər və müxtəlif sahələrdə fəaliyyət göstərən mütəxəssislər arasında əlaqələrin təşviq edilməsi, mədəni və peşəkar mübadilələrin genişləndirilməsi nəzərdə tutulur. Bu cür təşəbbüslər Azərbaycan və Britaniya cəmiyyətləri arasında qarşılıqlı anlaşmanın dərinləşməsinə, gənclərin yeni təcrübələr qazanmasına və uzunmüddətli əməkdaşlıq şəbəkələrinin formalaşmasına xidmət edir.
Azərbaycan-Böyük Britaniya münasibətlərinin gələcək inkişafında təhsil, elm və innovasiya sahələrinin ön plana çıxması tərəfdaşlığın məzmununu daha da zənginləşdirir. Əgər ənənəvi əməkdaşlıq siyasi dialoq və iqtisadi əlaqələr üzərində formalaşıbsa, yeni mərhələdə insan kapitalı, müasir biliklər və texnoloji tərəqqi də bu münasibətlərin mühüm dayaqlarından birinə çevrilir. Prezident İlham Əliyevin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən inkişaf strategiyası ölkəmizin beynəlxalq təcrübəyə açıq olmasını, qabaqcıl texnologiyaların mənimsənilməsini və milli potensialın gücləndirilməsini nəzərdə tutur. İmzalanmış Birgə Bəyannamə də bu məqsədlərə uyğun olaraq Azərbaycan ilə Böyük Britaniya arasında əməkdaşlığın yeni imkanlarını müəyyənləşdirir, iki ölkənin gələcək tərəqqisinə xidmət edən uzunmüddətli tərəfdaşlıq üçün möhkəm zəmin yaradır.

İlkin Kərimov,
Salyan rayon Aşağı Kürkənd kənd tam orta məktəbin direktor müavini, YAP fəalı

Digər xəbərlər